Trong thế giới của sự phát triển não bộ, thời gian chính là tài sản quý giá nhất. Các nghiên cứu thần kinh học hiện đại đã chỉ ra rằng não bộ của trẻ từ 0 đến 6 tuổi được coi là "giai đoạn vàng". Đây là lúc não bộ có tính mềm dẻo cao nhất. Nếu trẻ được phát hiện và can thiệp đúng trong khung thời gian này, khả năng phục hồi và bù đắp chức năng của não bộ là điều diệu kỳ nhất. Ngược lại, nỗ lực sau đó có thể phải gấp trăm lần nhưng hiệu quả lại thường không như mong đợi.
![]() |
| 0-6 tuổi là thời điểm não bộ có khả năng phục hồi và "uốn nắn" kỳ diệu nhất nhờ các kết nối thần kinh bùng nổ. |
Hành trình can thiệp sớm không có một "công thức chung" nào cho mọi đứa trẻ. Thay vì chỉ áp dụng đơn lẻ các phương pháp truyền thống, xu hướng hiện đại đang dịch chuyển sang sự thấu hiểu và cá nhân hóa. Nếu phương pháp TEACCH tôn trọng cách tư duy hình ảnh đặc biệt của trẻ tự kỷ, thì mô hình ESDM lại như một làn gió mới, nơi việc trị liệu được lồng ghép vào các trò chơi tự nhiên. Sự kết hợp linh hoạt giữa các mô hình này giúp trẻ không chỉ hình thành kỹ năng mà còn phát triển cảm xúc một cách nhẹ nhàng, để mỗi giờ học đều tràn ngập niềm vui.
![]() |
|
Trị liệu lồng ghép trong trò chơi giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc một cách tự nhiên, hạnh phúc. Ảnh minh họa. |
Trên hành trình đó, cha mẹ chính là những người thầy vĩ đại nhất. Chuyên gia hay trung tâm chỉ là người dẫn đường, còn cha mẹ mới là người bạn đồng hành bền bỉ. Sự "thức tỉnh" của một đứa trẻ không chỉ đến từ các giờ trị liệu tại trung tâm, mà đến từ hàng ngàn giờ tương tác yêu thương tại nhà. Để hỗ trợ các gia đình, ứng dụng công nghệ như A365 đã ra đời như một người trợ lý ảo, giúp phụ huynh ở mọi miền đất nước có thể tự sàng lọc phát triển cho con thông qua các bộ công cụ chuẩn quốc tế và tiếp cận kho bài tập can thiệp miễn phí.
Một tín hiệu vui về chính sách đang mở ra hy vọng mới cho các bậc phụ huynh. Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi năm 2024, có hiệu lực từ 1/7/2025, đã mang đến những thay đổi đầy nhân văn. Phạm vi chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh sẽ được mở rộng cho nhiều nhóm đối tượng đặc thù, bao gồm cả phục hồi chức năng. Đây là bước tiến lịch sử, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính vốn là rào cản lớn nhất khiến nhiều trẻ em nghèo dễ bị bỏ lại phía sau.
Đích đến cuối cùng của chúng ta là sự hòa nhập thực thụ, chứ không phải "hòa tan". Can thiệp sớm không phải để biến một đứa trẻ đặc biệt thành bình thường, mà để trang bị cho con những kỹ năng cần thiết để sống một cuộc đời độc lập. Giáo dục hòa nhập là khi trường học sẵn lòng điều chỉnh phương pháp, bạn bè sẵn lòng chấp nhận sự khác biệt, để mỗi đứa trẻ, dù có xuất phát điểm thế nào, đều có chỗ đứng xứng đáng.
![]() |
|
Đích đến cuối cùng của can thiệp sớm là giúp trẻ tự tin hòa nhập và nhận được sự tôn trọng từ cộng đồng. Ảnh minh họa. |
🚩 BOX THÔNG TIN: CÁC DẤU HIỆU CẢNH BÁO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI KHÁM NGAY
Cha mẹ hãy dành thời gian quan sát và đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa nếu nhận thấy các dấu hiệu sau:
-
Trẻ 6 tháng tuổi: Không cười lớn hoặc không có các biểu hiện cảm xúc vui vẻ, tương tác với người thân.
-
Trẻ 12 tháng tuổi: Chưa bập bẹ nói; không có các cử chỉ giao tiếp cơ bản như chỉ tay, vẫy tay chào hoặc lắc đầu.
-
Trẻ 16 tháng tuổi: Chưa nói được bất kỳ từ đơn nào.
-
Trẻ 24 tháng tuổi: Chưa nói được câu có 2 từ rõ ràng (không tính việc lặp lại lời người khác một cách máy móc).
-
Mọi lứa tuổi: Trẻ có dấu hiệu mất đi các kỹ năng ngôn ngữ hoặc xã hội đã từng có; trẻ thường xuyên không phản ứng khi được gọi tên hoặc có những hành động lặp lại bất thường, thu mình.
Hành trình cùng con lớn lên chưa bao giờ là dễ dàng, nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và tình yêu thương. Nhưng đừng chờ đợi, hãy hành động ngay hôm nay, vì mỗi khoảnh khắc can thiệp sớm đều là một hạt mầm hy vọng được gieo xuống cho tương lai của con.



