Ngày 22/10, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về các dự án luật trong lĩnh vực giáo dục, gồm Luật Giáo dục (sửa đổi), Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đề xuất chính thức hóa việc đào tạo chuyên khoa đặc thù sau đại học trong lĩnh vực sức khỏe, đồng thời giao quyền quản lý đào tạo này cho Bộ Y tế.
Đào tạo chuyên khoa – điều kiện bắt buộc để hành nghề
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ: “Thực hiện đào tạo chuyên sâu đặc thù trình độ sau đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong lĩnh vực sức khỏe do Bộ Y tế quản lý.”
Theo thông lệ quốc tế, sau khi tốt nghiệp Bác sĩ hoặc Dược sĩ, người học phải tiếp tục chương trình đào tạo chuyên khoa như nội, ngoại, sản, nhi, hồi sức cấp cứu… trước khi được cấp phép hành nghề độc lập.
“Đào tạo chuyên khoa không chỉ là học lý thuyết mà còn gắn liền với thực hành, học viên vừa học vừa làm tại bệnh viện, dưới sự giám sát của các bác sĩ, chuyên gia có kinh nghiệm,” Bộ trưởng nói.
Ở nhiều nước, các chương trình này kéo dài tối thiểu 3 năm, được kiểm định độc lập bởi hội đồng y khoa hoặc cơ quan quản lý y tế, nhằm đảm bảo an toàn cho người bệnh và năng lực hành nghề của bác sĩ.
 |
| Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đóng góp ý kiến cho Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) |
Tại Việt Nam, hơn 50 năm qua, hệ thống đào tạo chuyên khoa sau đại học gồm ba hình thức: Chuyên khoa I, Chuyên khoa II và Bác sĩ nội trú, mỗi năm cung cấp khoảng 7.000 bác sĩ chuyên khoa cho các cơ sở y tế.
Tuy nhiên, hoạt động này chưa được luật hóa – không thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chưa có quy định trong Luật Giáo dục hay Luật Giáo dục đại học. Điều này dẫn đến thiếu cơ sở pháp lý cho công tác đào tạo và cấp văn bằng chuyên khoa.
Do đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh việc bổ sung “trình độ chuyên khoa” vào hệ thống văn bằng sau đại học, đồng thời giao quyền quản lý đào tạo này cho Bộ Y tế là bước đi cấp thiết để triển khai Nghị quyết 72 và bảo đảm chất lượng nhân lực ngành y.
Đề xuất sửa đổi cụ thể trong các dự án luật
Bộ trưởng đề nghị bổ sung và chỉnh sửa nhiều nội dung trong Dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) và Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), bao gồm:
Thêm “trình độ chuyên khoa” vào danh mục các bậc đào tạo sau đại học, bên cạnh Thạc sĩ và Tiến sĩ.
Bộ Y tế ban hành chuẩn chương trình đào tạo, hướng dẫn xây dựng, giám sát và đánh giá việc thực hiện chương trình chuyên khoa.
Bộ Y tế phê duyệt quy trình tuyển sinh, chương trình và cấp văn bằng chuyên khoa.
Viên chức bệnh viện công lập được giao nhiệm vụ giảng dạy thực hành y khoa, tương tự giảng viên cơ hữu tại các cơ sở giáo dục đại học.
“Các bác sĩ giỏi tại bệnh viện đều là người trực tiếp hướng dẫn, đào tạo học viên y khoa. Nếu không có quy định cụ thể, chúng ta sẽ thiếu đội ngũ giảng viên thực hành – yếu tố then chốt trong đào tạo y tế chất lượng cao,” Bộ trưởng nhấn mạnh.
Hướng tới chuẩn đào tạo y khoa quốc tế
Đề xuất của Bộ Y tế nhằm xây dựng một mô hình đào tạo chuyên khoa hiện đại, hội nhập quốc tế, đảm bảo năng lực hành nghề độc lập, an toàn và chuẩn hóa chất lượng nhân lực y tế Việt Nam.
Việc chính thức hóa đào tạo chuyên khoa đặc thù sau đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân không chỉ tháo gỡ vướng mắc pháp lý kéo dài nhiều năm mà còn tạo nền tảng cho nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành y, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.