Sáng 20/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.
Dự thảo Nghị quyết nhằm thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
 |
| Đoàn chủ tọa tại phiên họp sáng 20/4. (Ảnh: QH) |
Những cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam
Nội dung dự thảo Nghị quyết gồm 13 điều với 10 chính sách. Trong đó, về nguồn lực phát triển văn hóa: Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước; đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.
Về cơ chế chính sách thu hút, khơi thông nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa, bao gồm các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng.
Vấn đề hỗ trợ thuế, phí, lệ phí để đầu tư hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, giao cho cộng đồng dân cư quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. (Ảnh: QH) |
Về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa đề xuất áp dụng mức thuế giá trị gia tăng 5% đối với sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, triển lãm, thể dục, thể thao, biểu diễn nghệ thuật.
Miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan để đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm ở nước ngoài được mua đấu giá đem về Việt Nam không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày, thí điểm mô hình đô thị di sản.
Ưu tiên quỹ đất cho xây dựng các công trình văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí ở cơ sở và sử dụng trụ sở công dôi dư để thu hút các dự án đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, thể thao...
Cùng với đó, về chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, bao gồm chính sách bồi dưỡng tập trung, chuyên sâu trong nước và ở nước ngoài; cơ chế tuyển dụng không qua thi tuyển.
Chính sách hỗ trợ tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng cho nghệ nhân, nghệ sĩ; việc đào tạo lại để chuyển nghề khi nghệ sĩ hết tuổi nghề.
Về chính sách chuyển đổi số và phát triển hạ tầng văn hóa số, theo Bộ trưởng, dự thảo đề xuất các cơ chế ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa, hạ tầng văn hóa số và nền tảng dùng chung.
Số hóa các di sản đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt; hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa…
Một nội dung khác, theo Bộ trưởng là thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở trung ương và một số địa phương, hoạt động theo mô hình hợp tác công tư.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho biết: dự thảo đã thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Dự thảo cũng quy định việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Khuyến khích nhân dân, chủ yếu là thanh niên, thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa nhân các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.
10 nhóm chính sách lớn để phát triển Văn hóa
Tại kỳ họp, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thông tin về 10 nhóm chính sách lớn của Nghị quyết. Cụ thể:
 |
| Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết: Dự thảo Nghị quyết thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về lựa chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", xem xét được nghỉ làm việc, vẫn hưởng nguyên lương... (Ảnh: QH) |
- Thứ nhất, về nguồn lực, Chính phủ đề xuất Nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hàng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.
- Thứ hai, về cơ chế thu hút, khơi thông nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa, Chính phủ đề xuất các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng; hỗ trợ thuế, phí, lệ phí để đầu tư hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; giao cho cộng đồng dân cư quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
- Thứ ba, về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, Chính phủ đề xuất áp dụng mức thuế giá trị gia tăng 5% đối với sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, triển lãm, thể dục, thể thao, biểu diễn nghệ thuật; miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan để đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm ở nước ngoài được mua đấu giá đem về Việt Nam không vì mục đích lợi nhuận để trưng bày…
- Thứ tư, Chính phủ cho rằng cần tập trung nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
- Thứ năm, theo Chính phủ, cần chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, như bồi dưỡng tập trung, chuyên sâu trong nước và ở nước ngoài; cơ chế tuyển dụng không qua thi tuyển; chính sách hỗ trợ tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng cho nghệ nhân, nghệ sĩ; việc đào tạo lại để chuyển nghề khi nghệ sĩ hết tuổi nghề.
- Thứ sáu, Chính phủ đề xuất Nhà nước có cơ chế đặt hàng sáng tạo và phổ biến các công trình, tác phẩm văn hóa có giá trị cao về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật; thí điểm áp dụng cơ chế khoán chi gắn với những tiêu chí, điều kiện cụ thể.
- Thứ bảy, theo Chính phủ, cần hỗ trợ quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài thông qua tổ chức Tuần Văn hóa Việt Nam, nhân rộng mô hình khu phố Việt Nam; trưng bày chuyên đề di sản văn hóa Việt Nam tại các bảo tàng có uy tín trên thế giới…
- Thứ tám, về chính sách chuyển đổi số và phát triển hạ tầng văn hóa số, Chính phủ nhấn mạnh cần ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa, hạ tầng văn hóa số và nền tảng dùng chung; số hóa các di sản đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt; hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa…
- Thứ chín là thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở trung ương và một số địa phương, hoạt động theo mô hình hợp tác công tư.
- Thứ mười, Chính phủ đề xuất thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về Ngày 24/11 hàng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Nghiên cứu, làm rõ nội hàm, quy định các nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù
Thẩm tra sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nêu rõ Ủy ban cơ bản nhất trí với 10 nhóm chính sách được quy định cụ thể tại dự thảo nghị quyết.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, phát biểu. (Ảnh: QH) |
Theo đó, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhất trí việc xác định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Bên cạnh Ngày Văn hóa Việt Nam, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, phát huy hiệu quả các ngày lễ, ngày kỷ niệm lớn của dân tộc gắn với giá trị văn hóa truyền thống.
Việc này nhằm lan tỏa sâu rộng các giá trị văn hóa, nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc trong đời sống xã hội.
Ủy ban cơ bản tán thành chủ trương thu hút, khơi thông các nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hóa.
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: QH) |
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp của Quốc hội. (Ảnh: QH) |
Tuy nhiên, cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, làm rõ nội hàm và quy định các nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ để thu hút hiệu quả nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa.
Bên cạnh đó, Chủ trương hình thành “Quỹ văn hóa, nghệ thuật” được cơ quan tán thành, song đi kèm với lưu ý đây là chính sách mới, phạm vi tác động lớn, liên quan trực tiếp đến quản lý, sử dụng vốn Nhà nước và cơ chế huy động nguồn lực xã hội, trong khi pháp luật hiện hành chưa có quy định đầy đủ về mô hình này.
Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ về mô hình, phương thức huy động vốn, nguyên tắc phân chia rủi ro và trách nhiệm của các chủ thể liên quan để Chính phủ có cơ sở quy định chi tiết, bảo đảm chặt chẽ, khả thi.
Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa sau khi trình tại hội trường sẽ được các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ tiếp ngay sau đó.