Khác với việc tập trung vào những nhiệm vụ y tế trong từng năm học, chương trình giai đoạn 2026-2035 của Hà Nội hướng tới hình thành một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe học đường đồng bộ, từ nhân lực y tế, cơ sở vật chất, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm đến sức khỏe thể chất, tinh thần và quản lý dữ liệu sức khỏe.
Đặt nền móng cho hệ thống chăm sóc sức khỏe học sinh dài hạn
Mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đạt hoặc vượt các chỉ tiêu cơ bản của Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Trong đó, 100% cơ sở giáo dục phải có đầu mối phụ trách công tác y tế trường học theo quy định. Thành phố phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 60% cơ sở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông công lập có nhân viên y tế trường học chuyên trách, bảo đảm trình độ chuyên môn.
Cùng với nhân lực, hạ tầng y tế học đường cũng được đặt trong một chiến lược đầu tư dài hạn. Thành phố đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục có phòng y tế riêng, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu, có đủ thuốc và trang thiết bị y tế thiết yếu.
Hệ thống trường học cũng phải bảo đảm các điều kiện nền tảng cho sức khỏe người học, gồm nước uống, nước sinh hoạt đạt chất lượng, công trình vệ sinh đáp ứng nhu cầu, trong đó chú trọng điều kiện tiếp cận đối với người học khuyết tật.
Đây là cách tiếp cận coi môi trường học tập là một cấu phần của chăm sóc sức khỏe, thay vì chỉ xem y tế trường học là hoạt động xử lý bệnh tật khi phát sinh.
Quản lý sức khỏe học sinh từ thể chất đến tinh thần
Một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình là 100% người học được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc tối thiểu một lần mỗi năm học.
Không dừng ở việc khám, các cơ sở giáo dục phải theo dõi, đánh giá tình trạng dinh dưỡng, thể lực, sức khỏe tâm thần và các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người học. Khi phát hiện vấn đề, nhà trường phối hợp với gia đình và cơ sở y tế để tư vấn, can thiệp và hỗ trợ.
Đối với trẻ mầm non, việc theo dõi được mở rộng đến sự phát triển vận động, ngôn ngữ, hành vi và tâm lý lứa tuổi. Qua đó, các dấu hiệu suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, rối loạn phát triển hoặc chậm phát triển có thể được phát hiện sớm.
Sức khỏe tâm thần cũng được đưa vào nhóm nội dung trọng tâm của chương trình. Các cơ sở giáo dục sẽ tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe và phối hợp với gia đình, cơ sở y tế để hỗ trợ người học trước những nguy cơ ảnh hưởng đến tâm lý, tinh thần.
Siết an toàn thực phẩm, nâng chất lượng bữa ăn học đường
Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm được xác định là một trụ cột của hệ sinh thái sức khỏe học đường. Hà Nội đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục tổ chức bữa ăn học đường thực hiện đúng quy định, phù hợp với độ tuổi, cấp học và điều kiện thực tế.
Thành phố yêu cầu tăng cường quản lý toàn bộ quá trình cung cấp và tổ chức bữa ăn, từ lựa chọn đơn vị cung cấp, nguyên liệu, nước uống đến chế biến, vận chuyển và phục vụ.
Các quy trình truy xuất nguồn gốc, kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn, vệ sinh khu vực chế biến, nhà ăn, kho bảo quản và phương tiện vận chuyển phải được thực hiện nghiêm túc.
Hà Nội cũng ưu tiên đầu tư, cải tạo, nâng cấp khu vực bếp ăn, nhà ăn, kho bảo quản thực phẩm và các điều kiện phục vụ bữa ăn học đường, hướng tới xây dựng những bữa ăn không chỉ an toàn mà còn cân đối về dinh dưỡng, phù hợp với từng nhóm tuổi và tình trạng sức khỏe.
 |
| Hà Nội đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục tổ chức bữa ăn học đường thực hiện đúng quy định, phù hợp với độ tuổi, cấp học và điều kiện thực tế. |
Xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho người học
Một điểm nhấn mang tính dài hạn của Kế hoạch 338 là chuyển đổi số trong quản lý sức khỏe học đường.
Thành phố đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục thực hiện quản lý, cập nhật và báo cáo dữ liệu sức khỏe học đường theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Từ đó, từng bước hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử của người học, kết nối, liên thông với Sổ sức khỏe điện tử và các cơ sở dữ liệu liên quan.
Đến năm 2035, Hà Nội hướng tới hình thành hệ thống quản lý sức khỏe học đường có dữ liệu số đồng bộ, an toàn và bảo mật. Dữ liệu không chỉ phục vụ việc theo dõi sức khỏe từng học sinh mà còn hỗ trợ cảnh báo sớm nguy cơ, điều hành, kiểm tra, giám sát và hoạch định chính sách.
Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ hỗ trợ phân tích dữ liệu; đồng thời số hóa tài liệu truyền thông, xây dựng kho học liệu, video, tờ rơi điện tử và các hướng dẫn giúp người học chủ động chăm sóc sức khỏe.
Phòng bệnh từ sớm, xây dựng môi trường học đường an toàn
Hà Nội yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường truyền thông về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, dinh dưỡng hợp lý, hoạt động thể lực, phòng chống dịch bệnh, sức khỏe tâm thần và tai nạn thương tích.
Các nội dung về phòng chống đuối nước, tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử, rượu bia, chất gây nghiện, an toàn giao thông, sức khỏe sinh sản vị thành niên và kỹ năng tự bảo vệ bản thân cũng được đưa vào chương trình.
Song song với đó, thành phố ưu tiên cải thiện ánh sáng phòng học, bàn ghế, hệ thống nước sạch, khu rửa tay, công trình vệ sinh, sân chơi, bãi tập và các điều kiện học tập an toàn.
Những giải pháp này cho thấy cách tiếp cận của Hà Nội không chỉ là "chữa bệnh tại trường học" mà chuyển mạnh sang phòng ngừa, nhận diện nguy cơ và tạo dựng môi trường hỗ trợ sức khỏe cho người học.
Từ nhà trường đến gia đình và cộng đồng
Chương trình được triển khai tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và các cơ sở giáo dục khác trên địa bàn thành phố.
Đối tượng thụ hưởng không chỉ là học sinh, sinh viên mà còn bao gồm cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên y tế trường học, nhân viên tư vấn học đường, nhân viên công tác xã hội, nhân viên nuôi dưỡng và những người trực tiếp tham gia chăm sóc, giáo dục, quản lý sức khỏe người học.
Hà Nội định hướng xây dựng và nhân rộng các mô hình "Trường học nâng cao sức khỏe", "Y tế trường học thân thiện", "Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý" và mô hình phối hợp "Phường, xã - Nhà trường - Gia đình vì sức khỏe người học".
Đến năm 2035, thành phố đặt mục tiêu duy trì bền vững các kết quả đạt được trong giai đoạn 2026-2030, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng y tế trường học, dinh dưỡng, vệ sinh trường học, an toàn thực phẩm, hoạt động thể lực và chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Từ một hệ thống chủ yếu tập trung vào sơ cấp cứu, phòng chống dịch và khám sức khỏe định kỳ, Hà Nội đang đặt mục tiêu hình thành một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe học đường có khả năng phòng ngừa từ sớm, phát hiện nguy cơ, quản lý bằng dữ liệu và phối hợp can thiệp giữa nhà trường - gia đình - y tế - chính quyền.
Đây là nền tảng để công tác sức khỏe học đường trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển con người của Thủ đô giai đoạn 2026-2035.