Lúc này chợt nhớ tới một điều cốt lõi trong Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em: “Mỗi đứa trẻ sinh ra đều có quyền, bất kể dân tộc, giới tính, tôn giáo, ngôn ngữ, khả năng hay bất kỳ tình trạng nào khác”. Nhớ tới và vui mừng vì trẻ em Việt Nam, đặc biệt là các em có hoàn cảnh khó khăn đã được chăm lo, quan tâm giúp đỡ về mọi mặt, không chỉ bình đẳng, được học tập, vui chơi cùng bạn bè mà còn có cơ hội học lên cao, đóng góp cho xã hội.
Trước thềm xuân mừng Đảng ta thêm tuổi mới, tôi nhớ lại không khí năm đầu Đổi mới, cách đây gần 40 năm, năm Đại hội VI của Đảng, khởi đầu canh tân đất nước thời hiện đại. Lúc ấy gặp nhau cũng có cảm xúc giống như hôm nay. Có gì mới? Mới hơn cả những điều mới từ trước đến nay, đó là Đổi Mới - một động từ và cũng là một danh từ viết hoa. Đổi mới đem đến sự đổi thay kỳ diệu của đất nước, sự đổi đời cho toàn dân tộc. Đoạn tuyệt với cách làm ăn cũ, phù hợp với thời chiến nhưng lại là lực cản khi đất nước bước vào dựng xây, lấy hiệu quả, giá trị kinh tế, đời sống nhân dân khá giả làm mục tiêu, động lực chính. Đảng ta đã tổng kết các chặng đường 10 năm, 20 năm, 30 năm và gần nhất, Đại hội XIII khẳng định: “Đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện so với những năm trước đổi mới. Quy mô, trình độ nền kinh tế được nâng lên. Đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải thiện rõ rệt. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.
Vậy là, khi bước vào kỷ nguyên mới, đất nước ta đã có được nền tảng, điểm tựa vững vàng. Có bột mới gột nên hồ. Có được cơ hồ hôm nay là bao nhiêu phấn đấu, hi sinh, bao nhiêu trí tuệ được khơi nguồn, chưng cất, bao nhiêu mồ hôi và máu xương đồng bào chiến sĩ đã đổ xuống. Nhìn xa hơn lịch sử dân tộc ta trong thế kỷ 20, có hai kỷ nguyên sáng chói góp phần định hình cơ đồ, dáng vóc một đất nước bên bờ sóng đang vươn mình mạnh mẽ hướng ra biển lớn. Đó là “Kỷ nguyên Đứng dậy” Độc lập dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội (1930-1975); “Kỷ nguyên Đi tới” Thống nhất đất nước, đổi mới (1975-2025) . Từ mùa xuân này là chặng nước rút để chúng ta bước vào “Kỷ nguyên Vươn mình”, bắt đầu từ Đại hội XIV của Đảng.
|
| |
|
| |
|
| |
Xuân nay có gì mới? Ấn tượng đầu tiên là chúng ta đã bước vào một năm đánh dấu nhiều sự kiện trọng đại: Đảng ta 95 mùa xuân; đất nước Việt Nam mới 80 năm trong dòng chảy thiêng liêng mấy nghìn năm lịch sử; nửa thế kỷ miền Nam hoàn toàn giải phóng; các tổ chức đảng trong cả nước tiến hành đại hội để chuẩn bị bước vào Đại hội XIV của Đảng. Đại hội này không chỉ tổng kết 40 năm đổi mới mà còn có sứ mệnh lớn là nhìn lại những dấu son lịch sử, dự báo những bước phát triển khi Đảng ta tròn 100 tuổi, khi Bản Tuyên ngôn Độc lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào có tuổi đời tròn thế kỷ. Nhìn sâu vào quá khứ, nhìn xa vào tương lai là phương pháp luận khoa học, vừa có giá trị lý luận vừa mang ý nghĩa thực tiễn của một chính đảng luôn tự đổi mới, tự chỉnh đốn, và đổi mới gắn liền với sáng tạo. Những điều mới mẻ, lớn lao ấy tiếp thêm cho chúng ta nghị lực, niềm tin, thấy rõ thời cơ, chớp thời cơ và chuẩn bị tinh thần, lực lượng vượt qua khó khăn, thách thức.
Thế giới trong thập niên thứ ba thế kỷ 21 tiếp tục trải qua những biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc vào năm 1991, tưởng đâu sóng đã yên, biển đã lặng, nhưng rồi chiến tranh nóng, xung đột vũ trang lan rộng, nóng nhất là “chảo lửa” Trung Đông, lại xuất hiện kiểu “Chiến tranh lạnh mới”, “chiến tranh ủy nhiệm”. Nhìn tổng thể thế giới hòa bình nhưng cục bộ có chiến tranh; tổng thể hòa hoãn nhưng cục bộ có căng thẳng; tổng thể ổn định nhưng cục bộ có xung đột. Với đường lối ngoại giao đúng đắn, sáng tạo, “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, vị thế, uy tín Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng nâng cao. Nội lực bền, ngoại lực mạnh là điều kiện rất quan trọng khi bước vào kỷ nguyên mới, với ưu tiên hàng đầu là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao.
Những thành tựu Đổi mới là vô cùng to lớn, quyết định sự thay đổi của đất nước, của cả trăm triệu dân ta, như dòng sông lớn không ngừng thay đổi. Vẫn biết, cùng với dòng trong là dòng đục. Còn lắm sóng ngầm, còn nhiều trở ngại, yếu kém trong quá trình đi tới. Bởi vậy, mỗi người hãy bắt tay ngay vào làm những công việc cụ thể, hữu ích. Trung ương đã chủ trương chống tham nhũng, tiêu cực, phải không ngừng, không nghỉ, đi liền với chống lãng phí, không để kéo dài tình trạng “nước lã ra sông”, “bóc ngắn cắn dài”. Chống lãng phí cần được chú trọng, đặt ngang với chống tham nhũng. Lãng phí tiền của, lãng phí nhân lực, chất xám, lãng phí thời gian là những chuyện thường ngày, ta vẫn gặp trong xã hội và trong mỗi gia đình, trong chính mỗi con người.
Muốn làm ăn cho có hiệu quả phải bắt đầu từ cơ chế, chống “điểm nghẽn của điểm nghẽn” từ chỗ này. Rồi đây, chúng ta sẽ đầu tư nhiều hơn nữa cho việc hoàn thiện mô hình tổng thể tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khi mà khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang phát triển rất nhanh chóng. Một vấn đề cốt lõi để kiện toàn bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả là giảm đầu mối, tinh giản biên chế, đòi hỏi cán bộ, nhất là người đứng đầu phải hi sinh, gương mẫu. Đương nhiên, nói và làm thường có khoảng cách, người ta tìm cách làm mờ khoảng cách ấy bằng sự né tránh, đùn đẩy. Thế nên mới cần có cơ chế cụ thể, có giám sát chặt chẽ, làm sao để người dân được thông tin đầy đủ, tham gia giám sát càng nhiều càng tốt. Đúng như một nhà văn nước ngoài đã nói: “Một nền chính trị vững mạnh, một nền văn hóa tiên tiến của mỗi quốc gia nằm trong chính tâm hồn và trái tim của nhân dân”.
Trở lại câu chuyện với trẻ em, vì trẻ em trong mùa xuân đặt dấu mốc vươn mình của dân tộc, để rồi cất cánh trong tương lai. Các bác, các cô chú lãnh đạo thường đặt ra những yêu cầu rất thiết thực, làm gì, làm thế nào để chăm lo cho trẻ em tốt nhất? Trước hết phải bám sát cái “khung” của Công ước về quyền trẻ em, trong đó có bốn điều được coi là đặc biệt. Những, những điều này được coi là những Nguyên tắc chung và giúp diễn giải tất cả các điều khác, cũng như đóng vai trò cơ bản trong việc hiện thực hiện tất cả các quyền trong Công ước dành cho tất cả trẻ em. Những điều đó là: Không phân biệt đối xử; Lợi ích tốt nhất của trẻ; Quyền tồn tại và phát triển cuộc sống; Quyền được lắng nghe. Bám sát định hướng chiến lược này, Đảng và Nhà nước ta xác định: Chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em là vấn đề có tính chiến lược, lâu dài, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Quan tâm xây dựng bốn chính sách với trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Đó là: Chính sách chăm sóc sức khỏe trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; Chính sách trợ giúp xã hội trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; Chính sách hỗ trợ giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp; Chính sách trợ giúp pháp lý, hỗ trợ tư vấn, trị liệu tâm lý và các dịch vụ bảo vệ trẻ em khác.
Những chính sách đó đã hóa thân trong mỗi việc làm cụ thể, là quả chín sau những mùa gieo trồng, đơm hoa; đã vang ngân trong tiếng hát các em “Trái đất này là của chúng mình”!
Xuân mới, ngày mới, niềm vui mới và những ý tưởng, việc làm mới đang đến, đang được hình dung trong mỗi cộng đồng, mỗi con người. Hình dung một cách lạc quan sẽ cho ta tầm nhìn xa rộng trong một thế giới phẳng hơn, rộng hơn bởi tri thức con người. Tất nhiên, thế giới hôm nay còn chưa phẳng hoàn toàn, còn nhiều lồi lõm, còn những vùng tranh tối tranh sáng. Đó là điều đòi hỏi mỗi con người, mỗi dân tộc phải vươn lên, bước vào kỷ nguyên mới với niềm tin, niềm tự hào và khát vọng hiện thực hóa giấc mơ ngàn đời của dân tộc: Hòa bình, hạnh phúc, thịnh vượng./.