Bệnh đái tháo đường đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, trở thành một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng trong thế kỷ XXI. Vấn đề này vừa được các chuyên gia y tế thảo luận sâu rộng tại Hội nghị Nội tiết - Đái tháo đường và Hội chứng chuyển hóa Hà Nội mở rộng lần thứ XII.
Theo số liệu từ Liên đoàn Đái tháo đường Thế giới (IDF), toàn cầu hiện có khoảng 537 triệu người trưởng thành sống chung với căn bệnh này. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh ước tính chiếm khoảng 6-7% dân số trưởng thành, tương đương gần 7 triệu người. Đáng lo ngại hơn, theo PGS.TS Đỗ Trung Quân - Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Hà Nội, có đến khoảng một nửa trong số đó vẫn chưa được chẩn đoán và điều trị.
 |
| Đái tháo đường ngày càng trẻ hoá. Ảnh: TL |
Sự gia tăng nhanh chóng số ca mắc mới ở người trẻ gắn liền mật thiết với những thói quen sinh hoạt hàng ngày. Việc giới trẻ thường xuyên tiêu thụ đồ uống có đường, thức ăn nhanh, kết hợp với lối sống ít vận động, thiếu ngủ và lạm dụng thiết bị điện tử đang làm gia tăng tỷ lệ rối loạn chuyển hóa. Ở độ tuổi trẻ, căn bệnh này không chỉ bào mòn sức khỏe thể chất, ảnh hưởng đến chức năng sinh dục mà còn kéo theo những hệ lụy về tâm lý (lo âu, trầm cảm), đồng thời tạo ra gánh nặng kinh tế lâu dài cho người bệnh và gia đình.
Chủ động tầm soát, ưu tiên bảo vệ tim và thận
Trước thực trạng độ tuổi mắc bệnh ngày càng hạ thấp, việc phòng ngừa và nhận diện đúng các yếu tố nguy cơ đóng vai trò quyết định. Nhóm có nguy cơ cao – bao gồm người thừa cân, mỡ máu cao, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường – được khuyến cáo cần chủ động sàng lọc sức khỏe định kỳ.
Đối với những trường hợp đã được chẩn đoán mắc bệnh, các đồng thuận chuyên môn từ Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) và châu Âu (EASD) đều nhấn mạnh yêu cầu điều trị tích cực ngay từ đầu. Mục tiêu y khoa hiện nay không đơn thuần chỉ là kiểm soát chỉ số đường huyết, mà trọng tâm là hạn chế tối đa các biến cố tim mạch và thận. Do đó, việc lựa chọn sớm các nhóm thuốc có lợi ích bảo vệ tim, thận là một ưu tiên trong phác đồ điều trị.
Bên cạnh đó, với sự hỗ trợ của các tiến bộ công nghệ như thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM), các bác sĩ có thể đánh giá chính xác diễn biến đường huyết của người bệnh trong điều kiện sinh hoạt thực tế để đưa ra phương pháp can thiệp tối ưu. Tuy nhiên, giới chuyên môn khẳng định, bên cạnh các phác đồ y khoa, ý thức chủ động thay đổi lối sống – duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và tăng cường vận động thể chất – vẫn là "liều thuốc" dự phòng hiệu quả nhất để cộng đồng tự bảo vệ mình trước làn sóng trẻ hóa của đái tháo đường.