Theo đại diện Vụ Bảo hiểm Y tế, danh mục thuốc hiện hành (theo Thông tư 20/2022/TT-BYT) đang dần bộc lộ những hạn chế khi chưa bắt kịp tốc độ phát triển vũ bão của khoa học dược phẩm. Dự thảo mới ra đời nhằm lấp đầy khoảng trống này, mở ra cơ hội tiếp cận các phác đồ điều trị tiên tiến nhất cho người dân.
Ưu tiên số một: Giải bài toán chi phí khủng của căn bệnh ung thư
Điểm sáng lớn nhất của dự thảo lần này là việc tập trung vào các dòng thuốc điều trị u ác tính thế hệ mới. Cụ thể, trong 84 loại thuốc được đề xuất bổ sung, nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm tỷ trọng lớn nhất:
- 30 loại thuốc ung thư (chiếm gần 36%): Phần lớn là các phát minh y học đột phá như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch.
Lý giải về sự ưu tiên này, lãnh đạo Vụ BHYT cho biết, chi phí cho các liệu pháp ung thư thế hệ mới hiện vô cùng đắt đỏ do đòi hỏi vốn đầu tư nghiên cứu khổng lồ.
Dữ liệu từ Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) và Drugs.com chỉ ra: Chi phí liệu pháp miễn dịch có thể dao động từ 14.000 - 16.000 USD/tháng; thuốc đích trị ung thư phổi xấp xỉ 18.000 USD/tháng; cá biệt có loại siêu kháng thể lên tới 170.000 USD/năm.
Tại Việt Nam, dù đã có các chương trình hỗ trợ, bệnh nhân ung thư vẫn đang phải tự chi trả từ 40 đến hơn 100 triệu đồng mỗi tháng. Một đợt điều trị hoàn chỉnh có thể ngốn tới hàng tỷ đồng, đẩy nhiều gia đình vào kiệt quệ tài chính. Việc đưa các loại thuốc này vào danh mục BHYT – dù áp dụng mức đồng chi trả 30% hay 50% – cũng sẽ tạo ra một "phao cứu sinh" thực sự, giúp bác sĩ có thêm vũ khí chiến đấu và giữ lại hy vọng sống cho người bệnh.
San sẻ gánh nặng cho bệnh nhân mạn tính và bệnh hiếm gặp
Bên cạnh căn bệnh ung thư, dự thảo cũng mang đến tin vui cho các nhóm bệnh nhân đặc thù khác, bao gồm:
- 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính (chiếm 29%): Bao gồm các loại thuốc thuộc chuyên khoa tim mạch, tiểu đường, hô hấp, tâm thần... Đây là nhóm bệnh phổ biến, đòi hỏi người bệnh phải dùng thuốc liên tục và dài ngày.
- 18 thuốc điều trị bệnh hiếm (chiếm 21,4%): Thể hiện tính nhân văn và đảm bảo quyền lợi, không bỏ lại phía sau nhóm bệnh nhân yếu thế.
Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất nới lỏng điều kiện, mở rộng chỉ định và tăng tỷ lệ thanh toán cho 52 loại thuốc hiện hành, giúp quá trình tiếp cận điều trị trở nên linh hoạt và thuận lợi hơn.
Tối ưu hóa Quỹ BHYT vì mục tiêu dài hạn
Thống kê cho thấy, thuốc luôn là hạng mục tiêu tốn nhiều ngân sách nhất của Quỹ BHYT. Chỉ tính riêng năm 2024, chi phí tiền thuốc đã chiếm hơn 31%, tương đương hơn 50.000 tỷ đồng.
Với quy mô hơn 95,5 triệu người tham gia BHYT và tần suất khám chữa bệnh trung bình đạt 4,5 lần/người/năm, việc thiết kế một danh mục thuốc hợp lý là bài toán sống còn. Đại diện Bộ Y tế khẳng định, việc cập nhật danh mục không đơn thuần chỉ là giảm chi tiền túi cho người dân. Về dài hạn, chính sách này giúp sử dụng quỹ BHYT hiệu quả hơn nhờ áp dụng các phương pháp điều trị trúng đích, nâng cao thể trạng người bệnh và rút ngắn đáng kể thời gian nằm viện.
Dự kiến, Thông tư mới sẽ sớm được trình lãnh đạo Bộ Y tế ký ban hành và chính thức có hiệu lực trong năm 2026.