Anh Vũ Anh Tuấn, phụ huynh học sinh lớp 2A2 tại một trường ở khu vực Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), cho biết năm học trước, gia đình anh và các phụ huynh khác đã đóng góp khoảng 6,5 triệu đồng để mua điều hòa cho lớp 1 của con gái.
Là thành phần trong Ban phụ huynh lớp, anh Tuấn thông báo đến các phụ huynh khác rằng, theo kế hoạch khi các con lên lớp 2, khoản tiền dự kiến thu hồi từ lớp cũ là khoảng 3,5 triệu đồng. Tuy nhiên, đến ngày 13/10, lớp mới vẫn chưa họp phụ huynh để thống nhất phương án xử lý khoản tiền và thiết bị. Trong khi đó, điều hòa tại lớp 2 cũng phát sinh nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng.
Điều khiến phụ huynh băn khoăn là cách xử lý khoản đóng góp từ năm học trước. Điều hòa do phụ huynh mua sẽ được bàn giao, tiếp tục sử dụng hay xử lý theo phương án nào. Nếu thiết bị điều hòa ở lớp mới cần sửa chữa, nguồn kinh phí sẽ được lấy từ đâu và ai chịu trách nhiệm quyết định.
Anh Tuấn cũng đặt câu hỏi về vai trò của ban đại diện cha mẹ học sinh khi các quy định mới giới hạn việc tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ. “Bây giờ mà ban đại diện phụ huynh không kêu gọi thì làm sao mà các phụ huynh trong lớp được tự nguyện?”, anh nói.
Theo phụ huynh này, lớp học vẫn có những nhu cầu thực tế như sửa chữa điều hòa, mua sắm vật dụng và tổ chức hoạt động cho học sinh.
Quy định mới thay đổi cách thu, quản lý tiền của ban phụ huynh
Câu chuyện trên xuất hiện trong bối cảnh Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 81 quy định Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Theo Điều lệ mới có hiệu lực từ 15/11, ban đại diện cha mẹ học sinh không được sử dụng danh nghĩa của mình để vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục; đồng thời không được thu, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản tài trợ dành cho nhà trường.
Đối với kinh phí hỗ trợ hoạt động của ban đại diện, việc hỗ trợ phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, không ấn định mức đóng góp hoặc thời hạn đóng góp. Ban đại diện không được thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ; cũng không được sử dụng kinh phí này cho các khoản chi phục vụ xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất hoặc mua sắm, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị thuộc các nội dung bị Điều lệ loại trừ.
Như vậy, việc mua điều hòa, tivi hay thiết bị phục vụ lớp học không thể mặc nhiên thực hiện theo cách ban đại diện đứng ra vận động, thu tiền rồi tự quản lý, chi tiêu. Trường hợp phụ huynh muốn tài trợ thiết bị cho nhà trường, việc tài trợ phải thực hiện theo quy định về tài trợ cho cơ sở giáo dục.
Từ câu chuyện của mình, anh Tuấn cho hay, một vấn đề khác được đặt ra khi cách thức thu và quản lý tiền của ban đại diện cha mẹ học sinh thay đổi là việc quản lý, sử dụng những thiết bị do phụ huynh đóng góp mua từ các năm học trước khi học sinh chuyển lớp hoặc tốt nghiệp cuối cấp.
 |
| Nhiều phụ huynh lúng túng không rõ những khoản đã đóng góp năm trước sẽ đi đâu, về đâu mỗi khi con chuyển lớp hoặc kết thúc một cấp học. (Ảnh minh họa: AI) |
Tiền đóng góp, thiết bị cũ xử lý thế nào theo quy định mới?
Từ góc độ quản lý giáo dục, cô Ngọc Lan, cán bộ quản lý giáo dục tại phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đồng tình với chủ trương không thiết lập quỹ trường, quỹ lớp. Tuy nhiên, theo cô, các hoạt động dành cho học sinh vẫn có những nhu cầu thực tế cần được đáp ứng.
Chẳng hạn, với một chương trình như đại hội liên đội mẫu, nhà trường có thể chuẩn bị các điều kiện tổ chức chính. Trong khi đó, học sinh tham dự vẫn có thể cần nước uống, bánh kẹo hoặc những phần quà nhỏ. Trước đây, các khoản chi như vậy có thể được lấy từ quỹ chung của lớp hoặc ban đại diện. Khi quy định thay đổi, cách tổ chức và nguồn hỗ trợ cũng cần được rà soát lại.
Theo cô Lan, việc phụ huynh hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật cần được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và đúng quy định; chẳng hạn, trong một số trường hợp, phụ huynh có thể trực tiếp mua đồ dùng cần thiết để hỗ trợ chương trình. Tuy nhiên, việc hỗ trợ phải được xem xét theo đúng bản chất, mục đích và cách thức thực hiện, chứ không chỉ dựa vào việc ai là người đứng ra nhận.
“Nếu chỉ chuyển người giữ tiền từ ban đại diện sang một cá nhân khác, còn tiền vẫn được huy động từ nhiều phụ huynh để chi cho hoạt động chung, nguy cơ duy trì quỹ dưới hình thức khác vẫn hiện hữu”, cô Lan cho hay.
Băn khoăn của nhà trường là làm sao không vi phạm quy định mà học sinh vẫn được tham gia các hoạt động tập thể. Tuy nhiên, cách xử lý không nên chỉ dừng ở việc chuyển người đứng ra nhận tiền từ ban đại diện sang một cá nhân khác, trong khi bản chất khoản tiền và mục đích sử dụng vẫn không thay đổi.
Quy định mới vì thế không chỉ đặt ra yêu cầu thay đổi cách thu, giữ và chi tiền, mà còn đòi hỏi nhà trường, ban đại diện và phụ huynh làm rõ trách nhiệm của từng bên.
Với những khoản đóng góp đã phát sinh, việc công khai chứng từ, thống nhất phương án xử lý và làm rõ quyền quản lý, sử dụng thiết bị có thể giúp các bên hạn chế những băn khoăn, tranh chấp phát sinh.