Ý thức sâu sắc bài học "lấy dân làm gốc", các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng luôn đồng cảm và thấu hiểu từng tâm tư, nguyện vọng của đồng bào nơi biên cương. Niềm trăn trở làm sao để bà con có được mái nhà vững chãi, an cư lạc nghiệp đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim của mỗi người lính mang quân hàm xanh. Suốt hàng chục năm qua, từ những trăn trở ấy, những "tổ thợ xây mang áo lính Biên phòng" tại các đơn vị, đồn Biên phòng đã ra đời, miệt mài tự tay đặt từng viên gạch xây nên những ngôi nhà nghĩa tình và các công trình dân sinh tặng nhân dân.
Hiện thực hóa ước mơ an cư của đồng bào
Những chính sách đặc biệt của Đảng và Nhà nước thời gian qua đã mang lại luồng sinh khí mới cho vùng biên giới. Điện lưới quốc gia thắp sáng bản làng, đường giao thông nối liền vùng cao, trường học và trạm y tế được đầu tư xây dựng đã từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, phía sau những gam màu tươi sáng ấy, điều kiện tự nhiên cùng với thiên tai vẫn đang ghì chặt một bộ phận người dân trong những nếp nhà tranh tạm bợ, dột nát nơi biên giới xa xôi hay sóng gió, mưa bão làng biển. Đối với đồng bào nghèo, người già neo đơn và các hộ dân tộc thiểu số, mái ấm kiên cố để che mưa che nắng vẫn là khát vọng đau đáu qua nhiều thế hệ.
Là những người quanh năm, suốt tháng bám địa bàn, cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng đồng bào dân tộc, luôn dựa vào nhân dân để thực hiện nhiệm vụ nên cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng hơn ai hết chính là những người thấu cảm sâu sắc nhất nỗi trăn trở, khát vọng ấy của đồng bào. Chính từ sự thấu hiểu đó, việc đồng hành cùng đồng bào xóa nhà tạm, nhà dột nát không còn dừng lại ở sự hỗ trợ, mà đã nâng tầm thành một nhiệm vụ chính trị, một nội dung trọng tâm trong công tác dân vận của người lính quân hàm xanh.
Cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp, chính quyền địa phương, các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm triển khai nhiều chương trình ý nghĩa như “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”, “Nhà Đại đoàn kết”, “Nhà tình nghĩa”, “Nhà đồng đội”...
Nổi bật là từ năm 2008, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam triển khai Chương trình “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”. Chương trình tạo sức lan tỏa rộng rãi, huy động nhiều nguồn lực để xây dựng hơn 1.000 căn nhà cho đồng bào nghèo ở những vùng biên giới xa xôi, hẻo lánh.
Chương trình cũng tạo động lực để các đơn vị trong toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng không ngừng nỗ lực giúp nhiều hộ gia đình ở biên giới có được chỗ ở ổn định, kiên cố. Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An chia sẻ: “Mỗi cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đều thấm nhuần tư tưởng dựa vào dân, phát huy sức dân để hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Muốn làm được điều đó, từ mỗi quân nhân đến từng tập thể, đơn vị phải luôn chăm lo đời sống nhân dân, trong đó, chú trọng huy động nguồn lực, đóng góp công sức kiên cố hóa nhà ở cho đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới. Từ trước đến nay, chúng tôi xem đó là nhiệm vụ thường xuyên, không ngừng nghỉ”.
Tổ thợ xây mang áo lính Biên phòng
Trên thực tế, hành trình xây dựng mái ấm kiên cố cho đồng bào nghèo khu vực biên giới phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, từ địa hình hiểm trở đến chi phí vật liệu và nhân công đắt đỏ. Trong bối cảnh nguồn hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu cơ bản, sự chủ động của người lính Biên phòng chính là chiếc chìa khóa tháo gỡ những khó khăn đó. Tại các tỉnh như: Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Hà Tĩnh, Đắk Lắk..., nhiều đơn vị Bộ đội Biên phòng đã thành lập các tổ thợ xây chuyên trách giúp dân xóa nhà tạm. Bằng tinh thần tự nguyện, những cán bộ, chiến sĩ có tay nghề đã lập tức xung phong vào "chiến dịch" đặc biệt này. Người đi trước dìu dắt người đi sau, qua từng viên gạch, từng công trình, họ đã tự tay rèn giũa để trở thành những người thợ lành nghề - lực lượng nòng cốt để xây nên những ngôi nhà nghĩa tình nơi biên giới.
 |
| Tổ thợ xây của Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh bàn giao nhà mới cho gia đình bà Hồ Thị Hiền tại bản Giàng 2, xã Hương Xuân. Ảnh: Viết Lam |
Mỗi khi nhận nhiệm vụ, các anh rời doanh trại, mang theo dụng cụ lao động, nhiều tháng liền bám địa bàn xây dựng nhà cho dân. Có thời điểm, những người lính gần như ở hẳn tại công trường, sáng sớm bắt tay vào việc, chiều muộn mới trở về nơi ở tạm.
Tại mỗi công trình, trước khi khởi công, các tổ thợ xây đều đến từng gia đình khảo sát thực tế, bàn bạc phương án phù hợp với điều kiện sinh hoạt, phong tục, tập quán và nguồn kinh phí của từng hộ. Từ việc tính toán nền móng, lựa chọn vật liệu, liên hệ mua sắt thép, xi măng đến giám sát thi công, mọi công đoạn đều được thực hiện cẩn trọng.
Đối với Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, mô hình tổ thợ xây đã được duy trì hơn hai thập kỷ. Hiện nay, tổ công tác do Thiếu tá Nguyễn Đình Thủy, nhân viên Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Kỳ Khang làm Tổ trưởng, đang trực tiếp xây dựng nhà ở cho đồng bào Chứt tại bản Giàng 2, xã Hương Xuân.
Nhớ lại những ngày đầu tham gia tổ thợ xây, Thiếu tá Nguyễn Đình Thủy cho biết, khi đơn vị phát động, rất nhiều cán bộ, chiến sĩ tình nguyện đăng ký. Ban đầu, đa số chỉ biết những kỹ thuật cơ bản. Nhưng qua từng công trình, người đi trước chỉ bảo người đi sau, ai cũng dần nâng cao tay nghề. “Làm nhiều thành quen. Mỗi lần hoàn thành một căn nhà, nhìn bà con có nơi ở kiên cố, anh em đều thấy rất vui và có thêm động lực để tiếp tục gắn bó với công việc này” - Thiếu tá Nguyễn Đình Thủy chia sẻ.
Công việc của những người lính thợ chưa bao giờ nhẹ nhàng. Có những ngày nắng như đổ lửa, mồ hôi thấm đẫm áo lính; cũng có những ngày mưa rừng bất chợt khiến tiến độ thi công bị gián đoạn. Thế nhưng, chưa bao giờ họ tính toán thiệt hơn.
Những ngày bám địa bàn còn là dịp để cán bộ, chiến sĩ làm tốt công tác dân vận. Ban ngày xây nhà, buổi tối, họ đến từng hộ gia đình tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động nhân dân giữ gìn an ninh, trật tự; không vượt biên trái phép; không nghe theo luận điệu của các đối tượng xấu; hướng dẫn bà con phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa.
Những mái nhà dần hình thành cũng là lúc tình quân dân thêm bền chặt. Ở nhiều nơi, khi công trình hoàn thành, bà con lưu luyến tiễn những người lính trở về đơn vị. Có gia đình giữ lại chiếc bay hay chiếc búa cũ làm kỷ niệm; có người cẩn thận chụp bức ảnh chung trước căn nhà mới để ghi nhớ những ngày bộ đội cùng ăn, cùng ở, cùng xây từng hàng gạch.
Giữa đại ngàn hay nơi đầu sóng ngọn gió, những tổ thợ xây mang áo lính Biên phòng vẫn lặng lẽ nối dài hành trình của mình. Họ không chỉ xây nên những ngôi nhà vững chãi, mà còn bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và lực lượng Bộ đội Biên phòng. Mỗi mái ấm hoàn thành là thêm một gia đình ổn định cuộc sống, mỗi bản làng thêm vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc.
(Còn tiếp)