Giảm áp lực tuyển sinh sẽ giảm áp lực thi cử, dạy thêm, học thêm
Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội vừa có buổi làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT).
Trao đổi về giáo dục phổ thông, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, một trong những mục tiêu đầu tiên và quan trọng nhất của ngành Giáo dục trong giai đoạn hiện nay là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh.
Theo bộ trưởng, để thực hiện mục tiêu đó, hệ thống giáo dục cần bảo đảm các điều kiện cơ bản cho dạy và học, bao gồm “3 đủ” là đủ trường lớp, đủ giáo viên và đủ cơ sở vật chất thiết yếu. Đây là nền tảng để mọi học sinh đều có cơ hội học tập, bất kể điều kiện vùng miền hay hoàn cảnh kinh tế - xã hội.
Bộ trưởng cho biết, ngành Giáo dục đang nghiên cứu, triển khai các giải pháp nhằm giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hiện có để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.
Liên quan đến áp lực tuyển sinh, đặc biệt là tuyển sinh vào lớp 10, bộ trưởng cho hay, giải pháp căn cơ không chỉ nằm ở việc điều chỉnh phương thức tuyển sinh mà phải tăng năng lực tiếp nhận của hệ thống giáo dục thông qua đầu tư trường lớp, đội ngũ và cơ sở vật chất.
Theo bộ trưởng, khi cơ hội học tập được mở rộng, áp lực tuyển sinh sẽ giảm, qua đó góp phần giảm áp lực thi cử và tạo điều kiện để giải quyết hiệu quả hơn những vấn đề liên quan đến dạy thêm, học thêm.
Đề cập đến công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh, người đứng đầu ngành Giáo dục cho rằng, phân luồng phải được thực hiện trên cơ sở giáo dục hướng nghiệp chất lượng. Khi học sinh hiểu rõ năng lực, sở trường, điều kiện của bản thân và nhu cầu của thị trường lao động, các em sẽ có những lựa chọn phù hợp hơn cho tương lai.
“Học phổ thông hay học nghề đều là quyền lựa chọn của học sinh” - bộ trưởng khẳng định.
Để nhà giáo tập trung cho chuyên môn
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ chiến lược để hiện đại hóa giáo dục. Hiện, ngành Giáo dục đang hướng tới xây dựng hai nền tảng quan trọng gồm nền tảng quản trị số giáo dục quốc gia và nền tảng giáo dục thông minh quốc gia.
Việc Nhà nước đầu tư các nền tảng dùng chung sẽ giúp toàn ngành khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực cho chuyển đổi số, tránh tình trạng đầu tư manh mún, phân tán. Khi có hạ tầng và nền tảng chung, các địa phương và cơ sở giáo dục sẽ có điều kiện tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ đặc thù, nâng cao chất lượng dạy học và phục vụ người học tốt hơn.
Quan trọng hơn, chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là số hóa dữ liệu hay xây dựng các hệ thống thông tin riêng lẻ, mà phải tạo ra một nền tảng quản trị hiện đại, kết nối dữ liệu từ Bộ, các sở giáo dục, cơ sở giáo dục đến từng nhà trường.
“Khi có hệ thống dữ liệu đầy đủ, việc đánh giá chính sách giáo dục sẽ không chỉ dừng ở các chỉ tiêu đầu vào mà phải đo được kết quả đầu ra, hiệu quả đầu tư và tác động thực chất đối với người học, nhà trường và xã hội” - bộ trưởng phân tích.
Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, AI sẽ mở ra những cơ hội mới cho giáo dục, đặc biệt trong việc hỗ trợ cá thể hóa quá trình học tập.
Cụ thể, trong điều kiện mỗi lớp học có thể có tới 40-45 học sinh, giáo viên rất khó hỗ trợ riêng cho từng em nếu chỉ dựa vào phương thức dạy học truyền thống. Với sự hỗ trợ của các nền tảng AI phù hợp, học sinh có thể được hướng dẫn học tập theo năng lực, trình độ và nhu cầu của bản thân.
AI không thay thế vai trò của giáo viên mà là công cụ hỗ trợ giáo viên và người học. Khi được ứng dụng đúng cách, AI có thể góp phần nâng cao chất lượng dạy học, hỗ trợ học sinh tự học, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và chuẩn bị tốt hơn cho nguồn nhân lực tương lai.
Đặc biệt, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đặt ra yêu cầu, cần tiếp tục đổi mới quản trị nhà trường theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giảm các hoạt động mang tính hình thức và các công việc hành chính không cần thiết.
“Làm sao để nhà giáo tập trung cho chuyên môn”, từ yêu cầu này, bộ trưởng cho rằng, mọi hoạt động trong nhà trường cần hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để giáo viên dành nhiều thời gian hơn cho nhiệm vụ cốt lõi là dạy học.