Phấn đấu 100% trẻ em bị xâm hại được hỗ trợ, can thiệp kịp thời
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 1415/QĐ-TTg ngày 28/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030 (Chương trình).
Theo Quyết định, Chương trình hướng tới bảo đảm mọi trẻ em được sống trong môi trường an toàn, có điều kiện phát triển toàn diện, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững liên quan đến trẻ em.
Một trong những mục tiêu trọng tâm là đến năm 2030, 100% gia đình có trẻ em được cung cấp kiến thức, kỹ năng về bảo vệ trẻ em thông qua nhiều hình thức khác nhau. Đồng thời, toàn bộ học sinh được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ trước các hành vi xâm hại, bạo lực học đường, bạo lực trên môi trường mạng cũng như kiến thức phòng ngừa lao động trẻ em phù hợp với từng độ tuổi.
Chương trình cũng đặt mục tiêu 100% công chức, viên chức và những người làm công tác bảo vệ trẻ em trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, trợ giúp xã hội và các cơ quan có trách nhiệm bảo vệ trẻ em được nâng cao năng lực chuyên môn. Bên cạnh đó, 90% doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và cơ sở kinh doanh dịch vụ sẽ được phổ biến kiến thức, kỹ năng nhằm phòng ngừa, phát hiện và giảm thiểu tình trạng lao động trẻ em.
Đáng chú ý, Chương trình phấn đấu 100% tỉnh, thành phố triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp; 95% cấp xã triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em liên ngành và 100% cấp xã thành lập phòng điều tra thân thiện.
Ngoài ra, mục tiêu đến năm 2030 là giảm ít nhất 5% mỗi năm tỷ lệ trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; đưa tỷ lệ lao động trẻ em trong nhóm từ 5 đến dưới 18 tuổi xuống dưới 1,1%.
Đối với công tác hỗ trợ, Chương trình yêu cầu 100% trẻ em bị xâm hại hoặc có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi khi được phát hiện phải được hỗ trợ, can thiệp kịp thời; mọi yêu cầu trợ giúp pháp lý của trẻ em đều được đáp ứng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, toàn bộ trẻ em thuộc các nhóm này sẽ được quản lý trên hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em và kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan.
Hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực bảo vệ trẻ em
Để đạt được các mục tiêu đề ra, Chương trình xác định nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, trong đó ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn về bảo vệ trẻ em.
Theo đó, sẽ nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em và các quy định pháp luật liên quan nhằm phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện các quy định về dịch vụ bảo vệ trẻ em; quy trình, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật của các dịch vụ này; tiêu chí xác định lao động trẻ em và trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em, cũng như cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống bạo lực, xâm hại tình dục và phòng ngừa lao động trẻ em.
Cùng với đó, công tác truyền thông, giáo dục pháp luật về bảo vệ trẻ em sẽ được đổi mới theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và khai thác hiệu quả môi trường mạng. Các hoạt động tuyên truyền sẽ được triển khai phù hợp với từng nhóm đối tượng, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Chương trình cũng chú trọng xây dựng các tài liệu, sản phẩm truyền thông về kỹ năng bảo vệ trẻ em, phòng, chống xâm hại, phòng ngừa lao động trẻ em; đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, cộng tác viên, người cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cán bộ quản lý hợp tác xã, doanh nghiệp và các tổ chức có liên quan.
Nhân rộng mô hình bảo vệ trẻ em, đẩy mạnh chuyển đổi số
Đối với hệ thống cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, Chương trình yêu cầu nghiên cứu lồng ghép các dịch vụ y tế, giáo dục, tư pháp, trợ giúp pháp lý và an sinh xã hội, hình thành mạng lưới cung cấp dịch vụ liên thông, toàn diện, bảo đảm trẻ em và gia đình được tiếp cận hỗ trợ nhanh chóng, hiệu quả.
Các mô hình hoạt động hiệu quả sẽ được nhân rộng trên phạm vi cả nước, bao gồm mô hình dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, mô hình bảo vệ trẻ em liên ngành và phòng điều tra thân thiện.
Bên cạnh đó, Chương trình tập trung phòng ngừa, phát hiện lao động trẻ em, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, các chuỗi cung ứng, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ kinh doanh cá thể và làng nghề. Việc hỗ trợ, can thiệp sẽ gắn với bảo đảm trẻ em được tiếp cận giáo dục, đào tạo nghề, chính sách an sinh xã hội và hỗ trợ sinh kế cho gia đình nhằm giảm nguy cơ trẻ em phải lao động.
Doanh nghiệp và hợp tác xã được khuyến khích xây dựng cơ chế tự giám sát, đánh giá nguy cơ lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng và chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa phù hợp.