Muối (hay natri clorua) là một gia vị thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh sự co cơ, chức năng thần kinh và duy trì lượng máu trong cơ thể. Tuy nhiên, việc lạm dụng muối trong bữa ăn hàng ngày lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn đối với sức khỏe tổng thể.
Theo thông tin tư vấn chuyên môn từ Bác sĩ Trần Quốc Vĩnh (Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec), khi cơ thể nạp quá nhiều muối, lượng natri trong máu sẽ tăng cao, phá vỡ sự cân bằng tự nhiên giữa natri và kali. Hệ quả là khả năng lọc nước của thận bị suy giảm, dẫn đến tình trạng ứ đọng chất lỏng. Lượng chất lỏng dư thừa này tạo ra áp lực căng thẳng lên hệ thống mạch máu và thận, lâu ngày có thể gây tổn thương và làm suy giảm chức năng thận.
Bên cạnh đó, để chống đỡ lại áp lực dòng máu ngày một lớn do dư thừa muối, các cơ nhỏ trong thành động mạch buộc phải hoạt động mạnh và dày lên. Quá trình này vô tình làm hẹp không gian bên trong mạch máu, đẩy huyết áp tăng cao, nếu tình trạng huyết áp cao kéo dài, các động mạch có thể bị vỡ hoặc tắc nghẽn, làm giảm lượng máu và oxy đến tim, từ đó dẫn đến các triệu chứng đau thắt ngực, thậm chí là nhồi máu cơ tim.
 |
| Đọc kỹ bảng thành phần dinh dưỡng và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn là biện pháp thiết thực giúp kiểm soát lượng muối nạp vào cơ thể mỗi ngày. (Ảnh minh họa) |
Những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang "quá tải" muối
Việc định lượng chính xác lượng muối trong từng bữa ăn thường khá khó khăn đối với người dân. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, cơ thể thường phát ra những tín hiệu cảnh báo khi đang tích tụ quá nhiều muối, điển hình như:
- Thường xuyên khát nước và có nhu cầu nạp nhiều nước.
- Xuất hiện tình trạng sưng phù ở tay, chân.
- Chỉ số huyết áp tăng cao khi đo lường.
- Luôn cảm thấy thức ăn nhạt nhẽo, kém vị (do gai vị giác đã quen với nồng độ mặn cao).
- Có nguy cơ hoặc đã được chẩn đoán mắc sỏi thận.
Khuyến cáo về định lượng và cách kiểm soát
Để phòng ngừa biến chứng tim mạch và thận, việc điều chỉnh chế độ ăn giảm muối là phương pháp can thiệp đầu tiên và quan trọng nhất. Theo các khuyến cáo y tế cơ bản:
- Người trưởng thành khỏe mạnh: Chỉ nên tiêu thụ khoảng 6g muối/ngày.
- Người trên 45 tuổi hoặc có nguy cơ tim mạch (rối loạn lipid máu): Cần giới hạn lượng muối dưới mức 5g/ngày.
- Người có tiền sử tăng huyết áp: Lượng nạp vào chỉ nên ở mức 3g/ngày để kiểm soát huyết áp hiệu quả. Đặc biệt, đối với các bệnh nhân suy thận hoặc suy tim giai đoạn nặng, việc ăn nhạt tuyệt đối là bắt buộc theo chỉ định y khoa.
Ngoài ra, bác sĩ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng thói quen ăn nhạt cho trẻ em ngay từ nhỏ, do chức năng đào thải của thận ở trẻ chưa hoàn thiện như người lớn. Để giảm lượng natri trong sinh hoạt hàng ngày, người dân được khuyến nghị hạn chế sử dụng thực phẩm đóng hộp, thức ăn chế biến sẵn (thịt hun khói, dưa cà muối, mắm tôm...). Thay vì lạm dụng muối hoặc nước mắm, có thể gia tăng hương vị món ăn bằng các loại gia vị tự nhiên như rau thơm, chanh, tiêu, ớt để vừa kích thích vị giác, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài.