Theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025 và khoản 1 Điều 2 Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định:
Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về BHXH:
- Đối với lao động nữ, điều kiện hưởng là sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống.
- Đối với lao động nam, phải đang tham gia BHXH bắt buộc, vợ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản
- Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ trước và sau sinh tổng cộng 7 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng. Trường hợp sinh đôi trở lên, tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.
- Lao động nam có vợ sinh con thứ hai, thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản là 10 ngày làm việc. Nếu vợ sinh ba trở lên thì từ con thứ ba trở đi, cứ mỗi con, người cha được nghỉ thêm 3 ngày làm việc.
Mức hưởng trợ cấp thai sản
Hưởng 7 tháng tiền chế độ thai sản bằng 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH
Lao động nữ sinh con thứ hai được hưởng trợ cấp thai sản theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng được tính theo bình quân tiền lương của các tháng đã đóng.
Từ 01/7/2026, theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025, khoản 1 Điều 2 Nghị định 168/2026/NĐ-CP, lao động nữ tại thời điểm sinh đang có 01 con đẻ còn sống thì khi sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng (bao gồm thời gian nghỉ trước và sau sinh, nghỉ trước sinh tối đa 02 tháng).
Tiền trợ cấp thai sản được tính theo đủ 07 tháng nghỉ. Công thức tính:
Tiền trợ cấp thai sản = 100% × Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ × 7 tháng
Hưởng trợ cấp một lần khi sinh con
Lao động nữ còn được hưởng trợ cấp một lần khi sinh con, với mức bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh cho mỗi con theo quy định tại khoản 4 Điều 58 Luật BHXH 2024.
Hiện nay, mức tham chiếu bằng với lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng. Do đó, mức trợ cấp một lần khi sinh con được tính như sau:
Trợ cấp một lần = 2 × 2.530.000 đồng = 5.060.000 đồng/con.
Tiền dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh
Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe chưa hồi phục thì lao động nữ còn được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
Theo khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trong 30 ngày đầu kể từ ngày hết thời gian nghỉ thai sản, nếu chưa phục hồi sức khỏe thì người lao động được nghỉ dưỡng sức.
Tại khoản 3 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng bằng 30% mức tham chiếu cho mỗi ngày nghỉ.
Từ ngày 1/7/2026 mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, nên mức hưởng là: 30% × 2.530.000 đồng = 759.000 đồng/ngày.
Theo khoản 2 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, số ngày nghỉ tối đa được hưởng như sau:
10 ngày nếu sinh một lần từ hai con trở lên;
07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật;
05 ngày đối với các trường hợp còn lại.
Thời gian nghỉ dưỡng sức bao gồm cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần.
Lưu ý: Theo khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chế độ này không áp dụng đối với lao động nữ quay trở lại làm việc trước khi hết thời gian nghỉ thai sản.
Việc bổ sung quy định về chế độ thai sản khi sinh con thứ hai thể hiện sự đồng bộ giữa chính sách dân số và chính sách BHXH, góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động, hỗ trợ các gia đình trong quá trình sinh con, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em.