Nghề giáo: vinh dự và trách nhiệm
Ngày 28.9.1982, Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành quyết định về ngày Nhà giáo Việt Nam.
Quyết định này ra đời "để thể hiện đầy đủ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với đội ngũ giáo viên; để nêu rõ vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ giáo viên trong sự nghiệp đào tạo lớp người mới xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; để phát huy truyền thống của nhân dân ta luôn luôn tôn trọng, quý mến thầy giáo và cô giáo".
Quyết định nêu rõ: Từ nay hàng năm sẽ lấy ngày 20.11 là ngày Nhà giáo Việt Nam.
Người ký quyết định này chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lúc bấy giờ là Phó chủ tịch Hội đồng bộ trưởng. Theo Hiến pháp năm 1980, Hội đồng bộ trưởng chính là Chính phủ của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là cơ quan chấp hành và hành chính Nhà nước cao nhất của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.
Sau khi Quyết định được ban hành, ngày 14.10.1982 Bộ Giáo dục đã ban hành Thông tư số 26 hướng dẫn thực hiện ngày Nhà giáo Việt Nam. Thông tư lưu ý những vấn đề quan trọng như thực hiện đầy đủ và kịp thời các chế độ, chính sách của Nhà nước đã ban hành cho giáo viên như cung cấp lương thực, thực phẩm, phân phối vải, chăm sóc sức khỏe, điều kiện ăn ở, làm việc, nghỉ ngơi, chế độ lương và quan tâm giáo dục, bồi dưỡng chính trị, đạo đức phát triển Đảng... để từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho giáo viên góp phần xây dựng đội ngũ giáo viên ngày càng vững mạnh.
Theo đó, ngày 20.11 có ý nghĩa thiết thực, hàng năm, từ tháng 10 các cấp chính quyền và đoàn thể cần họp để xem xét tình hình công tác và hoạt động của đội ngũ giáo viên ở địa phương mình; kiểm điểm những việc đã làm và đề ra những việc cần tiếp tục làm nhằm động viên đội ngũ giáo viên phát huy truyền thống tốt đẹp của giáo giới Việt Nam, rèn luyện phẩm chất và năng lực, làm gương sáng cho học sinh noi theo.
Về phía giáo viên, cần có những hình thức sinh hoạt phong phú nhằm nâng cao nhận thức về vinh dự và trách nhiệm của người giáo viên trong xã hội nước ta ngày nay, từ đó mà ra sức phấn đấu làm tốt hơn nhiệm vụ cao cả của mình.
Việc tổ chức ngày 20.11 hàng năm do UBND và Hội đồng giáo dục các cấp chủ trì, có sự phối hợp với các ngành giáo dục và các đoàn thể nhân dân. Các cấp, các ngành cần phân công cán bộ lãnh đạo đi thăm hỏi giáo viên, tổ chức các cuộc họp mặt thân mật với giáo viên, nhân dịp này có thể tổ chức khen thưởng các giáo viên có thành tích.
Việc tổ chức ngày Nhà giáo Việt Nam cần được tiến hành trọng thể và thiết thực, tránh hình thức phô trương, gây phiền hà cho học sinh và cha mẹ học sinh.
Trong ngày 20.11, các trường có thể sắp xếp lại việc học tập và giảng dạy để giáo viên được nghỉ và tham gia các sinh hoạt của trường và của địa phương.
Nguồn gốc ngày Nhà giáo Việt Nam
Tuy nhiên, nguồn gốc của ngày Nhà giáo Việt Nam 20.11 xuất phát từ ngày Quốc tế hiến chương các nhà giáo 20.11 do Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục (FISE - một tổ chức quốc tế của các nhà giáo tiến bộ) đề ra.
Năm 1949, tại hội nghị tổ chức tại Ba Lan, FISE đã thông qua bản “Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương với nội dung chính là: đấu tranh chống lại mọi quan điểm, phương pháp giáo dục lạc hậu, phản động, phản khoa học; xây dựng một nền giáo dục tiến bộ, dân chủ và khoa học; bảo vệ quyền lợi chính đáng về vật chất, tinh thần của các nhà giáo; đề cao vị trí và vai trò của nghề dạy học trong xã hội.
Năm 1953, Công đoàn giáo dục Việt Nam trở thành thành viên của FISE. Tại Hội nghị FISE ở Warszawa (Ba Lan) với 57 nước tham dự, FISE đã quyết định lấy ngày 20.11 hằng năm là ngày Quốc tế hiến chương các nhà giáo.
Những năm đó, mặc dù nước ta có chiến tranh nhưng cứ đến ngày 20.11 nhiều nơi đều diễn ra các hoạt động ý nghĩa kỷ niệm ngày Quốc tế hiến chương các nhà giáo. Tuy nhiên, đến năm 1982, ngày 20.11 mới chính thức trở thành ngày Nhà giáo Việt Nam tại quyết định trên của Hội đồng Bộ trưởng.