Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam vừa được cập nhật toàn diện theo Quyết định số 1965/QĐ-BYT. Sự điều chỉnh này nhằm thiết lập cơ sở pháp lý thống nhất cho các tuyến y tế trong việc phát hiện, khai báo và triển khai chiến lược phòng, chống dịch phù hợp với tình hình thực tế.
Nhóm A: Định danh rõ các tác nhân đặc biệt nguy hiểm
Nhóm A hiện nay quy tụ 15 bệnh truyền nhiễm có khả năng phát tán rộng, lây lan rất nhanh hoặc có tỷ lệ tử vong cao. So với trước đây, danh mục mới đã bổ sung thêm cúm A(H7N9) và hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông (MERS-CoV).
Đồng thời, hàng loạt tên bệnh đã được chuẩn hóa lại theo danh pháp tác nhân gây bệnh chuẩn quốc tế, bao gồm: bệnh do virus Ebola, Lassa, Marburg, virus Tây sông Nin và hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng (SARS). Điều này giúp công tác báo cáo và truy vết dịch tễ đồng bộ hơn với các tổ chức y tế toàn cầu.
Nhóm B: Biến động lớn nhất với 47 bệnh lý
Đây là nhóm chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ nhất, bao gồm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh và có nguy cơ tử vong. Đáng chú ý, các dịch bệnh mới nổi hoặc có tỷ lệ mắc gia tăng trong những năm qua như Covid-19, đậu mùa khỉ (Mpox), bệnh do virus Hanta, virus Zika, Legionnaire, viêm não Nhật Bản và viêm phế quản cấp tính do virus Coxsackie đã chính thức được đưa vào danh sách này.
Bên cạnh các bệnh mới bổ sung, Nhóm B vẫn là nơi tập hợp của các bệnh lưu hành quen thuộc tại nước ta như sốt xuất huyết Dengue, tay-chân-miệng, sởi, dại, lao, bạch hầu, ho gà và các loại viêm gan virus. Trong đợt cập nhật này, một số bệnh trước đây nằm ở Nhóm A cũng đã được hội đồng chuyên môn đánh giá lại và hạ cấp xuống Nhóm B.
Nhóm C: Quản lý 19 bệnh lây nhiễm thứ yếu
Các bệnh truyền nhiễm có mức độ nguy hiểm thấp hơn được xếp vào Nhóm C. Danh sách 19 bệnh này tập trung chủ yếu vào các bệnh lây truyền qua đường tình dục (giang mai, lậu), nhiễm nấm Candida, nhiễm virus Herpes, nhiễm Rickettsia, bệnh do giun sán và tình trạng ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus.
Việc phân tầng lại toàn bộ danh mục bệnh truyền nhiễm là bước đi cần thiết giúp hệ thống y tế công cộng tối ưu hóa nguồn lực. Tùy thuộc vào mức độ phân nhóm của từng loại mầm bệnh, các địa phương và cơ sở y tế sẽ có kịch bản giám sát, cách ly và can thiệp y tế với cường độ phù hợp nhất.