Thứ Năm, 19/11/2026 14:12 (GMT+7)

Bàn ghế học sinh và bài học về tư duy quản lý

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa yêu cầu các địa phương rà soát, đánh giá chiều cao học sinh để lựa chọn, sửa chữa và bố trí bàn ghế phù hợp. Động thái này xuất phát từ những bất cập được ghi nhận trong thực tế thực hiện tiêu chuẩn bàn ghế theo Thông tư liên tịch 26/2011. Theo báo cáo của 35/63 Sở GDĐT, năm 2024 có gần 125.000 học sinh cao trên 175 cm. Trong khi đó, hệ thống 6 cỡ bàn ghế hiện hành chỉ quy định đến nhóm học sinh cao 160-175 cm.
Ảnh đại diện tin bài

Khảo sát tại 6 tỉnh, thành phố cho thấy hầu hết các cơ sở giáo dục được khảo sát chỉ sử dụng một cỡ bàn ghế cho tất cả các lớp. Ảnh: Đức Quang.

Trước hết, cần công bằng với bộ tiêu chuẩn bàn ghế hiện hành. Thông tư 26/2011 không quy định một bộ bàn ghế cho tất cả học sinh. Theo văn bản này, bàn ghế có 6 cỡ, tương ứng với các nhóm chiều cao từ 100 đến 175 cm. Quy định còn cho phép trong một phòng học có thể bố trí đồng thời nhiều cỡ bàn ghế.

Điều đó cho thấy ngay từ khi ban hành tiêu chuẩn, cơ quan quản lý đã thừa nhận một thực tế đơn giản: Học sinh không giống nhau về chiều cao.

Tiêu chuẩn hóa vì thế vẫn cần thiết. Một hệ thống giáo dục với hàng triệu học sinh không thể mua sắm, sản xuất và quản lý bàn ghế theo hàng triệu kích thước riêng biệt. Cần có các nhóm kích thước, các quy chuẩn về vật liệu, kết cấu, chiều cao, khoảng cách và cách bố trí. Nếu không có tiêu chuẩn, việc tổ chức mua sắm, sử dụng và kiểm tra cũng khó có thể thống nhất.

Vấn đề nằm ở chỗ khác: Một tiêu chuẩn dù đã tính đến sự khác biệt vẫn có thể mất đi ý nghĩa nếu được thực hiện theo cách bỏ qua sự khác biệt ấy.

Khảo sát của Bộ GDĐT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế tại 6 tỉnh, thành phố cho thấy hầu hết các cơ sở giáo dục được khảo sát chỉ sử dụng một cỡ bàn ghế cho tất cả các lớp, dù học sinh thuộc nhiều nhóm chiều cao khác nhau. Nhiều nơi chưa xác định chiều cao học sinh để lựa chọn cỡ bàn ghế; một số loại bàn ghế thực tế thậm chí không đúng với bất kỳ cỡ, mã số nào trong Thông tư 26. Có những bàn ghế đã được trang bị hơn 20 năm nhưng chưa sửa chữa, thay thế.

Chiều cao của người Việt đã có những thay đổi đáng kể trong nhiều thập niên. Theo Tổng điều tra dinh dưỡng năm 2020, chiều cao trung bình của nam thanh niên Việt Nam đạt 168,1 cm, tăng 3,7 cm so với năm 2009; nữ đạt 156,2 cm, tăng 2,6 cm. Nếu so với năm 1985, mức tăng ở nam là 8,6 cm và ở nữ là 5,7 cm.

Những con số ấy chưa đủ để kết luận rằng tiêu chuẩn bàn ghế ban hành năm 2011 đã lỗi thời. Nhưng chúng đủ để đặt ra một câu hỏi: Nếu đặc điểm thể chất của dân số thay đổi, những tiêu chuẩn được xây dựng dựa trên các đặc điểm ấy có cần được kiểm tra định kỳ hay không? Câu trả lời là có.

Được biết Bộ GDĐT đang phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu chỉ số nhân trắc học sinh và soát xét các tiêu chuẩn liên quan.

Đó là một cách tiếp cận cần thiết: Đừng dùng cảm giác để thay thế dữ liệu. Học sinh có xu hướng cao lên là một thực tế có dữ liệu chứng minh. Có học sinh trên 175 cm cũng là một thực tế được các địa phương báo cáo. Nhưng từ những dữ liệu đó đến kết luận rằng toàn bộ tiêu chuẩn bàn ghế đã không còn phù hợp vẫn còn một khoảng cách. Khoảng cách ấy phải được lấp bằng đo đạc và nghiên cứu.

Và cũng không nên vì nhận ra sự đa dạng mà rơi vào một cực đoan khác. Không thể chỉ vì có học sinh cao 1,8 m mà kết luận mọi bộ bàn ghế hiện nay đều phải thay. Cũng không thể từ sự khác biệt về chiều cao đi đến yêu cầu mỗi học sinh phải có một bộ bàn ghế được thiết kế riêng.

Hướng dẫn mới của Bộ cho thấy rõ hơn cách tiếp cận đó. Nhà trường được yêu cầu rà soát bàn ghế hiện có, đo chiều cao học sinh vào đầu mỗi năm học, đối chiếu chiều cao với mã số bàn ghế, căn cứ điều kiện phòng học để bố trí, rồi mới tính số lượng cần sửa chữa và mua mới. Với học sinh trên 175 cm, địa phương được hướng dẫn xác định kích thước phù hợp trên cơ sở tham khảo các tiêu chuẩn liên quan. Nói cách khác, không phải bỏ tiêu chuẩn, mà là đưa dữ liệu về con người thực tế vào trong việc áp dụng tiêu chuẩn.

Từ chiếc bàn học, có thể nhìn ra một vấn đề rộng hơn. Bàn ghế cũng là một dạng rất cụ thể của việc phân loại. Học sinh được chia thành các nhóm chiều cao để từ đó xác định loại bàn ghế phù hợp. Một hệ thống quản lý với số lượng đối tượng rất lớn luôn phải phân loại thực tế thành những nhóm để có thể xây dựng quy định và tổ chức thực hiện.

Mọi chính sách không đồng nghĩa với việc phải cá nhân hóa. Bởi vì làm như vậy vừa tốn kém, vừa không khả thi và trong nhiều trường hợp cũng không cần thiết. Một xã hội không thể có hàng triệu bộ quy tắc cho hàng triệu cá nhân.

Thủy Nguyễn (daidoanket.vn)
Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá
Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

(SKTE) - Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại của thuốc lá trong tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá do Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức vào ngày 17/11, tại Hà Nội. Các nhà quản lý, đại biểu Quốc hội và chuyên gia đã đồng loạt gióng lên hồi chuông cảnh báo về những khoảng trống pháp lý mới, đồng thời đề xuất các giải pháp siết chặt quản lý toàn diện từ kinh doanh trực tuyến, bao bì, điểm trưng bày cho đến không gian văn hóa - nghệ thuật...

Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

(SKTE) - Sáng 14/11, tại Hội trường lớn của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo (PR-ADs) đã long trọng tổ chức Lễ Kỷ niệm 20 năm thành lập (2006-2026) và đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Buổi Lễ kỷ niệm là dịp ôn lại truyền thống, nhìn lại hành trình hai mươi năm tiên phong của Khoa PR-ADs với tinh thần “Khởi nguồn và Lan tỏa”, đồng thời phát huy sức mạnh của các thế hệ thầy và trò trên chặng đường phát triển mới.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan bóc lỗ hổng kiểm tra thực phẩm
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan bóc lỗ hổng kiểm tra thực phẩm

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho rằng nhiều cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm vẫn có đầy đủ giấy phép, hồ sơ. Trong khi đó, các cuộc kiểm tra theo kế hoạch dễ bị doanh nghiệp đối phó, còn kiểm tra đột xuất lại vướng khiếu nại. Bà đề nghị luật phải tạo hành lang pháp lý rõ ràng để cơ quan chức năng chủ động hậu kiểm.

Bộ Chính trị Kết thúc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của 2 bộ
Bộ Chính trị: Kết thúc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của 2 bộ

Theo kết luận của Bộ Chính trị, Cục An toàn thực phẩm trực thuộc Bộ Y tế tổ chức lại theo hướng tiếp nhận nguyên trạng chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm thuộc lĩnh vực an toàn thực phẩm tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương.

Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển bền vững và tự chủ năng lực công nghệ
Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển bền vững và tự chủ năng lực công nghệ

(SKTE) - Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đáng chú ý, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội mà còn phải chuyển mạnh sang tư duy an toàn, ổn định, tự chủ và bền vững.

Hội doanh nghiệp phường Minh Phụng kỷ niệm 1 năm thành lập Gắn kết để vững bước vươn xa
Hội doanh nghiệp phường Minh Phụng kỷ niệm 1 năm thành lập: Gắn kết để vững bước vươn xa

(SKTE) - Đánh dấu chặng đường một năm hình thành và phát triển, Hội Doanh nghiệp phường Minh Phụng tổ chức Lễ kỷ niệm một năm thành lập với chủ đề “Gắn kết – Vững bước vươn xa”. Chương trình được tổ chức ngày 7/11/2026 tại phường Minh Phụng, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo địa phương, các hội, câu lạc bộ doanh nhân, doanh nghiệp, nhà tài trợ cùng đông đảo hội viên.

Logo Tạp chí Sức khỏe trẻ em
© Bản quyền 2024 Sức khỏe Trẻ em
Hotline: Hà Nội - (024) 37 765 156 / TP HCM - 0936813116