Chiều 11/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, chủ trì cuộc họp của Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ tiếp tục cho ý kiến về Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, hoàn thiện thêm một bước Đề án để trình cấp có thẩm quyền.
Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận về một số nội dung của Đề án như tiêu chí sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị hành chính; phương án, định hướng sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính; tiêu chí, phương án lựa chọn nơi đặt trung tâm chính trị, hành chính của đơn vị hành chính mới được thành lập; phương án xây dựng chính quyền địa phương hai cấp...
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết đại đa số ý kiến và người dân đồng tình cao với chủ trương sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp gồm cấp tỉnh (các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương) và cấp cơ sở. Điều này phù hợp tình hình mới, khả năng quản lý hiện nay khi điều kiện hạ tầng giao thông, hạ tầng số được cải thiện mạnh mẽ. Sáp nhập cũng tạo không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của từng địa phương.
Theo Thủ tướng, các thành viên dự họp thống nhất dự kiến trình cấp có thẩm quyền phương án sau khi sắp xếp sẽ giảm khoảng 50% số đơn vị hành chính cấp tỉnh và giảm khoảng 60-70% đơn vị hành chính cấp cơ sở so với hiện nay.
Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu với việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp là tăng cường thẩm quyền, nêu cao hơn nữa tính tự lực, tự chủ, tự cường của cấp địa phương; chính quyền gần dân, sát dân hơn, giải quyết công việc cho dân thuận lợi hơn; mang lại lợi ích cho người dân nhiều hơn.
Hiện nay, Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh; 705 quận, huyện và 10.595 xã, phường. Theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đơn vị hành chính cấp tỉnh cần đáp ứng ba tiêu chuẩn về diện tích, dân số và số đơn vị hành chính cấp huyện.
Theo thống kê năm 2023, cả nước có 10 tỉnh chưa đạt được đồng thời cả ba tiêu chuẩn này, 12 tỉnh không đạt đồng thời hai tiêu chuẩn diện tích và dân số, 3 tỉnh thành không đạt tiêu chuẩn diện tích và đơn vị hành chính cấp huyện, 2 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số và đơn vị hành chính cấp huyện, 13 tỉnh thành không đạt tiêu chuẩn về diện tích, 9 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số.
Ngày 28/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành kết luận 127, giao Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trung ương và cơ quan liên quan chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng đề án, tờ trình Bộ Chính trị về sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện; tiếp tục sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã.
Đảng ủy Chính phủ phải xin chủ trương Bộ Chính trị, Ban Bí thư về đề án sáp nhập tỉnh trước 9/3; hoàn thiện đề án sau khi có ý kiến, gửi xin ý kiến các bên liên quan trước 12/3; hoàn thiện đề án sau khi tiếp thu, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư trước 27/3 và trình Ban Chấp hành Trung ương (qua Ban Tổ chức Trung ương) trước 7/4.