Chị Cao Thị Miên (sinh năm 1990, người dân tộc Raglai) đưa con gái Cao Thị Minh Nguyệt đến Trường Tiểu học Diên Thọ, xã Diên Thọ tham dự buổi ngoại khóa Hè do nhà trường phối hợp với các đơn vị cùng tổ chức. Lần đầu tiên, chị và con gái được tận mắt chứng kiến những con robot di chuyển quanh sân trường. Với Minh Nguyệt, đây cũng là lần đầu em được trực tiếp thực hiện thí nghiệm khoa học “thổi bóng bay bằng soda và giấm”.
Những ngày Hè, Minh Nguyệt chủ yếu ở nhà trông em cho mẹ lên rẫy nên hiếm khi được tiếp cận các chương trình khoa học. Vì vậy, khi được tự tay làm thí nghiệm và quan sát chuyển động của robot, em không giấu nổi sự thích thú. “Đây là chương trình thú vị nhất, khép lại những ngày Hè để chúng em bước vào năm học mới. Bạn nào cũng hân hoan, phấn khởi”, Minh Nguyệt bộc bạch.
 |
| Hoạt động ngoại khóa Hè, tô tranh robot dành cho học sinh Trường Tiểu học Diên Thọ. |
Không chỉ học sinh dân tộc thiểu số, các em khác cũng vô cùng hào hứng với các hoạt động trải nghiệm. Học sinh khối trung học cơ sở tham dự chương trình liên tục giơ cao tay để giành cơ hội lắp ghép, điều khiển robot ngay trên sân trường. Em Phan Nguyễn Hương Trà, học sinh Trường Trung học cơ sở Nguyễn Huệ, xã Diên Thọ chia sẻ, mùa Hè của em có nhiều hoạt động ý nghĩa bên gia đình nhưng ấn tượng nhất vẫn là trải nghiệm điều khiển robot do các anh chị lớp 9 ở Nha Trang mang về hướng dẫn.
Chia sẻ về việc vận hành robot, em Nguyễn Gia Hòa, học sinh Trường Trung học cơ sở Nha Trang cho biết, đưa robot về vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn trong tỉnh giúp học sinh tiếp cận khoa học - công nghệ là hoạt động chung của Câu lạc bộ STEM - TND. Robot được lựa chọn theo tiêu chí dễ thao tác, sử dụng, giúp các bạn tại xã Diên Thọ nhanh chóng làm quen và thực hành. Qua đó, mục tiêu lan tỏa tri thức khoa học - công nghệ của câu lạc bộ mới đạt hiệu quả cao nhất. “Nhìn các bạn hào hứng khi xem và điều khiển robot, chúng em thấy vô cùng hạnh phúc”, em Gia Hòa tươi cười chia sẻ.
 |
| Học sinh Trường THCS Nha Trang hướng dẫn cho học sinh cùng trang lứa ở xã Diên Thọ về cấu tạo và cách sử dụng robot. |
Chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông không chỉ dừng lại ở việc đầu tư hạ tầng công nghệ, cốt lõi nằm ở quá trình chuyển đổi tư duy và năng lực số cho học sinh. Các hoạt động ngoại khóa đóng vai trò là "môi trường thực nghiệm", kết nối lý thuyết trên lớp với thực tiễn ứng dụng.
Hướng dẫn các em thực hành phản ứng hóa học giữa các chất, thầy giáo Trần Văn Duy (phường Nam Nha Trang) chia sẻ, từng công tác tại trường ở vùng khó khăn nên thầy thấu hiểu sự thiếu thốn của học sinh nơi đây. Thông qua hoạt động trải nghiệm, thầy hy vọng giúp học sinh cảm nhận khoa học luôn gần gũi với đời sống, từ đó, khơi dậy niềm đam mê và khát khao khám phá công nghệ trong mỗi em.
 |
| Học sinh xã Diên Thọ, tỉnh Khánh Hòa, theo dõi xe robot tự động. |
Cô Huỳnh Thị Bích Trâm, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Diên Thọ cho biết, ở trường có một bộ phận nhỏ là học sinh người dân tộc thiểu số. Do hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn, các em ít có cơ hội tiếp cận với các hoạt động khoa học. Còn với những em khác, được xem và tiếp cận gần các hoạt động, thí nghiệm như thế này, giúp các em có thêm niềm yêu thích về khoa học. Dù chương trình sinh hoạt chủ đề "Mang hơi thở công nghệ đến làng quê" diễn ra trong thời gian ngắn nhưng đã mang lại những thay đổi rõ rệt. Từ chỗ rụt rè, ít nói, các em chủ động lắng nghe, phối hợp thao tác với sản phẩm robot, thậm chí hào hứng chia sẻ kiến thức vừa học với bạn bè và gia đình. Điều này tạo sự hứng thú, tiếp thêm động lực cho các em bước vào năm học mới.
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm khoa học, các em còn được tham gia “Gian hàng 0 đồng” độc đáo để tự tay lựa chọn những món đồ dùng học tập chuẩn bị cho năm học mới. Đối với những học sinh có điều kiện khó khăn hơn, các em còn được các nhà hảo tâm tặng thêm nhiều phần quà là gạo và đồ dùng học tập khác.
Về phía nhà trường, chuẩn bị cho năm học 2026-2027, ngay khi học sinh tựu trường, giáo viên rà soát đồ dùng học tập, sách vở của các em để kịp thời có phương án hỗ trợ. Trước mắt, giáo viên chủ nhiệm các khối lớp đang tích cực vận động học sinh đến trường đầy đủ, đúng lịch. Riêng đối với học sinh dân tộc thiểu số khối đầu cấp, nhà trường sẽ tổ chức dạy tăng cường tiếng Việt nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong năm học mới./.