Lễ hội khai ấn đền Trần phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình được tổ chức vào dịp đầu xuân là tục lệ mang đậm giá trị văn hóa tâm linh truyền thống, có ý nghĩa giáo dục lịch sử sâu sắc.
Theo đó, nhiều hoạt động đặc sắc sẽ được triển khai trong khuôn khổ lễ hội. Vào ngày 27/2 (tức ngày 11/1 năm Bính Ngọ), Ban Tổ chức thực hiện Lễ rước kiệu Ngọc Lộ. Từ 7 giờ 30 phút đến 8 giờ, tiến hành nghi lễ tại chùa Phổ Minh (chùa Tháp); từ 8 giờ đến 9 giờ, rước Kiệu Ngọc Lộ từ chùa Phổ Minh sang đền Trần; từ 9 giờ đến 9 giờ 30 phút, thực hiện nghi lễ tại đền Thiên Trường.
Ngày 28/2 (tức ngày 12/1 năm Bính Ngọ), tổ chức Lễ rước Nước, tế Cá và chương trình nghệ thuật chào mừng Lễ hội Khai ấn. Buổi sáng, thực hiện nghi lễ tại đền Cố Trạch, rước kiệu ra Giếng cổ, ao thả cá; tiến hành nghi thức lấy nước, đánh bắt cá, rước Nước, rước Cá về đền Thiên Trường; dâng Nước, tế Cá và phóng sinh cá tại khu vực phà Hữu Bị. Buổi chiều, tổ chức tế nữ quan tại đền Cố Trạch. Buổi tối, dự kiến tổ chức chương trình nghệ thuật tại Quảng trường Đông A, khu di tích đền Trần-chùa Tháp.
Ngày 1/3 (tức ngày 13/1 năm Bính Ngọ), thực hiện các phương án an ninh phục vụ Lễ Khai ấn và phát ấn do Công an phường Nam Định chủ trì. Phương án cụ thể được báo cáo với lãnh đạo Công an tỉnh Ninh Bình.
Tiếp đến, tối 2/3 (tức ngày 14/1 năm Bính Ngọ), Ban Tổ chức sẽ thực hiện nghi lễ dâng hương tại đền Bảo Lộc. Tại đền Trần, từ 21 giờ, Ban Tổ chức làm công tác chuẩn bị nghi lễ dâng hương, rước Kiệu ấn và Khai ấn. Từ 22 giờ 15 phút đến 22 giờ 40 phút, nghi lễ dâng hương và rước Kiệu ấn được tổ chức trang nghiêm theo đúng trình tự. Từ 23 giờ 15 phút, tiến hành nghi lễ Khai ấn; trong thời gian làm lễ, đền Thiên Trường đóng cửa để bảo đảm sự tôn nghiêm của nghi lễ truyền thống.
Rạng sáng 3/3 (tức ngày 15/1 năm Bính Ngọ), thực hiện lễ hồi Kiệu ấn về đền Cố Trạch. Từ 2 giờ sáng tổ chức phát ấn cho nhân dân và du khách thập phương tại các nhà Giải Vũ và Nhà trưng bày đền Trùng Hoa.
Ngày 4/3 (tức ngày 16/1 năm Bính Ngọ), tổ chức các nghi lễ tế, lễ tiết Thượng nguyên Tế tiên tổ triều Trần tại đền Cố Trạch. Bên cạnh đó, tiếp tục phát ấn cho nhân dân và du khách theo kế hoạch.
Cùng với phần lễ, nhiều hoạt động phần hội được tổ chức tại Quảng trường Đông A và Khu di tích đền Trần như: trưng bày sinh vật cảnh; triển lãm ảnh; giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm OCOP; hoạt động quảng bá du lịch và các chương trình văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian truyền thống.
Thông qua các hoạt động, lễ hội hướng tới việc giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ sau. Đồng thời, có ý thức trách nhiệm trong việc tham gia bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa thời Trần góp phần quảng bá tiềm năng, thế mạnh phát triển du lịch gắn với phát triển kinh tế-xã hội phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình.
Việc tổ chức lễ hội phải tuân thủ theo đúng các quy định hiện hành, bảo đảm tính trang trọng, tiết kiệm, an toàn và đúng nghi lễ truyền thống. Ngoài ra, thực hiện tốt công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, nếp sống văn hóa góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp với du khách thập phương khi về dâng hương, dự Lễ Khai ấn tại di tích.