Tết là lúc nghỉ ngơi – nhưng hệ thống y tế thì không

Khi xã hội nghỉ Tết, bệnh tật không “xin phép”
Bệnh không chọn ngày. Tai nạn không xem lịch.
Những cơn sốt cao ở trẻ em, các ca đột quỵ ở người cao tuổi, hay những tình huống cấp cứu bất ngờ… không vì Tết mà chậm lại.
Chính vì vậy, trong khi phần lớn xã hội tạm dừng nhịp làm việc thường nhật, hệ thống y tế vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng cao độ. Với nhiều bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, Tết không đồng nghĩa với pháo hoa hay bữa cơm đoàn viên, mà là ca trực nối dài trong ánh đèn khoa cấp cứu. Thực tế ấy diễn ra đều đặn mỗi năm – và dần trở thành điều “hiển nhiên” trong cách nhìn của xã hội.
Một ca trực Tết không chỉ dài hơn, mà nặng nề hơn
Trực Tết không đơn thuần là trực ngày lễ.
Đó là thời điểm hội tụ nhiều yếu tố gây áp lực: Nhân lực thường mỏng hơn do phân ca luân phiên. Khối lượng công việc khó dự đoán. Người bệnh và thân nhân dễ căng thẳng, lo âu. Và bản thân nhân viên y tế cũng đang mang những cảm xúc rất đời thường: nhớ gia đình, nhớ con trẻ, nhớ khoảnh khắc sum vầy
Trong bối cảnh ấy, mỗi quyết định y khoa không chỉ đòi hỏi chuyên môn chính xác, mà còn cần một nền tảng tinh thần vững vàng. Sai sót không được phép xảy ra, trong khi điều kiện làm việc lại khó khăn hơn ngày thường – đó là áp lực kép mà ít ngành nghề nào phải đối diện rõ rệt như y tế trong dịp Tết.
Ai đang giữ nhịp sống bình thường cho xã hội?
Xã hội có thể đón Tết bình yên bởi vì:
Khoa cấp cứu vẫn sáng đèn

Với hệ thống y tế, Tết không phải là điểm dừng, mà là một giai đoạn vận hành thầm lặng với áp lực cao hơn bình thường.

Phòng trực vẫn có người túc trực
Xe cấp cứu vẫn lăn bánh trên đường phố vắng
Và những quyết định y khoa vẫn được đưa ra đúng lúc
Những nhân viên y tế ấy không xuất hiện trong các lời chúc đầu năm, không có mặt trong những khung hình sum họp. Nhưng chính họ đang âm thầm giữ cho xã hội không rơi vào khủng hoảng khi các sự cố y tế xảy ra. Đó là một dạng đóng góp lặng lẽ, bền bỉ và có ý nghĩa xã hội rất lớn.
Nhân văn trong y tế bắt đầu từ cách đối xử với người trực Tết
Một hệ thống y tế nhân văn không chỉ được đánh giá qua chất lượng điều trị cho người bệnh, mà còn qua cách đối xử với những người đang thực hiện công việc chăm sóc ấy.
Quản lý y tế trong dịp Tết không thể dừng lại ở việc “xếp ca cho đủ người”. Đó còn là câu chuyện của:
Phân bổ công việc công bằng
Chế độ đãi ngộ và bù đắp phù hợp
Quan tâm thực chất đến sức khỏe thể chất và tinh thần của nhân viên
Và đặc biệt là sự ghi nhận đúng mức
Đôi khi, chỉ một lời cảm ơn kịp thời, một chính sách hỗ trợ hợp lý, hay việc không xem sự hy sinh ấy là điều đương nhiên, cũng đủ tạo nên khác biệt lớn về động lực và sự gắn bó nghề nghiệp.
Tết – phép thử thầm lặng của năng lực quản lý y tế
Không phải những hội nghị lớn hay các dự án quy mô, mà chính những ngày Tết mới là phép thử rõ nét cho năng lực quản lý y tế.
Hệ thống có vận hành trơn tru không?
Nhân viên có bị quá tải không?
Các quyết định có kịp thời, linh hoạt và nhân văn không?
Một nhà quản lý y tế giỏi không chỉ nhìn vào số liệu hoạt động, mà phải nhìn thấy con người phía sau mỗi ca trực, mỗi quyết định chuyên môn, mỗi sự hy sinh thầm lặng.
Thay lời kết
Tết là lúc nghỉ ngơi – nhưng để xã hội được nghỉ ngơi, có những người không thể nghỉ.
Nhân viên y tế trực Tết không cần những lời ca ngợi ồn ào.
Họ cần được thấu hiểu, được bảo vệ và được trân trọng đúng mức.
Bởi suy cho cùng, một hệ thống y tế bền vững không chỉ được xây dựng bằng cơ sở vật chất hay kỹ thuật hiện đại, mà bằng những con người sẵn sàng ở lại, khi phần lớn xã hội đang trở về nhà.
------------------------------------
TS. Nguyễn Chí Tân
Phó Chủ tịch Hội Khoa học Sức khỏe Thành phố Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hội đồng thành viên – Giám đốc Phòng khám đa khoa Thuận Kiều
Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Trung tâm xét nghiệm, chẩn đoán y khoa HanhphucLab