Chiều 17/3, Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Đảng ủy Thanh tra Chính phủ về công tác giải quyết khiếu nại tố cáo phức tạp, kéo dài vượt cấp lên trung ương.
Phải giải quyết dứt điểm khiếu kiện đông
 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Minh Châu. |
Mở đầu cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, vấn đề khiếu nại tố cáo phức tạp, kéo dài vượt cấp lên trung ương là vấn đề tồn tại nhiều năm. Đặc biệt, mỗi dịp có sự kiện quan trọng thì tình trạng này lại gia tăng. Như dịp Tết Nguyên đán vừa qua, có những đoàn khiếu kiện ở lại Hà Nội khiếu kiện, không về địa phương, rất phức tạp, tiềm ẩn những phức tạp về an ninh trật tự.
Nhấn mạnh chủ trương phải giải quyết dứt điểm tình trạng này, đặc biệt khi thời gian tới có nhiều sự kiện quan trọng của đất nước, trong đó có đại hội đảng bộ các cấp, Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư lưu ý, Thanh tra Chính phủ phải rà soát, đề xuất các biện pháp cụ thể.
Theo Tổng Bí thư, trước đây, nhiệm vụ này yêu cầu hoàn thành trong năm 2025, nhưng tình hình chưa chuyển biến tích cực, dù đã hết quý I/2025.
"Cuộc họp tập trung vào giải quyết cơ bản tình trạng khiếu kiện phức tạp kéo dài, trước mắt là giải quyết dứt điểm 220 vụ việc. Hoàn thành trong quý II/2025 là tốt nhất, không để kéo dài đến cuối năm", Tổng Bí thư lưu ý và nhấn mạnh rằng, trong các nguyên nhân gây ra tình trạng trên, chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan, vì thế phải có giải pháp căn cơ để triển khai. "Để triền miên thế này rất mất thời gian, rất nhức nhối", Tổng Bí thư nói.
Nêu lý do phải hoàn thành nhiệm vụ trong quý II/2025, Tổng Bí thư cho biết, từ quý III/2025 trở đi, khi triển khai mô hình hành chính mới, địa phương mới thì "không có căn cứ để giải quyết" bởi sáp nhập tỉnh, sáp nhập xã, bỏ cấp huyện, hồ sơ thất lạc, đổ cho mô hình cũ, mô hình mới. "Đây là điểm rất quan trọng, phải giải quyết dứt điểm trước khi sắp xếp, tổ chức lại bộ máy", Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Từ đó, Tổng Bí thư nêu, cần chỉ rõ trách nhiệm của từng địa phương có người đi khiếu kiện cần làm gì, các cơ quan trung ương cần làm gì, thành phố Hà Nội, Thanh tra Chính phủ cần làm gì. Thậm chí, phải xác định cụ thể từng việc một để phân công cách làm.
Báo cáo tại cuộc làm việc, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, thời gian qua, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội.
Tuy nhiên, gần đây có xu hướng công dân lên các cơ quan trung ương để khiếu kiện, nhất là trong thời gian diễn ra các kỳ họp Trung ương, Quốc hội. Đáng chú ý, tần suất xuất hiện các vụ việc cũ, công dân có thái độ gay gắt, bức xúc có xu hướng tăng. Cá biệt, có nhiều đoàn công dân tập trung đông người tại khu vực trung tâm hành chính Ba Đình, cơ quan trung ương, nhà riêng lãnh đạo, mang theo băng rôn, khẩu hiệu, la ó... gây hình ảnh xấu tại Thủ đô.
Theo ông Phong, qua rà soát, hiện có 220 vụ việc khiếu kiện đông người của 50 địa phương. Trong năm 2024 có 190 lượt đoàn khiếu kiện đông người của 24 địa phương đến gần các khu vực bảo vệ... Nội dung khiếu nại, tố cáo chủ yếu là các vụ việc cũ đã phát sinh nhiều năm, liên quan đến đất đai, môi trường, sở hữu quản lý nhà chung cư. Gần đây, phát sinh thêm một số vụ liên quan đất nông, lâm trường, các dự án năng lượng tái tạo, mua bán trái phiếu, hợp đồng góp vốn... Có một số vụ việc có nguy cơ trở thành điểm nóng.
Phải đi đến tận cùng ngõ ngách của vấn đề
 |
| Toàn cảnh cuộc họp. |
Trong phần thảo luận, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tình trạng có đoàn khiếu kiện ở lại Hà Nội ăn Tết vì không có chỗ để về. Theo Tổng Bí thư, trong những người khiếu kiện đó, có cả những gia đình chính sách, cần được lắng nghe thấu đáo, xử lý trên cơ sở tôn trọng thực tiễn. Tổng Bí thư phân tích, có những trường hợp "phải rất cùng cực mới ở lại, chứ không phải sung sướng gì" bởi "không còn quyền lợi gì cả, nhà cửa, đất đai không có, cuộc sống chênh vênh, chỉ mong gặp được lãnh đạo để được lắng nghe".
Nêu quyết tâm xử lý dứt điểm 220 vụ việc khiếu kiện kéo dài, Tổng Bí thư yêu cầu Thanh tra Chính phủ tập trung làm rõ những khó khăn hiện nay là gì, vấn đề gì, ở địa phương nào, đề xuất các giải pháp. Đến tháng 6/2025 sẽ giải quyết được bao nhiêu, cần phân công cụ thể ra sao, làm việc nào dứt điểm việc đó.
Tổng Bí thư phân tích, trong 220 vụ việc nói trên, phần lớn liên quan đến chính sách về đất đai, vì mỗi thời kỳ chính sách khác nhau, mỗi địa phương khác nhau, mỗi cán bộ thực hiện lại khác nhau, thành ra người dân không đồng tình, từ đó có thể nảy sinh khiếu kiện, nên giải quyết ra sao. Với gia đình chính sách, với những người không còn nhà ở, thì tái định cư cho họ ra sao, có tạo điều kiện về chỗ ở hay không. Tổng Bí thư nêu, cứ nói đưa họ về địa phương, nhưng địa phương không biết đưa về chỗ nào bởi không có nhà. "Đó là vấn đề rất thực tế, phải đi đến tận cùng ngõ ngách của vấn đề", Tổng Bí thư nói.
Tổng Bí thư lưu ý, chính sách phải được thực hiện thống nhất trên cơ sở các quy định, không có sự riêng tư. Thậm chí, có tình trạng cán bộ nói rằng tôi giải quyết như thế, ông thích thì đi mà kiện. Thế thì người dân sẽ đi kiện. Đây là trách nhiệm của cơ sở, của chính quyền địa phương.
"Người dân có bức xúc thì chính quyền phải giải quyết. Nếu không giải quyết được, để nảy sinh bức xúc thì xã phải chịu trách nhiệm. Xã không giải quyết được thì phải báo cáo lên tỉnh; tỉnh không giải quyết được thì phải báo cáo lên trung ương; không thể bỏ mặc người dân thắc mắc thế được. Chính quyền của dân, phục vụ nhân dân. Ông không phát hiện người dân có bức xúc là đã kém, ông càng kém hơn nếu biết bức xúc mà không giải quyết, thờ ơ trước phản ứng của nhân dân", Tổng Bí thư nói, đồng thời lưu ý, phải là chính quyền kiến tạo, phục vụ nhân dân, chứ không phải là chính quyền ngồi đó rồi phán.
Theo Tổng Bí thư, cùng với đó, phải củng cố công tác thanh tra, kiểm tra, kể cả việc người dân khiếu kiện có đúng không, kiểm tra cả việc giải quyết của chính quyền có đúng không để xử lý. Giải quyết phải đúng chính sách, về mặt quy định, nhưng cũng phải thấu tình đạt lý, phải đối mặt với thực tại. Có những chính sách đã thay đổi nhiều, cần cách giải quyết căn cơ, tránh để phát sinh thêm khiếu kiện.
Tổng Bí thư lưu ý, với những nội dung này, chủ yếu giải quyết thấu tình, thấu đáo là người dân chấp nhận. Mình không lắng nghe, không ghi chép, không xử lý thì "sẽ còn khiếu kiện mãi". Tổng Bí thư nhắc lại quan điểm, phải đi vào đúng gốc rễ vấn đề để có cách thức giải quyết.
Không thể chậm trễ hơn được nữa
Sau khi lắng nghe các ý kiến phát biểu tại buổi làm việc, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư tái khẳng định, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu kiện đông người, kéo dài, nhưng trong đó, nguyên nhân chủ quan là chủ yếu.
Theo Tổng Bí thư, có nguyên nhân từ việc không quan tâm đến tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; cấp ủy, chính quyền địa phương buông lỏng, thiếu trách nhiệm, thiếu mẫn cán trong quản lý; công tác thanh tra, kiểm tra còn hạn chế; việc đối thoại, tiếp dân, giải quyết khiếu nại còn mang tính hình thức, thậm chí đùn đẩy, né tránh... dẫn đến người dân giảm niềm tin vào cấp ủy, chính quyền địa phương.
Theo Tổng Bí thư, không để tình trạng công dân khiếu kiện, tập trung đông người đến các khu trung tâm hành chính Ba Đình, nhà riêng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhất là vào thời điểm tổ chức các sự kiện, ngày lễ quan trọng. Đáng chú ý, theo Tổng Bí thư, phải làm sao bỏ hàng rào tại vườn hoa Mai Xuân Thưởng, vườn hoa Lý Tự Trọng. "Vườn hoa đẹp như thế, làm sao phải bỏ hàng rào, Thủ đô hòa bình mà ngay cả người dân không vào được...", Tổng Bí thư nói.
Tổng Bí thư lưu ý, thời gian tới, Đảng, Nhà nước thực hiện cùng lúc nhiều chủ trương, quyết sách lớn, chiến lược mang tính cách mạng tạo nền tảng vững chắc cho đất nước phát triển, làm rất nhiều việc... tác động rất lớn đến quyền lợi của tổ chức, cá nhân, nếu không giải quyết tốt sẽ nảy sinh khiếu nại, tố cáo phức tạp. Do đó, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được quan tâm hơn nữa.
"Những vụ việc phức tạp vừa qua phải giải quyết dứt điểm, đồng thời phải thực hiện đồng bộ các giải pháp, hạn chế tối đa phát sinh vụ việc phức tạp mới", Tổng Bí thư nói, đồng thời lưu ý, phải giải quyết xong 220 vụ việc khiếu nại phức tạp, đông người trong quý II/2025, theo tinh thần "không thể chậm trễ hơn được nữa", để bắt tay vào những việc quan trọng khác.
Nói về một số nhiệm vụ cụ thể, Tổng Bí thư lưu ý các cấp ủy đảng bộ, ngành, địa phương cần quán triệt các kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị về việc tăng cường công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Tổng Bí thư nói, trong Sắc lệnh thành lập Ban Thanh tra đặc biệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1945 đã nêu rõ: Đồng bào có oan ức thì mới khiếu nại hoặc chưa hiểu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ mà khiếu nại, ta phải giải quyết nhanh, tốt thì đồng bào mới thấy rõ Đảng, Chính phủ quan tâm, lo lắng đến quyền lợi của họ. Do đó quan hệ giữa Nhân dân với Đảng, với Chính phủ càng được củng cố tốt hơn... Từ đó, theo Tổng Bí thư, tinh thần này phải được thấm nhuần, thực hiện đầy đủ.
Tổng Bí thư cũng lưu ý các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát, xem xét xử lý trách nhiệm những người đứng đầu vi phạm việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo các quy định một cách nghiêm túc, thực chất.
Tổng Bí thư nhắc lại yêu cầu phải giải quyết dứt điểm 220 vụ khiếu kiện, phức tạp, không để phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự. Thực hiện các biện pháp giải quyết vấn đề khiếu kiện ngay từ cơ sở, không để phát sinh khiếu kiện lên trung ương. Địa phương nào thiếu trách nhiệm, để phát sinh khiếu kiện đông người lên trung ương, phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự thì người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương đó phải chịu trách nhiệm. Tổng Bí thư cũng lưu ý cần phối hợp thực hiện các nhiệm vụ, rõ tiến độ, rõ công việc được phân công, không để dồn việc vào cuối kỳ.