Xóa mù chữ để đồng bào có thêm cơ hội mới
Nhiều năm qua, khi chiều buông xuống vùng biên giới xã Bờ Y (tỉnh Quảng Ngãi), ánh đèn ở nhà văn hóa thôn Phia Pháp lại sáng lên, báo hiệu một lớp học đặc biệt bắt đầu.
Ở đó, Đại úy A Bừng (47 tuổi), cán bộ Đồn Biên phòng Đăk Xú, vẫn đều đặn đứng lớp, kiên trì dạy chữ cho những “học sinh” đã qua nửa đời người. Bằng sự tận tụy và tình yêu với con chữ, người lính biên phòng ấy đang lặng lẽ mang ánh sáng tri thức đến với đồng bào nơi biên cương.
Các lớp học xóa mù chữ do Đại úy A Bừng phụ trách có học viên là đồng bào dân tộc thiểu số, phần lớn đã lớn tuổi, có người đến học chữ lần đầu, có người quay lại để xóa tái mù chữ.
Là người dân tộc thiểu số, từng gắn bó lâu năm với địa bàn biên giới, Đại úy A Bừng thấu hiểu những khó khăn của người dân nơi đây. Anh cho biết, xã Bờ Y có nhiều thôn làng đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ dân trí còn thấp, tỉ lệ người không biết chữ cao, trong khi đời sống kinh tế còn nhiều thiếu thốn.
 |
| Các lớp học vừa dạy chữ vừa tuyên truyền, dân vận, góp phần giữ vững an ninh biên giới. Ảnh: Thanh Tuấn |
Chính từ thực tế đó, trăn trở lớn nhất của anh là làm sao để đưa con chữ đến gần hơn với đồng bào, để mỗi người dân, nhất là người lớn tuổi, phụ nữ, thanh niên chưa biết chữ, đều có cơ hội bước vào lớp học và mở ra cho mình một cánh cửa mới.
Năm 2023, Đại úy A Bừng tham mưu Đồn Biên phòng Đăk Xú phối hợp với chính quyền địa phương mở các lớp xóa mù chữ tại thôn Phia Pháp và Ke Joi (xã Bờ Y). Hai lớp học thu hút hơn 40 học viên, trong đó nhiều người đã ngoài 50 tuổi, lần đầu tiên trong đời cầm bút viết tên mình. Không chỉ là người khởi xướng, gần 3 năm qua, anh còn trực tiếp đứng lớp giảng dạy.
Ban ngày thực hiện nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ biên giới, tối đến anh lại cầm phấn đứng lớp. Các buổi học diễn ra từ 18 giờ 30 phút đến 21 giờ, mỗi tuần ba buổi, kéo dài suốt chín tháng.
“Nghỉ buổi nào là bà con lại lo quên chữ, nên dù mưa gió tôi cũng cố gắng đến lớp”, Đại úy A Bừng chia sẻ. Theo anh, dạy chữ cho người lớn tuổi là một hành trình nhiều thử thách. Không ít học viên mắt đã mờ, tay run, chỉ một nét chữ cũng phải luyện đi luyện lại nhiều lần. Ban ngày bà con đi làm rẫy, tối mới có thời gian đến lớp nên việc ôn bài còn hạn chế, kiến thức dễ mai một.
Để học viên hứng thú và dễ tiếp thu, Đại úy A Bừng linh hoạt đổi mới phương pháp giảng dạy, lồng ghép văn nghệ, kể chuyện đời thường và kết hợp tuyên truyền pháp luật trong từng buổi học. Với anh, niềm vui lớn nhất là khi thấy học viên có thể tự đọc giấy tờ, viết đơn, tính toán khi đi chợ, sử dụng điện thoại hay dạy con cháu học chữ tại nhà.
Dạy chữ để đời sống biên cương thêm khởi sắc
Bà Y Trinh (52 tuổi) - học viên lớp xóa mù chữ thôn Phia Pháp -xúc động nói: “Trước đây đi chợ, tôi phải nhờ người khác đọc giúp, tính tiền cũng phải hỏi. Từ ngày được thầy A Bừng dạy chữ, tôi biết đọc, biết viết, biết tính toán, tự ký tên được. Biết chữ rồi, cuộc sống thay đổi nhiều lắm, tôi tự tin hơn”.
 |
| Đại úy A Bừng giúp học viên rà soát lại lỗi chính tả, tự viết tên tuổi chính mình. Ảnh: Thanh Tuấn |
Không chỉ dừng lại ở việc dạy chữ, Đại úy A Bừng còn coi mỗi buổi học là một buổi sinh hoạt dân vận. Trong từng bài giảng, anh khéo léo lồng ghép tuyên truyền pháp luật về biên giới quốc gia, phòng chống ma túy, hôn nhân và gia đình; vận động người dân không tảo hôn, không kết hôn cận huyết thống, không vượt biên trái phép.
Đồng thời, anh hướng dẫn bà con ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi, từng bước thay đổi nếp nghĩ, cách làm để nâng cao đời sống.
Trung tá Phan Văn Tuấn - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Đăk Xú - đánh giá: “Đại úy A Bừng không chỉ dạy chữ mà còn giúp người dân thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí vươn lên trong cuộc sống. Những việc làm bình dị nhưng bền bỉ của anh đã góp phần tô đậm hình ảnh người ‘Bộ đội Cụ Hồ’ trong lòng đồng bào nơi biên giới”.
Giữa núi rừng biên cương, người lính ấy vẫn âm thầm gieo chữ, gieo niềm tin và hy vọng, để từ những con chữ đầu đời, đồng bào nơi phên dậu Tổ quốc có thêm động lực vươn lên, xây dựng cuộc sống ấm no, bền vững.
Gần ba năm gắn bó với lớp học xóa mù chữ, Đại úy A Bừng nhiều lần được Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum (cũ) và Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Kon Tum (cũ) khen thưởng. Đặc biệt, tại Chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2025 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức, anh là một trong 80 thầy, cô giáo tiêu biểu trên cả nước được vinh danh.