Hành trình "thắp lửa"
Trở thành “mẹ” trong làng trẻ SOS chưa bao giờ là một quyết định dễ dàng. Với nhiều người, đó là một ngã rẽ được đánh đổi bằng cả thanh xuân.
Năm 2020, chị Phan Thị Hiền (sinh năm 1978, quê ở xã Bắc Thanh Miện, thành phố Hải Phòng) bước chân vào Làng trẻ em SOS sau biến cố hôn nhân. Từ vai trò của một người "dì" hỗ trợ chăm sóc em bé 11 tháng tuổi, chị dần gánh vác trách nhiệm quán xuyến ngôi nhà Hải Đường.
Nhớ lại ngày đầu vào làng, chăm sóc những đứa trẻ hoàn toàn xa lạ, chị Hiền không khỏi bồi hồi: “Tôi thấy xót xa khi các con thiếu thốn tình cảm của người thân, khao khát được yêu thương. Tôi đã sinh 1 con, vào đây lại có thêm 9 đứa con nữa. Cảm giác lúc đó khiến tôi hạnh phúc”. Để toàn tâm toàn ý cho công việc, chị đã phải tự mình đấu tranh tư tưởng, thuyết phục gia đình thông cảm cho những lần không thể về lo việc nhà hay chăm sóc cha mẹ lúc ốm đau.
Cũng mang trong mình những vết thương lòng từ một gia đình không trọn vẹn, chị Bùi Thuận Yến (sinh năm 1979, quê ở xã Yên Trị, Phú Thọ) đã quyết định rời bục giảng sau 10 năm gắn bó để chuyển sang một ngã rẽ hoàn toàn mới vào năm 2017. Chọn Hải Phòng – một thành phố lạ lẫm – chị trở thành mẹ của ngôi nhà Thiên Lý.
Bằng tri thức của một cô giáo và trái tim của một người mẹ từng chịu nhiều tổn thương, chị Yến đồng cảm sâu sắc với những đứa trẻ nơi đây: “Tôi từng cảm thấy bản thân mình đáng thương, và khi nhìn các em bé ở Làng, tôi thấy các con có gì đó giống mình. Như những mảnh đời bất hạnh gặp gỡ và thấu hiểu nhau, tôi muốn gắn bó và giúp đỡ các con”.
Đặc biệt nhất có lẽ là câu chuyện của chị Nguyễn Thị Tám (sinh năm 1972, quê ở xã An Quang, thành phố Hải Phòng) tại ngôi nhà Hoa Mơ. Năm 1995, khi mới 23 tuổi – độ tuổi xuân thì đẹp nhất, chị Tám đã kiên trì nộp đơn xin vào Làng trẻ SOS 5 - 7 lần. Thời điểm đó, vì còn trẻ, chị phải đối mặt với không ít nghi ngại về khả năng chịu đựng áp lực. Để được gia đình chấp thuận cho theo đuổi con đường này, chị đã phải giấu giếm, chấp nhận thiệt thòi để dành trọn tuổi trẻ cho các con.
Suốt 26 năm làm “dì” và chính thức trở thành “mẹ” của các con từ năm 2024, chị Tám chưa một lần biết đến tình yêu đôi lứa: “Tôi chìm đắm với cuộc sống ở đây, với các con mà quên hết mọi thứ bên ngoài. Cả tuổi thanh xuân tôi dành hết cho các con và chưa từng hối hận vì lựa chọn này”.
 |
| Nhiều người mẹ đã hy sinh cả thanh xuân và hạnh phúc riêng tư để dành cho các con tình yêu thương và một mái ấm (ảnh cơ sở cung cấp). |
Nối dài yêu thương
Chăm sóc một đứa trẻ do mình sinh ra đã khó, nuôi dạy 7 - 10 đứa trẻ với nhiều lứa tuổi, tính cách, lại không phải do mình sinh ra càng khó khăn gấp bội. Những ngày đầu nhận nhà, các mẹ phải đối diện với những em bé suy dinh dưỡng nặng hay sự khép kín của các em trước thế giới chung quanh.
Chị Phan Thị Hiền vẫn nhớ như in năm 2023 khi tiếp nhận bé Trương Văn Dũng, 6 tháng tuổi, chỉ nặng 5 kg. Con có một hoàn cảnh đáng thương, suy dinh dưỡng nặng, tưởng chừng không thể nuôi nổi. Nhờ sự chắt chiu, bế ẵm đêm ngày của mẹ Hiền, bé Dũng dần bình phục, trải qua ca mổ thoát vị bẹn an toàn và nay đã là một chú bé 3 tuổi kháu khỉnh, nhanh nhẹn, nặng 13 kg.
Chị Hiền chia sẻ: “Có những lúc các con lây nhau ốm, đêm tôi không được ngủ, sáng ra lại lo chuẩn bị 9 khẩu phần ăn khác nhau cho từng đứa. Người nhà tôi ái ngại và lo lắng khi thấy tôi hao mòn. Nhưng nhìn các con cần mình, tôi không thể buông tay. Tình thương dành cho các con đã níu tôi ở lại”.
Để chạm vào những trái tim mang nhiều "vết thương", phương châm chung của các mẹ là đặt mình vào vị trí của trẻ, dùng sự bao dung và tình cảm chân thành nhất. Chị Bùi Thuận Yến chia sẻ, giai đoạn vất vả nhất không chỉ là khi các con ốm đau theo mùa hay dịch bệnh mà là lúc các con bước vào tuổi dậy thì với những biến đổi tâm sinh lý phức tạp. “Không có một giáo án nào cố định cho việc làm mẹ. Mỗi con một tính cách, phải vận dụng linh hoạt. Nhìn thấy con không ổn định về tinh thần, mình đóng vai một người bạn, nhẹ nhàng lắng nghe để tháo gỡ cùng con. Sợi dây tình cảm, chữ tình và chữ tâm chính là thứ gắn kết chúng tôi thành một gia đình”, chị Yến nói.
Dù không chung dòng máu, nhưng sự chăm sóc tỉ mỉ từng bữa ăn, giấc ngủ đã xóa mờ mọi khoảng cách. Chị Nguyễn Thị Tám xúc động nhớ lại kỷ niệm khi ấy vẫn còn là “dì”. Sau khi bóp đầu, hơ lá ngải cứu cho bé trai lớp 6 bị đau đầu, chị vô tình nghe thấy cậu bé thì thầm với các em: “Tại sao dì không là mẹ của mình nhỉ?”. Những lời nói ngây thơ nhưng chứa đựng sự tin yêu ấy đã khiến người phụ nữ dành trọn thanh xuân cho mái ấm này rơi nước mắt.
Có lúc các con đặt câu hỏi về nguồn gốc bản thân, các mẹ không né tránh nhưng chọn cách trả lời một cách nhân văn, tích cực. Trải qua bao đắng cay, nhọc nhằn, quả ngọt thu hoạch được chính là sự trưởng thành của những lớp thế hệ trẻ em SOS.
Ông Đặng Duy Toản, Phó Giám đốc Làng trẻ em SOS Hải Phòng cho biết: “Làng hiện có 11 mẹ và 1 dì, đã và đang nuôi dưỡng 532 cháu. Trong đó, 294 cháu đã trưởng thành và 172 cháu đã lập gia đình. Các mẹ đóng vai trò là linh hồn ở Làng, là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục để các em phát triển toàn diện”.