Công khai trường có dấu hiệu vi phạm lạm thu
Theo ông Ngô Văn Thịnh, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết thông tin trên ngày 30/9/2026, trong bối cảnh nhiều phản ánh về các khoản thu đầu năm học.
Cụ thể, các khoản thu trong trường phổ thông hiện cơ bản gồm học phí, các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục và các khoản tài trợ. UBND cấp tỉnh quy định danh mục, mức thu cụ thể cũng như cơ chế thu, chi tại địa phương. Các khoản thu phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, lấy thu bù chi và không vượt mức trần theo quy định. Hết năm học, nếu số thu cao hơn số chi, nhà trường phải hoàn trả phụ huynh.
Để xác định một khoản thu có phải lạm thu hay không, ông Thịnh cho rằng cần đối chiếu ba yếu tố: khoản thu có thuộc danh mục được phép hay không; mức thu có đúng quy định; việc thu có bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích hay không.
Hằng năm, Bộ GD&ĐT đều yêu cầu các địa phương công khai các khoản thu, chi cùng số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu. Tuy nhiên, theo Bộ, việc thực hiện chưa đồng đều, một số nơi còn chậm, thậm chí có tình trạng lợi dụng danh nghĩa tự nguyện để ép buộc đóng góp.
“Vấn đề không chỉ nằm ở việc đã có quy định hay chưa, mà quan trọng là khâu tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xử lý tại cơ sở”, ông Thịnh nói.
Trước thực tế này, Bộ GD&ĐT đã thành lập 4 đoàn kiểm tra do các Thứ trưởng làm trưởng đoàn để làm việc với các địa phương; trong đó 3 đoàn đã triển khai.
Bộ yêu cầu các địa phương khi phát hiện cơ sở giáo dục vi phạm lạm thu phải công khai danh sách trên các phương tiện thông tin đại chúng trong vòng 3 ngày. Đồng thời, hiệu trưởng và người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp phải được xem xét trách nhiệm theo quy định.
 |
|
Hằng năm, Bộ GD&ĐT đều yêu cầu các địa phương công khai các khoản thu, chi cùng số điện thoại
tiếp nhận phản ánh về dấu hiệu vi phạm lạm thu. (Ảnh minh họa: Ai)
|
Địa phương phải báo cáo số trường vi phạm lạm thu
Theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, trong tháng 9, các tỉnh, thành phố phải báo cáo về số trường bị phản ánh hoặc thuộc diện thanh tra; số cơ sở có sai phạm; tổng số tiền thu sai; số tiền đã thu hồi hoặc hoàn trả; cùng số cán bộ, giáo viên bị xử lý kỷ luật.
Việc yêu cầu công khai kết quả xử lý được Bộ GD&ĐT đặt ra trong bối cảnh lạm thu đầu năm học tiếp tục nhận được sự quan tâm của phụ huynh.
Năm học 2026-2027, cả nước có khoảng 23 triệu trẻ mầm non và học sinh phổ thông. Đầu năm học là thời điểm các gia đình phải thực hiện nhiều khoản đóng góp, trong đó có học phí và các khoản dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục.
Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc thu, chi tại cơ sở giáo dục, bảo đảm các khoản thu đúng quy định, công khai, minh bạch và không để xảy ra tình trạng lợi dụng danh nghĩa tự nguyện để ép buộc phụ huynh đóng góp.
Về kênh tiếp nhận phản ánh, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu các Sở GD&ĐT, UBND cấp xã, hiệu trưởng các trường mầm non, phổ thông công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, tổ chức dạy thêm không đúng quy định; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.