Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định chi tiết về hoạt động tiêm chủng và sử dụng vaccine trên phạm vi toàn quốc. Điểm nổi bật nhất trong văn bản này là việc đưa bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) vào danh mục bệnh bắt buộc phải sử dụng vaccine và sinh phẩm y tế.
Cụ thể, theo Điều 3 của Thông tư, danh mục tiêm chủng bắt buộc hiện bao gồm 13 bệnh lý chính: Viêm gan virus B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản, tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu và bệnh do virus HPV. Như vậy, vaccine HPV sẽ được cung cấp miễn phí cho các đối tượng đích (thường là trẻ em gái) thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng thay vì chỉ tiêm dịch vụ như trước đây.
Nhằm tối ưu hóa công tác vận hành, Thông tư 13 cũng quy định việc sử dụng Hệ thống quản lý thông tin tiêm chủng quốc gia. Hệ thống số hóa này sẽ phục vụ việc quản lý, cập nhật, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu về đối tượng tiêm, nguồn vaccine cũng như lịch sử tiêm chủng trên phạm vi toàn quốc.
Về quy trình an toàn chuyên môn, văn bản yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các bước thực hành y khoa. Theo quy định, mọi đối tượng đều phải trải qua khám sàng lọc trước tiêm. Sau khi tiêm chủng, người tiêm phải được giữ lại theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút. Đồng thời, cha mẹ, người giám hộ hoặc bản thân người tiêm cần tiếp tục theo dõi các phản ứng sức khỏe tại nhà tối thiểu 24 giờ tiếp theo.
Để cung cấp thông tin minh bạch và tránh gây hoang mang dư luận, Bộ Y tế đã phân loại rõ các biểu hiện sau tiêm. "Phản ứng thông thường" được hiểu là các biểu hiện lâm sàng thường gặp, có thể tự khỏi và không gây ảnh hưởng lâu dài. Trong khi đó, "Sự cố bất lợi sau tiêm chủng" là những hiện tượng sức khỏe bất thường (tại chỗ hoặc toàn thân), không nhất thiết do vaccine gây ra, bao gồm cả các tai biến nặng.
Đáng chú ý, dự thảo lần này của Bộ Y tế cũng đã đưa ra đề xuất về việc bồi thường đối với các trường hợp không may gặp tai biến nặng sau tiêm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng hoặc sức khỏe. Sự điều chỉnh này thể hiện cam kết của cơ quan y tế trong việc chia sẻ rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân khi tham gia phòng bệnh cộng đồng.
Thông tư 13/2026/TT-BYT sẽ chính thức thay thế các Thông tư cũ (24/2018, 34/2018, 05/2020 và 52/2025) kể từ ngày 1/7/2026.