Tại TPHCM, năm học 2026-2027, thành phố áp dụng đồng thời hai phương thức tuyển sinh vào lớp 10 công lập, gồm thi tuyển và xét tuyển. Trong đó, có 3 khu vực đặc thù được áp dụng hình thức xét tuyển.
Cụ thể, Trường THCS - THPT Thạnh An áp dụng xét tuyển đối với học sinh đã hoàn thành chương trình THCS tại chính trường này trong năm học 2025-2026. Tương tự, Trường THPT Võ Thị Sáu thực hiện xét tuyển đối với học sinh tốt nghiệp THCS tại Trường THCS Lê Hồng Phong trong cùng năm học.
Việc xét tuyển vào lớp 10 cũng áp dụng đối với Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (DTNT) thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Không chỉ riêng TPHCM, năm học 2026-2027, nhiều địa phương khác cũng kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển trong tuyển sinh lớp 10.
Tại Gia Lai, toàn tỉnh có 126 cơ sở giáo dục có cấp THPT tham gia tuyển sinh lớp 10. Trong đó, 48 trường tổ chức thi tuyển, còn lại 78 đơn vị thực hiện xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện của học sinh trong suốt 4 năm THCS.
Ở khu vực phía Đông của tỉnh, một số trường áp dụng xét tuyển như Trường THPT An Lão, Trường Phổ thông DTNT THCS và THPT An Lão, Trường THPT Vân Canh, Trường Phổ thông DTNT THCS và THPT Vân Canh, Trường THPT Vĩnh Thạnh và Trường Phổ thông DTNT THCS và THPT Vĩnh Thạnh.
Trong khi đó, tại khu vực phía Tây của tỉnh, hầu hết các trường THPT đều áp dụng xét tuyển; riêng Trường THPT chuyên Hùng Vương vẫn tổ chức thi tuyển để tuyển chọn học sinh vào các lớp chuyên.
Tại Vĩnh Long, phương thức thi tuyển chỉ áp dụng đối với trường THPT chuyên, còn lại các trường THPT không chuyên và trường phổ thông dân tộc nội trú đều thực hiện xét tuyển.
Việc xét tuyển căn cứ vào kết quả rèn luyện (hạnh kiểm) và học tập (học lực) trong 4 năm THCS.
Điểm xét tuyển được xác định dựa trên tổng hợp các yếu tố gồm điểm học lực, điểm hạnh kiểm, điểm khuyến khích và điểm ưu tiên (nếu có).
Trong đó, điểm hạnh kiểm là trung bình cộng của 4 năm học, được quy đổi theo thang điểm: Tốt 10 điểm, Khá 8 điểm, Trung bình/Đạt 6 điểm. Điểm học lực được tính theo công thức có trọng số, trong đó kết quả lớp 9 có hệ số cao nhất, tiếp đến là lớp 8, lớp 7 và lớp 6.
Tỉnh Cà Mau chỉ áp dụng hình thức thi tuyển tại 2 trường là Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển và Trường THPT chuyên Bạc Liêu.
Các trường THPT công lập còn lại và cơ sở giáo dục thường xuyên áp dụng xét tuyển dựa trên kết quả học tập, rèn luyện 4 năm THCS, kết hợp với điểm ưu tiên và khuyến khích (nếu có).
Quá trình xét tuyển tại Cà Mau được chia thành hai đợt. Đợt 1 diễn ra từ ngày 18/6 đến 16/7, công bố kết quả vào ngày 18/7. Đợt 2 từ ngày 19/7 đến 24/7, dành cho học sinh chưa trúng tuyển ở đợt 1 trong trường hợp các trường còn chỉ tiêu, kết quả công bố vào ngày 27/7.
Học sinh không trúng tuyển sau hai đợt vẫn có thể đăng ký xét tuyển vào các trường còn chỉ tiêu nếu được chấp thuận.
Đối với các Trường Phổ thông DTNT, việc tuyển sinh được thực hiện hoàn toàn bằng hình thức xét tuyển, dành cho học sinh thuộc diện chính sách, học sinh dân tộc thiểu số theo quy định trên địa bàn toàn tỉnh.
Tương tự, phương thức xét tuyển được áp dụng đối với các trường phổ thông DTNT và các trường THPT không chuyên trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Theo đánh giá của Sở GD&ĐT tỉnh Lâm Đồng tại cuộc họp lấy ý kiến về phương thức tuyển sinh lớp 10, mỗi hình thức đều có ưu và nhược điểm riêng.
Thi tuyển được xem là bảo đảm tính khách quan, công bằng, giúp phân loại năng lực học sinh rõ ràng, nhưng đồng thời gây áp lực lớn cho học sinh, phụ huynh và phát sinh chi phí tổ chức.
Ngược lại, xét tuyển giúp giảm áp lực thi cử, đánh giá toàn diện quá trình học tập và rèn luyện của học sinh trong suốt cấp THCS, đồng thời tiết kiệm chi phí xã hội. Tuy nhiên, phương thức này đòi hỏi công tác quản lý, kiểm tra và đánh giá học bạ phải được thực hiện chặt chẽ, minh bạch để bảo đảm công bằng./.