Hiện trường và phản ứng chớp nhoáng
Vào khoảng 10 giờ sáng ngày 7/10, trong bối cảnh Hà Nội đang hứng chịu trận mưa lớn gây ngập úng trên diện rộng, một sự cố nghiêm trọng đã xảy ra tại nút giao Tú Mỡ - Phạm Hùng. Tại khu vực ngập sâu khoảng 30cm, nhiều người tham gia giao thông bất ngờ có biểu hiện tê chân tay, thậm chí một số người đã ngã khuỵu xuống nước, nghi do bị ảnh hưởng bởi dòng điện rò rỉ.
Phát hiện tình huống nguy hiểm, tổ công tác của Đội CSGT đường bộ số 6 (Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội) đang làm nhiệm vụ tại đây đã hành động quyết liệt. Lực lượng CSGT đã ngay lập tức liên hệ với đơn vị điện lực, đồng thời nhanh chóng phong tỏa khu vực nguy hiểm.
Trung tá Phạm Văn Chiến, Đội trưởng Đội CSGT số 6, cho biết đơn vị đã chủ động triển khai phương án ứng phó với mưa bão, huy động lực lượng túc trực tại các điểm ngập úng trọng yếu. Một trong những hành động kịp thời và được đánh giá cao là việc Đội CSGT số 6 đã điều động xe chuyên dụng để hỗ trợ đưa người dân và phương tiện qua vùng ngập an toàn, ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ có thêm nạn nhân. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa CSGT và đơn vị điện lực trong việc xác định nguồn rò và khắc phục sự cố đã giúp tình hình nhanh chóng được kiểm soát, đảm bảo an toàn cho người dân.
"Sát thủ vô hình" dưới làn nước
Sự cố tại Hà Nội một lần nữa cho thấy sự kết hợp giữa ngập lụt và hạ tầng điện đô thị có thể tạo ra một cái bẫy chết người. Nước mưa trên đường phố, vốn chứa nhiều tạp chất, trở thành môi trường dẫn điện lý tưởng. Khi một nguồn điện bị rò rỉ, toàn bộ khu vực ngập úng sẽ bị nhiễm điện.
Khi một người bước vào vùng nước này, sự chênh lệch điện áp giữa hai chân sẽ tạo ra một "điện áp bước", khiến dòng điện chạy qua cơ thể. Đây chính là nguyên nhân gây ra cảm giác tê giật ban đầu.
Tác động của dòng điện lên cơ thể người là cực kỳ nguy hiểm. Dòng điện xoay chiều từ lưới điện có thể gây nhiễu loạn tín hiệu thần kinh, dẫn đến co cơ không kiểm soát, khiến nạn nhân không thể tự thoát khỏi nguồn điện. Ở cường độ cao hơn, nó có thể gây tê liệt cơ hô hấp và đặc biệt nguy hiểm là gây rung tâm thất, tình trạng tim co bóp hỗn loạn dẫn đến ngừng tuần hoàn và tử vong chỉ trong vài giây. Các vết bỏng điện cũng gây tổn thương sâu và nghiêm trọng cho các cơ quan nội tạng.
Nguyên nhân từ đâu?
Mặc dù chưa có kết luận chính thức về nguyên nhân cụ thể của sự cố , các chuyên gia cho rằng rò rỉ điện trong môi trường đô thị thường xuất phát từ các vấn đề mang tính hệ thống:
- Hạ tầng xuống cấp: Theo thời gian, lớp vỏ cách điện của dây dẫn, đặc biệt là cáp ngầm và các mối nối, sẽ bị lão hóa, nứt vỡ do tác động của môi trường. Các thiết bị điện cũ cũng có nguy cơ rò rỉ cao hơn.
- Lắp đặt sai kỹ thuật: Các mối nối không được bọc kỹ, sử dụng vật tư kém chất lượng hoặc lắp đặt sai quy cách có thể tạo ra những điểm yếu chí mạng trong hệ thống điện, đặc biệt khi gặp điều kiện ẩm ướt.
- Tác động từ môi trường: Môi trường ẩm ướt, ngập nước làm giảm đáng kể khả năng cách điện. Ngoài ra, các hoạt động xây dựng hoặc động vật gặm nhấm cũng có thể làm hỏng lớp bảo vệ của dây dẫn.
Sự cố này cũng bộc lộ một thách thức lớn trong quá trình đô thị hóa: việc hạ ngầm lưới điện tuy cải thiện mỹ quan nhưng lại đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về tiêu chuẩn chống thấm và quy trình bảo trì, kiểm định định kỳ, nhất là tại các "điểm đen" về ngập úng.
Cần một giải pháp toàn diện và chủ động
Để ngăn chặn những sự cố tương tự, cần có những giải pháp đồng bộ từ kỹ thuật đến chính sách. Ngành điện lực cần tiến hành tổng rà soát, kiểm toán hạ tầng tại các khu vực nguy cơ cao, ưu tiên nâng cấp hoặc thay thế các thiết bị không đảm bảo tiêu chuẩn chống nước.
Việc ứng dụng công nghệ giám sát tự động, lắp đặt các thiết bị chống dòng rò (aptomat chống giật) có độ nhạy cao và khả năng cảnh báo từ xa là vô cùng cần thiết để chuyển từ thế bị động "phản ứng" sang chủ động "phòng ngừa".
Bên cạnh đó, khung pháp lý hiện hành, như Nghị định 62/2025/NĐ-CP, cần được rà soát, bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc về khả năng chống chịu của hạ tầng điện trong điều kiện ngập lụt thường xuyên.
Khuyến cáo an toàn cho người dân khi trời mưa ngập:
- Tuyệt đối không đi vào các khu vực ngập sâu, không rõ tình trạng bên dưới.
- Tránh xa các cột điện, trạm biến áp, tủ điện và dây điện trên mặt đất.
- Nếu nước tràn vào nhà, cần ngắt ngay cầu dao tổng để đảm bảo an toàn.
- Không chạm vào các thiết bị điện khi tay ướt hoặc đang đứng ở nơi ẩm ướt.
- Khi phát hiện dây điện đứt hoặc các dấu hiệu bất thường, cần lập tức báo cho cơ quan chức năng qua đường dây nóng của ngành điện (Hotline EVN Hà Nội: 19001288) và cảnh báo cho mọi người xung quanh.