Từ những trang sách
Thái Bình Thảo Nguyên (SN 2010) là học sinh lớp 11D1, Trường THPT Hà Huy Tập, phường Thành Vinh. Tiếp nối truyền thống hiếu học của gia đình, em hình thành thói quen đọc sách từ nhỏ. Đến những năm THCS, đọc sách không còn là sở thích mà trở thành một phần quen thuộc trong đời sống mỗi ngày.
Thảo Nguyên bộc bạch: “Sau những giờ học, em thường tìm đến sách như một cách mở rộng thế giới của mình. Ở đó có những câu chuyện, con người, vùng đất và cả những câu hỏi khiến em suy nghĩ lâu hơn về cuộc sống. Mỗi cuốn sách hay giống như một cánh cửa, mở cánh cửa ấy ra, người đọc có thể gặp một thế giới khác, một con người khác và đôi khi bắt gặp chính mình trong những câu chuyện tưởng như rất xa xôi”.
 |
| Thái Bình Thảo Nguyên (thứ 2, trái sang) được trao giải Nhất Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2026. Ảnh: Minh Quân |
Có lẽ vì vậy, khi tham gia Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2026, Thảo Nguyên không chọn một cuốn sách dễ đọc, mà tìm đến hồi ký “Gia đình, Bạn bè và Đất nước” của bà Nguyễn Thị Bình, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản năm 2025.
 |
| Thảo Nguyên cùng ông cố nội trao đổi về nội dung một cuốn sách. Ảnh: Công Kiên |
Cuốn hồi ký dày 286 trang, gồm 20 chương, kể lại hành trình cuộc đời của một nhân chứng đã đi qua nhiều dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc thế kỷ XX. Nhưng điều níu giữ cô nữ sinh không chỉ là những sự kiện lịch sử lớn. Phía sau những trang viết còn có một người phụ nữ với những tình cảm rất đỗi đời thường: tình yêu gia đình, tình bạn, nỗi nhớ chồng, thương con và những trăn trở của một người phải xa nhà để hoàn thành nhiệm vụ với đất nước.
 |
| Với thành tích đạt được, Thái Bình Thảo Nguyên được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh. Ảnh: Công Kiên |
Đọc những trang viết về cuộc đời bà Nguyễn Thị Bình, Thảo Nguyên đặc biệt ấn tượng với hình ảnh những người phụ nữ Việt Nam bước ra từ chiến tranh. Họ từng là những cô gái trẻ với những ước mơ riêng, nhưng đã sẵn sàng gác lại tuổi xuân, hạnh phúc cá nhân trước tiếng gọi của Tổ quốc.
Từ câu chuyện của một thế hệ, cô nữ sinh nhận ra lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện, những con số hay những dấu mốc, mà còn được viết nên từ lựa chọn và sự hy sinh của mỗi con người. Cuốn sách vì thế không chỉ giúp em hiểu thêm về quá khứ, mà còn khiến em suy nghĩ về trách nhiệm của người trẻ hôm nay.
 |
| Từ nhỏ, Thái Bình Thảo Nguyên đã đam mê đọc sách. Ảnh: Công Kiên |
Nếu thế hệ đi trước đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ độc lập, tự do thì người trẻ hôm nay cần biết trân trọng những thành quả ấy bằng việc học tập, rèn luyện, làm chủ tri thức và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Những suy nghĩ ấy được Thảo Nguyên gửi gắm trong bài dự thi và trở thành một trong những dấu ấn giúp em giành giải Nhất.
Đến khát vọng kết nối
Với Thảo Nguyên, đọc rồi ghi nhớ chưa phải là điểm kết thúc. Điều em muốn làm là đưa những điều mình đọc được đến với những người khác, nhất là những bạn nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận sách.
Ý tưởng về “Chạm đọc - Kết nối không giới hạn” bắt đầu từ câu nói của Helen Keller: “Trải nghiệm tuyệt vời nhất của tôi là khi tôi học cách đọc”. Từ câu nói ấy, em tự đặt câu hỏi: Nếu sách có thể mở ra một thế giới cho những người gặp nhiều thiệt thòi, vậy tại sao không tìm cách để trẻ em khuyết tật hôm nay được tiếp cận sách thuận lợi hơn?
Thay vì chỉ đưa sách đến với người đọc theo cách truyền thống, Thảo Nguyên muốn tận dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để chuyển nội dung sách thành nhiều hình thức phù hợp hơn như sách ảnh, sách nói, video minh họa chuyển động. Với mỗi nhóm trẻ, mỗi dạng khuyết tật, cách tiếp cận sách có thể khác nhau.
 |
| Buổi sinh hoạt của Thảo Nguyên và các bạn trong CLB "Chạm đọc". Ảnh: NVCC |
Nguyên gọi đó là “3 kết nối”: Kết nối tri thức, kết nối công nghệ và kết nối tâm hồn. Bước đầu, em hướng dự án đến những học sinh hòa nhập tại Trường THPT Hà Huy Tập, sau đó mở rộng tới học sinh hòa nhập và trẻ khuyết tật ở các trường học, trung tâm khác.
Em cùng những người bạn yêu sách đã thành lập Câu lạc bộ “Chạm đọc” và xây dựng fanpage cùng tên. Trong các buổi sinh hoạt, các thành viên giới thiệu, trao đổi về những cuốn sách ý nghĩa, lựa chọn nội dung phù hợp với từng nhóm bạn đọc rồi ứng dụng AI để chuyển thành sách ảnh, sách nói, video và đăng tải trên fanpage.
Các thành viên cũng sẽ gặp gỡ học sinh hòa nhập trong trường, học sinh khuyết tật tại các trung tâm để tìm hiểu nhu cầu, từ đó lựa chọn hình thức sách phù hợp. Những mã QR được thiết kế để các bạn có thể dễ dàng truy cập, tìm kiếm những nội dung dành cho mình. Phía sau ý tưởng ấy là mong muốn rất giản dị của cô nữ sinh: “Em muốn mỗi bạn nhỏ đều có cơ hội bước vào thế giới của sách”.
 |
| Thảo Nguyên và thành viên CLB "Chạm đọc" hướng dẫn các bạn khuyết tật cách tiếp cận sách trên không gian số. Ảnh: NVCC |
Thảo Nguyên hiểu rằng một dự án đọc sách không thể chỉ được đo bằng lượt thích, lượt chia sẻ hay số lượng người truy cập fanpage. Điều em mong muốn là những thay đổi nhỏ ở người đọc: một bạn nhỏ bớt tự ti, một học sinh khuyết tật cảm thấy mình được quan tâm, hay đơn giản là có thêm một người bạn để cùng chia sẻ về một cuốn sách.
Bởi thế, “Chạm đọc - Kết nối không giới hạn” không chỉ là câu chuyện về sách hay công nghệ, mà còn là câu chuyện về sự đồng hành. Đó cũng là cách cô nữ sinh 16 tuổi hình dung về vai trò của một Đại sứ Văn hóa đọc: không chỉ đọc nhiều hơn, hiểu nhiều hơn, mà còn biến những điều tốt đẹp mình nhận được từ sách thành giá trị có ích cho người khác.
"Giải Nhất cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2026 có thể xem là một dấu mốc đẹp trong hành trình của bản thân em. Nhưng với em, hành trình ấy mới chỉ bắt đầu, từ một trang sách được mở ra, một cánh cửa cũng đang mở về phía những ước mơ rộng hơn” - Thái Bình Thảo Nguyên.