Công tác tư tưởng trong kỷ nguyên phát triển mới

Sau Hội nghị thành lập Đảng, Ban Chấp hành Trung ương đã thành lập Ban Cổ động và Tuyên truyền - cơ quan tham mưu, chỉ đạo công tác tư tưởng của Đảng với nhiệm vụ là tuyên truyền, giác ngộ quần chúng về chủ nghĩa Mác - Lênin, và đường lối cách mạng của Đảng; cổ vũ động viên các tầng lớp nhân dân giác ngộ cách mạng, hiểu Đảng, ủng hộ Đảng, tin và đi theo Đảng làm cách mạng.

Đặc biệt, ngày 01/8/1930, Ban Cổ động và Tuyên truyền đã xuất bản tài liệu mang tên "Ngày quốc tế đỏ 01/8". Đây là Tài liệu duy nhất và sớm nhất còn lưu giữ đến nay đề rõ "Ban Cổ động và Tuyên truyền của Đảng Cộng sản Việt Nam ấn hành". Ngay sau khi phát hành, Tài liệu đã tạo được tiếng vang lớn, có sức cổ vũ mạnh mẽ quần chúng cách mạng nước ta đứng lên đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, chống áp bức, bóc lột, phản đối chiến tranh xâm lược, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc. Từ đó, ngày 01/8 trở thành một mốc son lịch sử, đánh dấu một hoạt động rất có ý nghĩa đối với công tác tuyên giáo của Đảng.

Việc thành lập Ban Cổ động và Tuyên truyền đã thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng: muốn lãnh đạo cách mạng thành công phải làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng hiểu đúng mục tiêu, tin tưởng vào con đường đã lựa chọn và tự giác hành động vì lợi ích của dân tộc.

Trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, củng cố niềm tin của nhân dân không chỉ là yêu cầu của công tác tư tưởng mà còn là điều kiện để khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho những cải cách mang tầm chiến lược.

Giá trị cốt lõi của công tác tư tưởng được Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát trong lời căn dặn nổi tiếng: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm. Nếu không đạt được mục đích đó là tuyên truyền thất bại”. Lời dạy ấy không chỉ xác định mục tiêu của công tác tuyên truyền mà còn khẳng định bản chất của công tác tư tưởng là biến đường lối của Đảng thành nhận thức, niềm tin và hành động tự giác của cả hệ thống chính trị và nhân dân.

Kế thừa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Tư tưởng thông thì hành động mới quyết liệt, kết quả mới thực chất”. Đây không chỉ là yêu cầu đối với ngành Tuyên giáo mà còn là nguyên tắc quan trọng trong lãnh đạo và tổ chức thực hiện mọi nhiệm vụ phát triển đất nước. Khi nhận thức thống nhất, niềm tin được củng cố và quyết tâm được khơi dậy, các chủ trương lớn sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Thực tiễn trong nước và thế giới cho thấy, những quốc gia phát triển bền vững đều biết phát huy sức mạnh đồng thuận xã hội. Đối với Việt Nam, mọi chủ trương lớn chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được cán bộ, đảng viên và nhân dân thấu hiểu, tin tưởng và tự giác thực hiện. Bởi vậy, xây dựng niềm tin không phải nhiệm vụ riêng của công tác tuyên giáo mà là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện. 

Mặt trận tư tưởng phải chủ động đi trước một bước để luận giải, làm rõ các vấn đề thực tiễn phát sinh, trở thành chất keo gắn kết sự thống nhất ý chí trong Đảng và khơi dậy khát vọng, niềm tin vững chắc của toàn xã hội.

Niềm tin không hình thành từ những lời kêu gọi đơn thuần mà được tạo dựng bằng thông tin minh bạch, đối thoại thẳng thắn và hiệu quả của chính sách trong thực tiễn. Vì vậy, công tác tuyên giáo không chỉ làm nhiệm vụ truyền tải chủ trương của Đảng mà còn góp phần giải thích, thuyết phục và tạo môi trường xã hội thuận lợi để các quyết sách lớn đi vào cuộc sống.

Xây dựng “thế trận lòng dân” từ nền tảng niềm tin xã hội

Nếu niềm tin là điểm tựa của khát vọng phát triển thì “thế trận lòng dân” chính là điều kiện để khát vọng ấy được hiện thực hóa. Xây dựng “thế trận lòng dân” không chỉ là nhiệm vụ của công tác dân vận mà còn là trọng tâm của công tác tuyên giáo.

Trong bối cảnh mới, “thế trận lòng dân” không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ chính trị, quốc phòng hay an ninh mà đã trở thành một lợi thế phát triển. Một xã hội ổn định, đoàn kết và tin tưởng vào đường lối của Đảng sẽ tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây cũng là nguồn lực nội sinh giúp đất nước tăng khả năng thích ứng trước những biến động của tình hình thế giới.

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: “Công tác thông tin, tuyên truyền phải được xác định trong từng chương trình hành động; bảo đảm kịp thời, chính xác, dễ hiểu, thuyết phục; làm rõ mục tiêu, lợi ích, lộ trình, trách nhiệm để nhân dân hiểu đúng, tin tưởng, đồng hành. Phải chủ động đấu tranh với thông tin sai trái, xuyên tạc; đồng thời lắng nghe phản biện có cơ sở. Đồng thuận xã hội trước hết được tạo ra bằng chính sách đúng, thực hiện công bằng, công khai và kết quả người dân cảm nhận được”.

Từ yêu cầu đó, công tác tuyên giáo cần chuyển mạnh từ truyền đạt thông tin sang chủ động kiến tạo và củng cố niềm tin xã hội. Thông tin phải được cung cấp kịp thời, minh bạch, có căn cứ; những vấn đề dư luận quan tâm cần được giải thích bằng đối thoại và lập luận thuyết phục, hạn chế khoảng trống thông tin để ngăn ngừa sự lan truyền của tin giả và các quan điểm thiếu kiểm chứng.

Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động lan tỏa những giá trị tích cực, nâng cao chất lượng truyền thông chính sách và củng cố niềm tin xã hội. Trong điều kiện mới, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là đấu tranh với những quan điểm sai trái mà còn là xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Hiệu quả của công tác tư tưởng vì thế không thể chỉ đo bằng số lượng hoạt động tuyên truyền mà phải được đánh giá bằng mức độ thống nhất trong nhận thức, sự đồng thuận trong xã hội và niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của nhà nước. Đây cũng là chỉ báo quan trọng phản ánh chất lượng quản trị và hiệu quả triển khai các chủ trương lớn.

Thực tiễn cho thấy, ở những nơi làm tốt công tác tuyên giáo, dân vận và truyền thông chính sách, quá trình triển khai các chương trình phát triển thường nhận được sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp, hạn chế phát sinh điểm nóng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các quyết sách sớm đi vào cuộc sống. Điều đó cho thấy công tác tư tưởng không chỉ góp phần định hướng dư luận mà còn trực tiếp nâng cao hiệu quả lãnh đạo và tổ chức thực hiện.

Từ kiến tạo niềm tin đến khơi dậy khát vọng phát triển đất nước

Trải qua 96 năm, ngành Tuyên giáo luôn đồng hành cùng những bước ngoặt của cách mạng Việt Nam. Nếu trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, công tác tư tưởng góp phần khơi dậy lòng yêu nước, củng cố ý chí chiến đấu thì trong thời kỳ đổi mới đã tạo sự thống nhất về nhận thức, củng cố niềm tin vào đường lối phát triển của Đảng. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, sứ mệnh ấy tiếp tục được mở rộng: không chỉ tạo đồng thuận mà còn khơi dậy khát vọng vươn lên và truyền cảm hứng cống hiến cho toàn xã hội.

Quán triệt sâu sắc yêu cầu thực tiễn này, tại Hội nghị toàn quốc sơ kết công tác tuyên giáo và dân vận 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, ông Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định: “Một chính sách dù đúng nhưng truyền thông kém, để dân hiểu lầm, hiểu chưa tới, thì cũng khó đi vào cuộc sống”. Đồng thời, ông nhấn mạnh: “lấy niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận”. Phát biểu này không chỉ đúc kết thực tiễn mà còn đặt ra yêu cầu đối với công tác tuyên giáo trong giai đoạn mới: phải đi trước trong định hướng tư tưởng, đồng hành cùng quá trình xây dựng và triển khai chính sách.

Điều đó đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới đội ngũ làm công tác tuyên giáo theo hướng bản lĩnh, chuyên nghiệp và hiện đại. Mỗi cán bộ không chỉ cần vững vàng về chính trị, am hiểu thực tiễn, làm chủ công nghệ mà còn phải có năng lực nghiên cứu, truyền thông chính sách và đối thoại xã hội. Công tác tư tưởng chỉ thực sự hiệu quả khi trở thành cầu nối giữa chủ trương của Đảng với tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và góp phần tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, ngành Tuyên giáo cần tiếp tục phát hiện, cổ vũ và lan tỏa những mô hình hay, cách làm sáng tạo, những tấm gương tận tụy vì cộng đồng. Chính những giá trị được kiểm chứng từ thực tiễn sẽ tạo sức thuyết phục, bồi đắp niềm tin và khơi dậy tinh thần cống hiến trong xã hội.

Nhấn mạnh mục tiêu ấy, ông Trịnh Văn Quyết khẳng định: “Lấy niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác tuyên giáo và dân vận.” Đây không chỉ là yêu cầu đối với đội ngũ làm công tác tuyên giáo mà còn là tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng trong giai đoạn mới. 

Phát huy truyền thống “đi trước mở đường” trong thời kỳ mới vì thế không chỉ là đi trước trong định hướng tư tưởng mà còn là đi trước trong nghiên cứu, dự báo, truyền thông chính sách và lan tỏa những giá trị tích cực. Đó cũng là cách để công tác tuyên giáo tiếp tục đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng là dịp nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời khẳng định trách nhiệm trước những yêu cầu mới của sự nghiệp phát triển đất nước. Trong hành trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, cùng với nguồn lực vật chất và những đột phá về thể chế, khoa học - công nghệ, nguồn lực tinh thần vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Khi niềm tin của nhân dân được củng cố, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy và khát vọng phát triển được chuyển hóa thành hành động, công tác tuyên giáo sẽ tiếp tục khẳng định vai trò mở đường về tư tưởng, góp phần tạo nền tảng chính trị - tinh thần vững chắc cho sự nghiệp xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.