Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi một số điều của Nghị định 77/2013 quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 và Nghị định 77/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Theo đó, Bộ Y tế đề xuất bổ sung Điều 26a sau Điều 26 tại Nghị định số 117/2020, quy định phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác; Buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác.
Cùng với đó, quy định phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi biết rõ người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tại địa điểm thuộc quyền chiếm hữu của mình hoặc do mình quản lý mà không ngăn cản hoặc báo cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Giải thích lý do đưa ra đề xuất này, Bộ Y tế cho biết, qua rà soát, hiện nay còn thiếu mức phạt, hành vi “chứa chấp” và “sử dụng” thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác. Cơ quan thanh tra, xử lý bằng nghiệp vụ sẽ xác định cụ thể các hành vi trên để áp dụng chế tài xử lý.
Về mức phạt, kết quả rà soát các Nghị định của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính và đề xuất, kiến nghị của các Bộ liên quan, dự thảo Nghị định do Bộ Y tế đưa ra chỉ quy định các hành vi vi phạm còn thiếu chế tài xử lý và đề xuất mức phạt từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thế hệ mới khác tương ứng mức phạt quy định xử phạt hành chính vi quy định về khai thác tàu bay.
Nghị quyết số 173/2024/QH15 đã cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khoẻ con người, bao gồm các hành vi “sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng”.
Theo điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại 34 tỉnh, thành phố năm 2020, tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở người trưởng thành (15 tuổi trở lên) tăng 18 lần (từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% năm 2020).
Tỷ lệ sử dụng cao nhất tập trung ở nhóm tuổi 15-24 với tỉ lệ là 7,3% sau đó là các nhóm tuổi 25 - 44 tuổi (3,2%), 45 - 64 tuổi (1,4%).
Kết quả điều tra trong những năm qua về tình hình sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo các nhóm tuổi, giới tính cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gia tăng nhanh chóng. Đặc biệt, đã có xu hướng gia tăng sử dụng sản phẩm này ở thanh thiếu niên, trẻ em gái.
Đây là điều đáng báo động trong giới trẻ vì các sản phẩm này ngoài tính chất độc hại gây bệnh, còn gây nghiện nicotin và nghiện ma túy do tình trạng “núp bóng” thuốc lá điện tử trộn ma túy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất và tinh thần của cả một thế hệ tương lai của đất nước.