Tại Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 với chủ đề "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học" vừa diễn ra tại Hà Nội, yêu cầu cấp thiết về việc đưa các công trình nghiên cứu rời khỏi trang giấy để đi vào thực tế lâm sàng đã được đặt vào trọng tâm thảo luận. Hiện nay, sự bùng nổ của dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ sinh học đang mở ra cơ hội lớn. Song hành với đó, hệ thống y tế cũng phải đối mặt với áp lực từ sự thay đổi phức tạp của mô hình bệnh tật, tốc độ già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.
Để giải quyết bài toán này, định hướng nghiên cứu y khoa đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Thay vì chỉ băn khoăn "nghiên cứu được gì", hệ thống y tế cần tìm lời giải cho việc các kết quả đó sẽ được ứng dụng ở đâu và mang lại lợi ích thực tế cho bao nhiêu người.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà khẳng định, người bệnh phải là trung tâm của mọi quá trình đổi mới khoa học và công nghệ. Một kết quả nghiên cứu xuất sắc không thể chỉ khép lại bằng việc công bố các bài báo khoa học. Công nghệ mới chỉ thực sự phát huy giá trị khi hỗ trợ các bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn, đưa ra phác đồ an toàn hơn, rút ngắn thời gian điều trị và kéo dài chất lượng sống cho bệnh nhân.
Ghi nhận từ các chuyên gia thuộc Tổng hội Y học Việt Nam cho thấy, hoạt động đổi mới sáng tạo đang từng bước đưa y học trong nước hội nhập sâu rộng, tham gia vào các chương trình phát triển lâm sàng toàn cầu. Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật điều trị, nghiên cứu khoa học hiện đại còn cung cấp bằng chứng then chốt để tháo gỡ các điểm nghẽn về chính sách và quản trị hệ thống.
Đáng chú ý, trong số 25 báo cáo khoa học được trình bày tại hội nghị, bài toán về đổi mới đột phá tài chính y tế và bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân đã thu hút sự quan tâm lớn. Đây là cơ sở quan trọng nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 72-NQ/TW, hướng tới việc chuyển dịch y tế theo hướng ưu tiên dự phòng, củng cố y tế cơ sở và giảm gánh nặng chi trả tiền túi cho người dân.
Sự phát triển bền vững của nền y tế hiện đại không thể tách rời một nền tảng khoa học vững chắc. Do đó, quá trình từ khâu nghiên cứu, đánh giá bằng chứng, chuyển giao công nghệ cho đến ứng dụng tại cơ sở cần được thiết lập thành một chu trình khép kín. Các bệnh viện, viện nghiên cứu không chỉ xem khoa học là nhiệm vụ bổ sung, mà phải coi đây là hoạt động cốt lõi, song hành cùng công tác chuyên môn nhằm kiến tạo những giá trị điều trị đích thực cho cộng đồng.