PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng trong lễ khai mạc Hội thảo Tập huấn toàn diện về Niệu nữ chuẩn Châu Âu năm 2026 vừa được tổ chức tại Bệnh viện Bình Dân
Tại Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng của Bệnh viện Bình Dân – một trong những trung tâm ngoại khoa hàng đầu cả nước, câu chuyện ấy vẫn diễn ra mỗi ngày, và đằng sau đó là những góc nhìn chuyên sâu cùng các giải pháp điều trị toàn diện từ các bác sĩ đầu ngành.
Khi đi tiểu trở thành nỗi ám ảnh thường trực
Đứng trong hành lang khám bệnh của khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, Bệnh viện Bình Dân, không khó để bắt gặp những ánh mắt mệt mỏi của người bệnh. Có người chia sẻ họ phải đếm từng bước chân từ phòng khách đến nhà vệ sinh, có người từ chối mọi cuộc vui chỉ vì chứng tiểu gấp, tiểu nhiều lần bủa vây.
Theo chia sẻ từ TS.BS Trang Võ Anh Vinh, Trưởng Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, Bệnh viện Bình Dân, hội chứng bàng quang tăng hoạt (OAB) không đơn thuần chỉ là một sự bất tiện tuổi già mà là một vấn đề y khoa cần được chẩn đoán và điều trị đúng hướng.
Hiểu một cách đơn giản, bàng quang giống như một chiếc "túi chứa nước" của cơ thể. Bình thường, khi túi này đầy, nó sẽ gửi tín hiệu lên não để chúng ta chuẩn bị đi vệ sinh.
Nhưng khi bị "tăng hoạt", chiếc túi này bỗng trở nên vô cùng nhạy cảm và... hay quên. Nó liên tục bóp thắt đột ngột ngay cả khi chưa chứa đầy nước tiểu, tạo ra cảm giác buồn tiểu dữ dội, không thể kìm hãm (tiểu gấp), đi tiểu rất nhiều lần trong ngày và cả ban đêm; gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh.
“Người bị bàng quang tăng hoạt thường có cảm giác buồn tiểu đột ngột, khó nhịn, phải đi vệ sinh ngay cả khi lượng nước tiểu không nhiều; tần suất buồn tiểu có thể diễn ra cứ khoảng 30 phút/lần, vừa uống nước đã muốn đi vệ sinh… Do đó, người bệnh không thể ngồi lâu trên xe buýt, máy bay hoặc tham gia các hoạt động kéo dài vì sợ mắc tiểu. Tình trạng này có thể khiến người bệnh mất ngủ, căng thẳng, giảm tập trung và thiếu tự tin trong sinh hoạt, công việc”, BS Anh Vinh cho biết.
Thách thức từ tuân thủ điều trị
Dữ liệu ghi nhận từ thực tế lâm sàng qua nhiều năm cho thấy bức tranh khá rõ nét về đối tượng mắc bệnh; trong đó, nữ giới chiếm ưu thế hơn, với tỷ lệ mắc ghi nhận lên đến gần 60% tổng số ca bệnh. Bệnh thường tập trung ở nhóm từ 40 đến 60 tuổi, trong đó độ tuổi trung bình của người bệnh đến khám là khoảng 50 tuổi.
Tuy nhiên, điều khiến các y bác sĩ trăn trở nhất không chỉ là việc chẩn đoán mà là độ bền bỉ trong quá trình điều trị. Trao đổi về vấn đề này, TS.BS Trang Võ Anh Vinh cho biết: "Trong thực tế điều trị, khoảng 36% người bệnh chỉ đến tái khám đúng hẹn ở lần đầu tiên sau khi khởi trị, và tỷ lệ tiếp tục duy trì ở các mốc tiếp theo giảm dần. Việc người bệnh tự ý ngưng thuốc khi chưa thấy hiệu quả tức thì hoặc lo ngại về tác dụng phụ là nguyên nhân khiến vòng lặp triệu chứng tái diễn."
Điều trị bàng quang tăng hoạt từ bảo tồn đến ngoại khoa
Là một bệnh viện ngoại khoa tuyến đầu, Bệnh viện Bình Dân không chỉ mạnh về các phẫu thuật lớn mà còn sở hữu chuyên môn sâu trong việc giải quyết các bệnh lý niệu chức năng phức tạp. Đối với bàng quang tăng hoạt, tùy theo mức độ nặng nhẹ và khả năng đáp ứng của người bệnh, các bác sĩ sẽ áp dụng phác đồ từ cơ bản đến chuyên sâu:
Điều chỉnh lối sống và điều trị nội khoa
Theo BS Anh Vinh, người bệnh được hướng dẫn điều chỉnh lượng nước uống hằng ngày sao cho hợp lý, hạn chế các chất kích thích bàng quang như cà phê, trà đậm, đồ uống có cồn hoặc gia vị cay.
“Một trong những bước đệm quan trọng đối với người bệnh chính là áp dụng bài tập luyện tập bàng quang và các bài tập cơ sàn chậu giúp tăng cường sức cơ vùng chậu, hỗ trợ kìm hãm cơn buồn tiểu đột ngột”, TS.BS Anh Vinh hướng dẫn.
Bên cạnh đó, các bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc điều trị chuyên biệt. Tuy nhiên, quá trình dùng thuốc thường kéo dài khoảng 3 tháng để đánh giá hiệu quả. Nếu một loại thuốc đơn độc chưa mang lại hiệu quả như ý, bác sĩ sẽ cân nhắc việc chuyển đổi hoạt chất hoặc kết hợp các nhóm thuốc khác nhau một cách khoa học dựa trên tình hình thực tế của từng người bệnh.
Can thiệp ngoại khoa và các thủ thuật chuyên sâu trong các ca kháng trị
Khi người bệnh không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa thông thường (thường được gọi là bàng quang tăng hoạt kháng trị), các bác sĩ của khoa Niệu nữ - Niệu chức năng của Bệnh viện Bình Dân sẽ cân nhắc và chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp.
TS.BS Trang Võ Anh Vinh, Trưởng Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, Bệnh viện Bình Dân, tư vấn về bệnh bàng quang tăng hoạt
Tiêm Botulinum (Botox) vào cơ bàng quang qua nội soi: Đây là một thủ thuật ngoại khoa ít xâm lấn rất hiệu quả. Bác sĩ sẽ sử dụng ống nội soi để đưa thuốc vào thành bàng quang, giúp "làm dịu" các cơ đang co bóp quá mức, từ đó giảm tình trạng tiểu gấp và són tiểu.
Kích thích thần kinh (Neuromodulation): Áp dụng các kỹ thuật kích thích thần kinh cùng sống hoặc thần kinh chày để điều hòa luồng tín hiệu thần kinh giữa bàng quang và não bộ, giúp kiểm soát nhịp điệu đi tiểu tốt hơn.
Phẫu thuật tạo hình bàng quang: Trong những trường hợp rất nặng, dung tích bàng quang quá nhỏ và xơ hóa, các phẫu thuật ngoại khoa lớn hơn nhằm mở rộng thể tích bàng quang sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng bởi các chuyên gia đầu ngành.
Tiếp cận toàn diện sức khỏe tiết niệu, tình dục toàn diện
Theo PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân, các bệnh lý về đường tiểu ở nữ, rối loạn chức năng sàn chậu và tiểu không tự chủ là những vấn đề ảnh hưởng sâu rộng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe tâm lý, mối quan hệ gia đình và sự tự tin của hàng triệu phụ nữ.
“Tại Bệnh viện Bình Dân, mỗi năm chúng tôi tiếp nhận và điều trị cho hàng chục nghìn lượt người bệnh mắc các vấn đề về rối loạn tiểu tiện và niệu nữ, niệu chức năng. Thực tiễn điều trị cho thấy, chăm sóc sức khỏe niệu nữ không đơn thuần là giải quyết một triệu chứng hay thực hiện một kỹ thuật ngoại khoa.
Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực chẩn đoán, đánh giá chức năng, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và phục hồi lâu dài. Vì vậy, chuẩn hóa quy trình chuyên môn, cập nhật các hướng dẫn thực hành quốc tế và tăng cường phối hợp đa chuyên ngành là những yêu cầu quan trọng để nâng cao hiệu quả điều trị, đáp ứng tốt hơn nhu cầu lâu dài của người bệnh”, PGS.TS.BS Vĩnh Hưng cho biết.
Ông khẳng định rằng Bệnh viện Bình Dân là bệnh viện duy nhất trên cả nước có đủ 2 chuyên khoa sâu để chăm sóc sức khỏe tiết niệu, tình dục toàn diện cho cả nam và nữ, với sự chung tay của Khoa Nam học và Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng. Đây là lợi thế chuyên môn quan trọng, tạo điều kiện tiếp cận toàn diện hơn các vấn đề sức khỏe tiết niệu, tình dục ở cả nam và nữ, đồng thời mở rộng khả năng tư vấn, chẩn đoán và điều trị cho người bệnh cũng như các cặp đôi.
Chia sẻ thêm về hỗ trợ người bệnh quản lý tốt bàng quang tăng hoạt, TS.BS Anh Vinh, nhấn mạnh sự phối hợp nhịp nhàng giữa người bệnh và thầy thuốc là yếu tố quyết định. Những công cụ đơn giản nhưng hữu ích như nhật ký đi tiểu (bladder diary) – nơi ghi chép lại lượng nước uống, số lần đi tiểu ngày và đêm – chính là "chìa khóa" giúp bác sĩ theo dõi sát sao tiến triển bệnh và đưa ra chỉ định nội khoa hay ngoại khoa chính xác nhất.
Bàng quang tăng hoạt không phải là căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nó "gặm nhấm" niềm vui sống, sự tự tin và giấc ngủ của bạn mỗi ngày.
“Đừng để những mặc cảm hay sự nản lòng làm gián đoạn hành trình tìm lại cuộc sống thoải mái. Chủ động thăm khám sớm tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Sản phụ khoa Niệu khoa hay Niệu nữ - Niệu chức năng chính là bước đi đầu tiên giúp bạn khép lại nỗi ám ảnh tiểu đêm, tiểu gấp, trả lại sự tự tin và những giấc ngủ trọn vẹn”, TS.BS Trang Võ Anh Vinh nói.