Thời gian qua, Khoa Nhi (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) đã tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp trẻ mắc viêm não Nhật Bản. Đáng chú ý, có những bệnh nhi rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ sau một thời gian rất ngắn kể từ khi khởi phát triệu chứng.
Điển hình là trường hợp một bệnh nhi 9 tuổi (trú tại Lào Cai). Theo ghi nhận từ cơ sở y tế, khởi điểm trẻ chỉ có biểu hiện sốt và đau đầu. Tuy nhiên, chỉ sau 24 giờ, tình trạng bệnh diễn biến nghiêm trọng với các dấu hiệu sốt cao liên tục, nôn mửa, mất khả năng giao tiếp và ăn uống. Bệnh nhi nhanh chóng rơi vào trạng thái hôn mê, suy hô hấp, liệt tứ chi và phải can thiệp thở máy. Mặc dù đã được cai máy thở và phục hồi nhận thức sau hai tuần hồi sức tích cực, trẻ vẫn bị yếu cơ toàn thân và phải tiếp tục theo dõi sát các di chứng thần kinh.
Thực tế, nguy cơ mắc bệnh hoàn toàn có thể xảy ra ở những trẻ có khoảng trống miễn dịch do chưa tiêm đủ liều. Trước đó vào tháng 6/2026, Hà Nội cũng đã ghi nhận ca mắc viêm não Nhật Bản đầu tiên trong năm bệnh nhi này tuy đã được tiêm 3 mũi cơ bản nhưng lại bỏ qua các mũi nhắc lại.
Đánh giá về đặc điểm lâm sàng của bệnh, TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết các biểu hiện ban đầu của viêm não Nhật Bản thường không đặc hiệu. Trẻ có thể sốt cao đột ngột, mệt mỏi, ăn kém – những dấu hiệu rất dễ bị nhầm với tình trạng nhiễm virus thông thường.
Với nhóm trẻ lớn, đau đầu là triệu chứng nhận diện rõ rệt nhất. Trong khi đó, ở trẻ nhỏ chưa biết nói, bệnh có thể biểu hiện thông qua việc quấy khóc bất thường, bỏ bú hoặc thay đổi hành vi. Chuyên gia lưu ý: Nếu trẻ sốt kèm đau đầu tăng dần, nôn nhiều, ngủ li bì, khó đánh thức, co giật hoặc yếu liệt tay chân, gia đình cần lập tức đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được đánh giá và can thiệp kịp thời.
Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus viêm não Nhật Bản; phác đồ chủ yếu tập trung vào điều trị hỗ trợ, hồi sức tích cực và kiểm soát biến chứng. Do đó, tiêm chủng bảo vệ vẫn là "lá chắn" dự phòng vững chắc nhất. Theo khuyến cáo y khoa, trẻ cần được hoàn thành 3 mũi vaccine cơ bản và cần duy trì tiêm nhắc lại (mỗi 3–4 năm một lần) cho đến khi đủ 15 tuổi. Đồng thời, việc giữ gìn vệ sinh môi trường, diệt muỗi và phòng tránh muỗi đốt cũng đóng vai trò trọng yếu nhằm cắt đứt chuỗi lây truyền bệnh tại cộng đồng.