Trên hành trình Ươm mầm nhân ái và lan tỏa yêu thương, TS. Bùi Mạnh Cường – người sáng lập Quỹ Mái ấm Hạnh phúc, chia sẻ với Tạp chí Sức khỏe trẻ em và Ông cho chúng ta được cảm nhận tình cảm nhân văn và hết lòng quan tâm, dành cho những bệnh nhi, trẻ em đang điều trị tại nhiều bệnh viện, cơ sở y tế tại địa bàn các tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An. Ts. Bùi Mạnh Cường và đoàn công tác nhân đạo đã dành cho các em nhỏ, bệnh nhi những món quà hỗ trợ và động viên tinh thần dù nhỏ bé, nhưng mang đến niềm vui và động lực rất lớn để các em có niềm tin, lạc quan để điều trị và sớm hồi phục sức khỏe… TS. Bùi Mạnh Cường bồi hồi xúc động, khi chia sẻ về câu chuyện:
Những chuyến đi và cuộc gặp gỡ, mang đầy tình yêu thương nhân ái
TS. Bùi Mạnh Cường – người sáng lập Quỹ Mái ấm Hạnh phúc, chia sẻ: “Có những chuyến đi, lúc khởi hành người ta nghĩ mình mang theo vài món quà để trao. Đến khi trở về mới chợt nhận ra, thứ mình đem về còn nhiều hơn thế. Một ánh mắt trẻ thơ trên giường bệnh. Một bàn tay học trò rụt rè nhận quà. Mùi hương trầm nơi ngôi chùa cổ. Và mấy câu Kiều bỗng dưng theo người lữ khách suốt dặm dài Nghệ Tĩnh…”.
Xe xuôi về phương Nam trong một ngày tháng 9. Tháng 9 miền Trung, có cái nắng không còn gay gắt như giữa hạ nhưng gió vẫn mang theo vị khô khát của miền đất từng quen với gió hè bỏng rát, bão lũ kinh hoàng. Qua cửa kính, làng mạc, ruộng đồng, núi đồi xa cứ lần lượt trôi về phía sau.
Nghệ An - Hà Tĩnh - Nghệ Tĩnh. Hai tiếng địa danh nghe đã thấy một miền đất nặng phù sa lịch sử. Một vùng quê mà dường như mỗi con đường đều có thể dẫn người ta tới một câu chuyện lịch sử, cách mạng, mỗi làng quê lại thấp thoáng bóng dáng một người xưa.
Chúng tôi gọi chuyến đi này là “về nguồn”. Nhưng “nguồn” ở đâu? Ở một ngôi chùa cổ trên 500 năm? Ở quê hương Đại thi hào Nguyễn Du? Trong những trang sử đã ngả màu? Hay đôi khi, nguồn lại nằm trong ánh mắt của một đứa trẻ thơ đang nằm trên giường bệnh đúng ngày bạn bè ríu rít đến trường?
 |
Lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh, với Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Tĩnh và TS. Bùi Mạnh Cường – người sáng lập Quỹ Mái ấm Hạnh phúc, bày tỏ cảm ơn và trao ghi nhận các nhà hảo tâm, đoàn thiện nguyện, đã trao quà cho các bệnh nhi đang điều trị tại các trung tâm y tế của tỉnh Hà Tĩnh. (Ảnh: BTC)
|
Tiếng trống trường không vọng tới phòng bệnh
Ngày 11/9/2026, ở ngoài kia, năm học 2026-2027 vừa bắt đầu, các em học sinh đang tiếp tục một năm học mới, với những ước mơ và hoài bão hướng về tương lai tươi đẹp. Có lẽ ở một ngôi trường nào đó của Hà Tĩnh, Nghệ An tiếng trống đầu năm học mới vẫn còn dư âm. Sân trường còn nguyên vẻ mới mẻ của những ngày khai giảng. Sách mới. Áo mới. Những câu chuyện kể chưa hết sau mấy tháng hè.
Nhưng trong các bệnh viện, có những đứa trẻ đón năm học mới bằng một cách khác. Không bảng đen. Không phấn trắng. Không tiếng trống. Có em nằm yên trên giường. Có em tay còn vướng dây truyền. Bên cạnh là người mẹ, người cha với thứ ánh mắt rất khó gọi thành tên - vừa thương, vừa lo, vừa hy vọng.
Người lớn chúng ta đôi khi hay nói những điều lớn lao. Còn trẻ con thì đơn giản hơn nhiều. Một đứa trẻ bị bệnh chỉ mong khỏi bệnh. Một đứa trẻ phải nghỉ học chỉ mong được trở lại lớp.
Quỹ Mái ấm Hạnh phúc phối hợp với UBND tỉnh Hà Tĩnh và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trao 270 suất hỗ trợ cho các bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Phục hồi chức năng, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Đa khoa Lộc Hà, Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh cùng các Trung tâm Y tế Thành Sen, Thạch Hà, Cẩm Xuyên. Mỗi suất một triệu đồng. Nếu ghi vào báo cáo, sẽ là một con số rất ngay ngắn: 270 triệu đồng.
 |
| Lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, cùng TS. Bùi Mạnh Cường – Người sáng lập Quỹ Mái ấm Hạnh phúc, cùng các Nhà hảo tâm, đã trao quà cho các bệnh nhi đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hà Tĩnh; và các em nhỏ bệnh nhi đang điều trị tại các trung tâm y tế của tỉnh Hà Tĩnh. (Ảnh: BTC) |
Nhưng đời sống đâu phải lúc nào cũng có thể cộng bằng phép tính số học. Một triệu đồng với người này có thể chỉ bằng một bữa ăn. Với một gia đình đang chạy chữa cho con, nó có thể là tiền thuốc, tiền xét nghiệm, tiền đi lại, vài ngày sinh hoạt.
Và đôi khi, giá trị nhất lại không nằm trong phong bì. Đó là khoảnh khắc có người dừng lại bên giường bệnh, hỏi: Cháu đỡ chưa? Một câu hỏi tưởng chẳng có gì. Nhưng trong những ngày dài bệnh viện, được một người không quen biết hỏi han cũng đủ khiến người ta ấm lòng.
Tôi nhìn những đứa trẻ và bỗng nghĩ đến tiếng trống trường. Tiếng trống ấy chắc chẳng vọng được qua những bức tường bệnh viện nhưng hy vọng thì có thể.
Nếu món quà nhỏ hôm nay giúp một gia đình bớt đi chút lo âu, nếu một lời động viên khiến một đứa trẻ vui thêm một buổi sáng thì có lẽ chuyến đi đã không vô ích.
Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định quan tâm, chỉ đạo sát sao chương trình. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Nguyệt cùng đại diện ngành y tế có mặt từ rất sớm. Những cái bắt tay. Những lời thăm hỏi. Rồi đoàn lại đi. Còn các em ở lại. Đó chính là điều khiến lòng người nặng hơn khi rời bệnh viện. Bởi người đi có thể tiếp tục hành trình. Người bệnh thì hành trình của họ chưa biết đến ngày nào mới kết thúc.
Tôi chỉ mong lần sau trở lại, sẽ không còn gặp những gương mặt ấy ở đây nữa. Mong các em đã về nhà. Và tốt hơn nữa, các em đã trở lại trường.
Hai mươi đứa trẻ dưới mái chùa
Rời bệnh viện, chúng tôi về Xuân Lâm (một miền quê Nghệ An).
Chùa Giai hiện ra trong không gian làng quê Nghệ An, không ồn ào, không phô trương. Những nơi cổ kính thường có một khả năng kỳ lạ: Khiến bước chân người ta tự nhiên chậm lại.
Hương trầm được thắp lên, với làn khói mỏng. Và từ đó, có những phút giây mà người ta không cần nói gì.
Đoàn có nhiều người đã đi qua những chặng đường dài của đời công vụ: Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu; nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Thái Đặng Quốc Tiến, nay là Chủ tịch Câu lạc bộ Golf “Tình Bạn”; Trung tướng Trần Đình Nhã; nguyên Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Pháp Lê Kinh Tài; nguyên Thứ trưởng Bộ Tư Pháp Hoàng Thế Liên; các nguyên Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng, Lê Tiến Hào cùng nhiều bạn bè. Chức danh kể ra thì dài. Nhưng đứng trước khói hương, con người hình như lại trở về một danh xưng giản dị hơn: người trở về quê.
 |
| Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu trao quà hỗ trợ cho các học sinh nghèo học giỏi, có tinh thần hiếu học, vượt khó vươn lên, trên địa bàn xã Xuân Lâm (Nghệ An). (Ảnh: NVCC) |
Và dưới mái Chùa Giai hôm ấy có hai mươi đứa trẻ đang chờ. Các em là học sinh Trường THCS Yên Khai, hoàn cảnh còn khó khăn nhưng học tập tốt. Hai mươi suất quà. Cũng một triệu đồng mỗi suất.
Tôi không muốn gọi các em bằng cụm từ “học sinh nghèo” quá nhiều. Một đứa trẻ đâu nên được định danh bởi cái nghèo của gia đình nó. Nghèo là hoàn cảnh. Không phải căn cước. Điều đáng nhớ ở hai mươi cô cậu học trò kia không phải các em thiếu bao nhiêu, mà là trong thiếu thốn, các em vẫn học. Có em nhận quà rất rụt rè. Hai tay nâng lấy phần quà rồi cúi đầu. Có nụ cười vừa hiện lên đã vội giấu đi.
Nhìn các em, tôi chợt nghĩ: Người lớn hay khuyên trẻ con phải có ước mơ. Nhưng muốn một đứa trẻ giữ được ước mơ, đôi khi người lớn cũng phải giúp nó một tay. Một chiếc xe đạp. Một bộ sách. Một khoản học phí. Hay chỉ đơn giản là để nó biết rằng ở đâu đó có người tin vào nó.
Không ai biết hai mươi đứa trẻ hôm nay rồi sẽ trở thành ai. Một kỹ sư? Một bác sĩ? Một cô giáo làng? Hay một người lao động bình thường, tử tế? Có hề gì. Nếu các em lớn lên thành những người biết lao động, biết yêu thương cha mẹ, biết sống tử tế với người khác, thế đã là một thành công đáng kể của giáo dục rồi.
Tôi mang Sách về làng
Trong xe của chúng tôi hôm ấy còn có một thứ khác: Sách. Một số cuốn sách chúng tôi biên soạn, xuất bản trong thời gian gần đây được trao tặng cho thư viện Trường THCS Yên Khai và Trường Tiểu học Yên Khai.
Đã có người hỏi tôi: Thời buổi mà trẻ con cầm điện thoại, xem TikTok, hỏi AI, liệu còn cần tặng Sách?
 |
| TS. Bùi Mạnh Cường -người sáng lập Qũy Mái ấm Hạnh phúc và các Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Hào, Trần Đức Lượng tặng sách cho Thầy Cô giáo đại diện các trường học trên địa bàn xã Xuân Lâm (Nghệ An). (Ảnh: NVCC) |
TS. Bùi Mạnh Cường bày tỏ suy tư rằng: "Tôi nghĩ là cần. Thậm chí càng cần. Công nghệ cho con người tốc độ. Nhưng sách dạy con người sự chậm rãi. Internet cho ta vô vàn câu trả lời. Nhưng một cuốn sách hay đôi khi lại gieo vào đầu ta một câu hỏi theo suốt cả đời.
Tôi từng làm nhiều công việc, rồi đến một lúc lại đứng trên bục giảng, viết giáo trình, làm việc với sinh viên, học viên. Càng đi nhiều, càng thấy tri thức có một đặc tính rất lạ: Trao đi mà người trao không mất".
Một triệu đồng được trao rồi sẽ được dùng hết. Một món quà rồi cũng cũ. Nhưng một cuốn sách, nếu gặp đúng người đọc, có thể âm thầm sống trong họ ba mươi năm. Có khi lâu hơn.
Tôi nhìn những cuốn sách được xếp lên giá thư viện và nảy ra một ý nghĩ hơi tham lam: giá như một ngày nào đó, có một cậu học trò Yên Khai tình cờ rút một cuốn xuống, đọc vài trang rồi từ đó nảy ra một ý tưởng cho cuộc đời mình. Chỉ cần một em thôi. Thế là những cuốn sách đã đi đúng địa chỉ.
Nguyễn Du và một cuộc trở về khác
Từ những đứa trẻ, hành trình đưa chúng tôi đến với một người đã đi xa hơn hai thế kỷ: Đại thi hào Nguyễn Du.
Ở Khu di tích Nguyễn Du, đoàn công tác của chúng tôi đã đến thăm và dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ Đại thi hào Nguyễn Du. Tôi đã đọc Nguyễn Du nhiều lần nhưng đọc Nguyễn Du ở quê của Nguyễn Du lại là một cảm giác khác.
Có những câu thơ nằm trong sách thì là văn chương. Đặt nó trở lại mảnh đất đã sinh ra người viết, bỗng thấy nó giống một lời người xưa đang nói. Nguyễn Du từng đi nhiều: Thăng Long, Thái Bình, Nghệ Tĩnh, Huế, Trung Hoa…
Một đời nhiều biến động. Có lẽ chính vì đi nhiều và chứng kiến nhiều nên ông hiểu nỗi đau của con người đến vậy. “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”. Câu ấy người Việt thuộc nhiều đến mức đôi khi đọc mà quên nghĩ.
Đứng ở quê ông sau một buổi sáng vừa đi qua những phòng bệnh, vừa gặp những học sinh khó khăn, tôi bỗng thấy chữ Tâm không còn là một khái niệm văn chương. Nó rất đời. Tâm là nhìn thấy nỗi khó của người khác. Nhưng chỉ nhìn thấy chưa đủ. Phải làm một điều gì đó. Dẫu nhỏ. Thiện nguyện, suy cho cùng, không nên là cuộc trình diễn của người cho. Người nhận không mắc nợ chúng ta một lời cảm ơn. Trái lại, đôi khi chính họ cho người đi thiện nguyện một cơ hội hiếm hoi: cơ hội bước ra khỏi những bận rộn của mình để nhận ra quanh ta còn biết bao cuộc đời khác.
Những người bạn đi cùng nhau
Tôi nhớ một chi tiết nhỏ của chuyến đi. Trong đoàn có những người tóc đã bạc.
Có người từng làm lãnh đạo ở cơ quan Trung ương. Có người từng ở Quốc hội. Có người làm ngoại giao, công an, thanh tra, quản lý nhà nước. Có doanh nhân. Có những người bạn đến với nhau qua Câu lạc bộ Golf “Tình Bạn”.
Một nhóm người đã đi qua nhiều vị trí khác nhau của cuộc đời, giờ ngồi cùng một chuyến xe, tới thăm trẻ bệnh, trao quà cho học trò, thắp hương ở chùa, về với Nguyễn Du.
Thời gian có một cách sắp xếp rất công bằng. Cuối cùng, những chức vụ từng quan trọng đến mấy cũng sẽ trở thành hai chữ “nguyên”. Còn lại gì? Có lẽ còn những việc mình đã làm. Những người mình từng giúp. Những nơi mình từng trở về. Và những người bạn vẫn còn muốn ngồi cạnh mình trên một chuyến xe. Nghĩ thế, tôi thấy cái tên “Tình Bạn” của câu lạc bộ hôm ấy bỗng có thêm một nghĩa.
Golf chỉ là nơi gặp nhau. Đi cùng nhau đến những nơi cần mình mới là cách tình bạn bước ra khỏi sân cỏ.
Thứ mang về sau một chuyến đi
Chiều xuống trên miền quê Nghệ Tĩnh. Đường về lại dài. Những cánh đồng lùi dần sau cửa kính. Tôi nhớ những đứa trẻ trong Bệnh viện đa khoa Hà Tĩnh. Nhớ hai mươi học sinh ở Yên Khai. Nhớ mùi hương ở Chùa Giai. Nhớ những cuốn sách nằm lại trên giá. Và nhớ Nguyễn Du.
Chuyến đi có thể thống kê rất nhanh: 270 suất quà cho bệnh nhi, 20 suất quà cho học sinh, sách cho hai thư viện, một cuộc dâng hương, một hành trình về nguồn, 3 trận golf Hà Tĩnh, Nghệ An để có sức khỏe dẻo dai.
Nhưng nếu chỉ thế thì dễ quá. Con số bao giờ cũng ngay ngắn. Đời sống thì không.
Phía sau 270 suất quà là 270 đứa trẻ, 270 gia đình, 270 câu chuyện mà chúng tôi chưa thể biết hết. Phía sau hai mươi suất học bổng là hai mươi con đường còn rất dài. Phía sau những cuốn sách là những người đọc chưa xuất hiện. Phía sau một nén hương là cuộc đối thoại thầm lặng giữa người hôm nay với người đã khuất. Phía sau những trận giao lưu thể thao “Tình Bạn” là ao ước có sức khỏe tốt hơn, sống trường thọ vui vẻ hơn để giúp mình, giúp đời.
Tôi từng nghĩ đi thiện nguyện là mang một thứ gì đó đến cho người khác. Sau nhiều chuyến đi, tôi lại thấy không hoàn toàn như vậy. Có những lúc chính người trao nhận về nhiều hơn. Nhận một lời nhắc rằng đời người mong manh. Nhận một bài học về nghị lực từ một đứa trẻ. Nhận một chút bình tâm từ mái chùa. Nhận một câu thơ cũ mà bỗng hiểu theo cách mới.
Và nhận ra rằng, giữa cuộc sống đang chạy rất nhanh này, con người vẫn cần những lý do để tìm đến nhau.
 |
| Các thành viên trong Đoàn thiện nguyện về thăm Khu di tích Đại thi hào Nguyễn Du tại tỉnh Hà Tĩnh. (Ảnh: NVCC) |
Xe tiếp tục đi, Nghệ Tĩnh khuất dần phía sau. Tôi chợt nhớ ánh mắt của một đứa trẻ trong bệnh viện sáng ấy. Không biết giờ này em đã ngủ chưa. Không biết bao giờ em được trở lại lớp. Và không biết trong hai mươi đứa trẻ ở Yên Khai, rồi sẽ có em nào tìm đến những cuốn sách chúng tôi để lại?
Những câu hỏi ấy không cần câu trả lời ngay. Có những hạt giống phải nằm rất lâu dưới đất mới nảy mầm. Yêu thương có lẽ cũng vậy. Người ta trao đi hôm nay, nhưng có khi nhiều năm sau mới biết nó đã đi đến đâu.
“Tháng 9, trên con đường rời miền quê Nguyễn Du, quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thì tôi hiểu thêm một điều giản dị: Về nguồn không chỉ là tìm về nơi người xưa đã sống.
Về nguồn còn là tìm lại trong chính mình một thứ đôi khi bị cuộc sống bận rộn làm cho khuất lấp - lòng trắc ẩn. Và nếu sau mỗi cuộc trở về, người ta muốn sống tử tế hơn một chút, muốn chia sẻ thêm một chút, muốn làm một điều có ích cho một người xa lạ…
Thì có lẽ, đó mới là con đường về nguồn dài nhất.” - TS. Bùi Mạnh Cường, chia sẻ về hoài niệm.