Đàm Hải Dương, sinh ngày 23/5/2006, hiện sinh sống tại thôn Tổng Han, xã Tân Đoàn, tỉnh Lạng Sơn. Sinh ra với tình trạng bại não nặng, hai tay bị co cứng nghiêm trọng và không thể sử dụng theo ý muốn, Dương không có cơ hội đến trường và cũng không được học đọc, học viết như những bạn bè cùng trang lứa. Thế nhưng, những giới hạn về thể chất không ngăn được khát vọng được học hỏi và khám phá thế giới của chàng trai trẻ.
Tự học sử dụng điện thoại bằng đôi chân
Trong điều kiện không thể sử dụng hai tay, Dương đã tự tìm ra một cách rất đặc biệt để tiếp cận công nghệ: sử dụng điện thoại hoàn toàn bằng đôi chân. Từ những thao tác đơn giản ban đầu, em kiên trì tập luyện để có thể thực hiện ngày càng nhiều công việc trên điện thoại. Em học cách quay video, chỉnh sửa hình ảnh, biên tập nội dung và đăng tải sản phẩm lên mạng xã hội.Đằng sau mỗi video được hoàn thành là rất nhiều nỗ lực mà người bình thường có thể khó hình dung. Để điều khiển điện thoại bằng chân, nhiều khi Dương phải gồng toàn bộ cơ thể để giữ thăng bằng, đồng thời thực hiện từng thao tác nhỏ một cách chính xác. Những buổi chỉnh sửa video kéo dài cũng khiến em mệt mỏi. Nhưng với Dương, đó không chỉ là một công việc. Đó còn là cách để em được học hỏi, được sáng tạo và được kết nối với thế giới bên ngoài.
Từ niềm yêu thích anime đến cộng đồng hơn 30.000 người theo dõi
Anime là lĩnh vực Dương đặc biệt yêu thích và cũng chính là điểm khởi đầu để em đến với sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.
Bằng chính khả năng của mình, Dương từng bước xây dựng và duy trì một kênh TikTok chuyên về anime. Đến nay, kênh của em đã có hơn 30.000 người theo dõi.
Đáng chú ý, toàn bộ quá trình sáng tạo nội dung đều được Dương tự thực hiện. Từ việc sử dụng điện thoại, quay video, chỉnh sửa đến đăng tải nội dung, em đều tìm cách hoàn thành bằng đôi chân của mình.
Với Dương, hơn 30.000 người theo dõi không đơn thuần là một con số. Đó là kết quả của quá trình tự học và sự kiên trì trong một hoàn cảnh đặc biệt.
Qua những video mình tạo ra, Dương mong muốn mọi người nhìn nhận người khuyết tật không chỉ qua những hạn chế về thể chất mà còn qua những khả năng, sở thích, ước mơ và những đóng góp mà họ có thể thực hiện cho cộng đồng.
Không để nghịch cảnh quyết định giới hạn của bản thân
Hành trình của Dương không phải lúc nào cũng thuận lợi. Sức khỏe của em từng trải qua những giai đoạn rất khó khăn. Năm 2019, em bị xuất huyết dạ dày nặng. Đến năm 2024, sau một cơn co giật, em tiếp tục gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe và được chẩn đoán mắc bệnh động kinh.
Nhờ sự chăm sóc của gia đình cùng sự tận tâm của các y, bác sĩ, Dương từng bước vượt qua những giai đoạn khó khăn đó.
Sau mỗi biến cố, em vẫn tiếp tục học hỏi và làm những điều mình có thể.
Điều đáng quý ở Dương là em không đặt câu hỏi rằng mình “không thể làm được gì”, mà luôn tìm cách trả lời câu hỏi: “Mình có thể làm được điều gì với khả năng của mình?”
Chính cách suy nghĩ ấy đã giúp một chiếc điện thoại trở thành công cụ để em học tập, sáng tạo và kết nối với hàng chục nghìn người.
Một câu chuyện nhỏ, một thông điệp lớn
Dương viết những chia sẻ của mình bằng công nghệ nhập liệu bằng giọng nói. Bởi không thể sử dụng hai tay và không có điều kiện học đọc, học viết, lời nói trở thành phương thức chính để em bày tỏ suy nghĩ.
Câu chuyện của Đàm Hải Dương vì thế không chỉ là câu chuyện về một chàng trai yêu thích anime hay một nhà sáng tạo nội dung trên TikTok. Đó còn là câu chuyện về quyền được học hỏi, được tiếp cận công nghệ và được tham gia vào đời sống xã hội của người khuyết tật.
Sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là các công cụ hỗ trợ tiếp cận, đang mở ra thêm nhiều cơ hội để người khuyết tật phát huy năng lực của mình. Trường hợp của Dương cho thấy, khi có công cụ phù hợp và có cơ hội tiếp cận, một người dù gặp hạn chế rất lớn về vận động vẫn có thể tự học, sáng tạo nội dung và xây dựng một cộng đồng cho riêng mình.
Điều Dương làm được cũng gửi gắm một thông điệp đáng suy ngẫm: khuyết tật có thể tạo ra những giới hạn về thể chất, nhưng không nhất thiết phải trở thành giới hạn đối với khát vọng học hỏi và cống hiến.
Từ đôi chân thay cho đôi tay, Đàm Hải Dương đang từng bước viết nên câu chuyện của chính mình bằng công nghệ, bằng sự kiên trì và bằng niềm tin rằng mỗi người đều có những khả năng riêng để đóng góp cho cộng đồng.
Hành trình ấy rất đáng được ghi nhận, lan tỏa và tiếp thêm cơ hội để Dương cũng như nhiều người khuyết tật khác có thể tiếp tục phát huy khả năng, sống chủ động và khẳng định giá trị của bản thân trong xã hội.
Mai Thị Hạnh
(Trưởng Ban Pháp luật - Truyền thông - Đối ngoại,
Hội Bảo trợ Người khuyết tật Việt Nam).