Đoạn video dài chưa đầy một phút ghi lại cảnh Joey, chàng trai 26 tuổi người Australia, ngượng ngùng đập tay (high-five) rồi được một nhóm học sinh tiểu học tại TP HCM vui vẻ vẫy tay chào đón, thậm chí ôm hôn đã thu hút hơn 2 triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Với người xem, đó là một khoảnh khắc dễ thương, nhưng với ông Alan Hitzroth, 68 tuổi, cha của Joey, đó là câu trả lời cho nỗi trăn trở lớn nhất của ông trong mỗi chuyến đi: Liệu thế giới có đủ bao dung với đứa con đặc biệt của mình?
Ông Alan và Joey vừa kết thúc chuyến du lịch 8 ngày tại TP HCM vào đầu tháng 12. Hiện sống tại Bali, Indonesia, hai cha con thường xuyên thực hiện các chuyến đi ngắn ngày ra nước ngoài để gia hạn thị thực (visa run). Trước đây, Singapore hay Malaysia là lựa chọn ưu tiên nhờ sự thuận tiện, nhưng lần này, ông Alan chọn Việt Nam vì khoảng cách bay vừa phải, phù hợp với ngưỡng chịu đựng tâm lý của Joey.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), du lịch đối với người mắc hội chứng Down hay tự kỷ là một thách thức lớn, khi sự thay đổi môi trường và tiếng ồn lạ có thể kích hoạt các cơn hoảng loạn. Việc chọn điểm đến không chỉ dựa trên cảnh đẹp mà còn phụ thuộc vào mức độ thân thiện và an toàn của cộng đồng địa phương.
Sáng 2/12, khi đi dạo qua một khu dân cư ở phường Khánh Hội, hai cha con tình cờ gặp nhóm học sinh đang ăn sáng vỉa hè. Thay vì ánh mắt tò mò hay lảng tránh thường thấy ở nhiều nơi khác, bọn trẻ đồng thanh hô vang "Hello" và vẫy tay chào. Sự hồn nhiên ấy đã phá vỡ rào cản ngôn ngữ và sự rụt rè của Joey.
"Nhiều người thường sợ hãi hoặc lùi lại khi thấy vẻ ngoài khác biệt của Joey, nhưng những đứa trẻ Việt Nam này là ngoại lệ. Chúng thực sự cởi mở và không có chút e dè nào," ông Alan chia sẻ.
Ông cho biết thực sự hạnh phúc khi chứng kiến cảnh tượng đó. Theo Alan, Joey luôn muốn tương tác với mọi người nên dễ hiểu tại sao cậu trông hạnh phúc đến vậy chỉ vì vài cái bắt tay.
Joey, 26 tuổi, được Alan nhận nuôi sau khi ông mất đứa con gái đầu lòng Alana vì viêm màng não và đứa con gái sau Ariel - cũng mắc hội chứng Down, qua đời năm 5 tuổi. Chính ký ức về Ariel và tình yêu dành cho cô bé đã thôi thúc vợ chồng Alan nhận nuôi Joey - đứa trẻ cũng mắc hội chứng Down bị mẹ ruột bỏ lại.
Cuộc sống hằng ngày của Alan xoay quanh các sinh hoạt cố định của Joey như tắm rửa, thay đồ và ăn uống. Joey đôi khi gặp các cơn khủng hoảng tâm lý dẫn đến tự làm đau bản thân hoặc đánh người khác, buộc Alan phải can thiệp để giữ an toàn.
Hành trình của cha con Alan tại Việt Nam không hoàn toàn suôn sẻ. Ngay khi vừa đặt chân đến căn hộ thuê, Joey đã trải qua một cơn khủng hoảng tâm lý (meltdown) kéo dài 10 phút do mệt mỏi sau chuyến bay. Đây là phản ứng thường gặp ở người mắc hội chứng Down khi bị quá tải giác quan. Tuy nhiên, sự hỗn loạn của giao thông TP HCM lại không làm chàng trai 26 tuổi khó chịu, bởi cậu đã quen với nhịp sống tương tự tại Bali.
 |
| Joey được những đứa trẻ ở TP HCM chào đón. Ảnh chụp màn hình |
Về ẩm thực, Joey thích cơm, đặc biệt là cơm chiên nên hầu hết quốc gia châu Á đều là lựa chọn lý tưởng. Ở Việt Nam, Joey đã thử một số món nhưng đặc biệt yêu thích chả giò. Theo Alan, việc tìm kiếm đồ ăn cho Joey ở Việt Nam có chút khó khăn.
Joey phải tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn không chứa gluten (gluten-free) để bảo vệ sức khỏe. Trong ẩm thực Việt Nam, dù gạo là nguyên liệu chính và an toàn cho người không dung nạp gluten, nhưng các loại gia vị như nước tương, dầu hào hay hạt nêm thường chứa thành phần lúa mì. Điều này đòi hỏi du khách có nhu cầu ăn kiêng đặc biệt phải rất cẩn trọng khi thưởng thức ẩm thực đường phố.
"Miễn có cơm, hai bố con vẫn xoay xở được", ông nói. Sự linh hoạt trong cách chế biến của các quán ăn Việt Nam khi được yêu cầu cũng là một điểm cộng giúp hai cha con giải quyết bài toán dinh dưỡng trong suốt hành trình. Theo Alan, việc du lịch Việt Nam hoàn toàn không có trở ngại với Joey.
Câu chuyện của Joey tại Việt Nam là một minh chứng cho thấy sức hút của du lịch Việt không chỉ đến từ danh lam thắng cảnh. Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục được các tạp chí du lịch quốc tế như Travel + Leisure hay Condé Nast Traveler bình chọn vào nhóm các quốc gia thân thiện nhất thế giới. Sự hiếu khách, cởi mở của người dân địa phương đang trở thành một "tài nguyên" du lịch vô giá, đặc biệt đối với phân khúc khách du lịch yếu thế.
Đoạn video về Joey không chỉ lan tỏa niềm vui mà còn thay đổi nhận thức của nhiều người về du lịch cùng người khuyết tật. Dưới phần bình luận, hàng nghìn người dùng mạng xã hội từ khắp nơi trên thế giới đã bày tỏ sự ngạc nhiên trước thái độ nồng hậu của trẻ em Việt Nam. Nhiều bậc phụ huynh có con mắc hội chứng Down cho biết họ cảm thấy được truyền cảm hứng để đưa con mình đi khám phá thế giới, và Việt Nam chắc chắn sẽ nằm trong danh sách điểm đến.
Dù visa vẫn còn hạn đến tháng 6 năm sau, ông Alan và Joey đã lên kế hoạch quay lại Việt Nam. Lần tới, ông hy vọng có thể ghé thăm ngôi trường của những đứa trẻ dễ mến ở phường Khánh Hội. Ông muốn những đứa trẻ hiểu rằng, cái ôm vô tư của chúng không chỉ là một cử chỉ xã giao, mà là một liều thuốc tinh thần, giúp một người cha tin rằng con mình luôn được đón nhận trong xã hội.
"Việt Nam đã cho chúng tôi thấy sự thấu cảm không cần ngôn ngữ. Chúng tôi chắc chắn sẽ trở lại", nam du khách Australia nói.