Sáng 10/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số”. Tại sự kiện, Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026 cũng được công bố, cung cấp những đánh giá về thực trạng hệ thống năng lượng, các nguy cơ tiềm ẩn và định hướng bảo đảm nguồn cung trong thời gian tới.
An ninh năng lượng đang là vấn đề quan trọng của mọi quốc gia trên thế giới. Đây là lần đầu tiên, Việt Nam tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026, với mục tiêu những năm tiếp theo sẽ trở thành thường niên.
Thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2045 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Báo Công Thương chủ trì, phối hợp với Cục Điện lực, Cục Năng lượng - Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Viện Năng lượng cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) triển khai Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 và tổ chức xây dựng chuyên trang An ninh năng lượng.
 |
| Các đại biểu tham dự tại diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển bền vững, tiết kiệm và ổn định
Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 được tổ chức lần đầu tiên tại Hà Nội, trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đáng chú ý, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, mà còn phải chuyển mạnh sang tư duy hoạt động an toàn, ổn định, tự chủ và bền vững.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi ngành năng lượng phải chủ động chuẩn bị nguồn lực, đi trước một bước. Trong đó, năng lực tự chủ năng lượng có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì ổn định kinh tế và bảo đảm các hoạt động sản xuất, đời sống.
 |
| Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: BCT) |
Theo định hướng tại Nghị quyết số 70-NQ/TW, đến năm 2030, tổng cung năng lượng sơ cấp của Việt Nam dự kiến đạt khoảng 150 - 170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183 - 236 GW hoặc cao hơn tùy theo nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện đạt khoảng 560 - 624 tỷ kWh. Các cơ sở lọc dầu trong nước được định hướng đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu, trong khi dự trữ xăng dầu cần đạt khoảng 90 ngày nhập ròng.
Những mục tiêu này cho thấy quy mô nguồn cung và năng lực dự phòng sẽ tiếp tục được chú trọng. Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng cấp thiết, phát triển năng lượng cũng cần gắn với hiệu quả sử dụng tài nguyên, kiểm soát tác động môi trường và từng bước nâng cao tỷ trọng các nguồn năng lượng sạch.
Giảm phụ thuộc nhập khẩu, tăng năng lực dự báo, dự phòng
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc về thể chế, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và tạo điều kiện cho các nhà đầu tư triển khai dự án. Cùng với đó là các giải pháp bảo đảm cung ứng điện trong giai đoạn 2027 - 2028, tăng dự trữ nhiên liệu, đa dạng hóa nguồn và tuyến nhập khẩu, nâng cao chất lượng dự báo và kết nối dữ liệu giữa các đơn vị cung ứng, khách hàng với cơ quan quản lý.
Một trong những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn là tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng của Việt Nam đã lên tới 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp trong năm 2025. Trong khi đó, lượng dự trữ xăng dầu hiện mới tương đương khoảng 60 ngày nhập ròng, thấp hơn mục tiêu 90 ngày; dầu thô chưa có dự trữ quốc gia.
Những con số này cho thấy yêu cầu tăng cường năng lực dự phòng, đa dạng hóa nguồn cung và giảm rủi ro từ các tuyến nhập khẩu cần được đặt trong chiến lược dài hạn. Bài học từ sự gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz cho thấy, việc phụ thuộc quá lớn vào một nguồn nhiên liệu hoặc một tuyến cung ứng có thể khiến hệ thống năng lượng dễ bị tổn thương trước các biến động bên ngoài.
 |
| Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: BCT) |
Không chỉ đối mặt với rủi ro từ thị trường quốc tế, Việt Nam còn phải chuẩn bị cho áp lực gia tăng nhu cầu năng lượng trong nước. Theo dự báo được nêu tại diễn đàn, năm 2027 sẽ tiếp tục là giai đoạn khó khăn, trong khi năm 2028 có thể còn nhiều thách thức hơn. Nhu cầu điện dự kiến tăng khoảng 10% trên nền tiêu thụ cao của năm 2026, nhưng một số nguồn điện nền mới chưa thể kịp đưa vào vận hành.
Đáng chú ý, phụ tải điện tại miền Bắc được dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới. Do đó, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới điện có vai trò quan trọng, nhất là các công trình cần hoàn thành trong năm 2027 để đáp ứng nhu cầu vào mùa khô.
Đây đều là những nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trước các cú sốc về thị trường, thời tiết và địa chính trị.
Chuyển dịch năng lượng và tiết kiệm năng lượng và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ
Bên cạnh việc phát triển nguồn cung, chuyển dịch năng lượng, tiết kiệm năng lượng và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ cũng là những nội dung được đặt ra tại Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, việc bảo đảm nguồn năng lượng phục vụ tăng trưởng cần được đặt song hành với mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Nếu chỉ tập trung mở rộng nguồn cung mà chưa chú trọng cơ cấu năng lượng, hiệu suất sử dụng và kiểm soát phát thải, áp lực môi trường trong quá trình sản xuất, truyền tải và tiêu thụ năng lượng có thể tiếp tục gia tăng.
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị các nhà đầu tư, tổ chức tài chính trao đổi về điều kiện huy động nguồn vốn dài hạn cho những dự án năng lượng quy mô lớn. Đồng thời, doanh nghiệp và viện nghiên cứu cần chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong tiết kiệm năng lượng, hợp tác phát triển và làm chủ công nghệ.
 |
| Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Trong khuôn khổ diễn đàn, 5 tham luận của đại diện các đơn vị chức năng và các tập đoàn năng lượng tập trung vào các chủ đề xây dựng chuỗi nguồn, lưới, nhiên liệu, vốn.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam nêu quan điểm điện phải thực sự đi trước một bước, với tổng vốn đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 830.000 tỉ đồng, quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tham luận kiến nghị kiên quyết thay thế chủ đầu tư các dự án chậm tiến độ kéo dài, tháo gỡ điểm nghẽn tín dụng cho các dự án điện trọng điểm.
Ông Phạm Gia Minh, Phó Trưởng Ban Thăm dò - Khai thác Dầu khí - Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết Petrovietnam đặt mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 gia tăng trữ lượng 15 - 20 triệu tấn quy dầu mỗi năm, đưa 20 mỏ, công trình vào khai thác.
Với chuỗi khí - điện, chỉ cần một khâu chậm tiến độ sẽ ảnh hưởng đến toàn chuỗi; dự án Lô B phấn đấu đón dòng khí đầu tiên vào quý III/2027. Tập đoàn đang phối hợp nghiên cứu kho dự trữ dầu thô và xăng dầu tại Nghi Sơn, bổ sung phần còn thiếu của dự trữ quốc gia để hướng tới mục tiêu 90 ngày nhập ròng.
Chia sẻ tại diễn đàn, TS Cấn Văn Lực, các thống kê chỉ dẫn ước tính của Bộ Công Thương cho thấy: nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 77 tỉ USD, trong khi tín dụng năng lượng tái tạo đến tháng 6.2026 mới gần 300 nghìn tỉ đồng, khoảng 1,5% tổng dư nợ. Các kiến nghị hướng vào cơ chế mua bán điện trực tiếp, giá điện hợp lý, thị trường vốn và Luật Năng lượng tái tạo.
 |
| TS .Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế chia sẻ tại diễn đàn. (Ảnh: Đại Lộc) |
Về nguồn vốn, TS Cấn Văn Lực dẫn ước tính của Bộ Công Thương cho biết nhu cầu vốn của ngành năng lượng giai đoạn 2026-2030 khoảng 77 tỷ USD. Trong khi đó, tín dụng dành cho năng lượng tái tạo tính đến tháng 6/2026 mới đạt gần 300.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1,5% tổng dư nợ. Các kiến nghị tập trung vào cơ chế mua bán điện trực tiếp, xây dựng giá điện hợp lý, phát triển thị trường vốn và hoàn thiện Luật Năng lượng tái tạo.
Công bố báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026
Trong khuân khổ sự kiện, Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam năm 2026 đã được công bố. Báo cáo An ninh năng lượng ghi nhận năm 2026 là năm hệ thống năng lượng chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng sáu tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng; nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Nino đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Tại 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước (57,6%) gặp khó về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.
Một trong những kết quả nổi bật của nước ta là bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm có nhiều khó khăn chưa từng có tiền lệ. Theo đó, điện sản xuất và nhập khẩu năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt kỷ lục 57.537MW ngày 24/6/2026, riêng miền bắc 30.248MW, cả nước không phải cắt điện luân phiên. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu ở mức xấp xỉ tốc độ tăng GDP. Chín tháng năm 2026, toàn ngành khởi công 136 công trình lưới điện, đóng điện 131 công trình. Kết quả ấy đến từ một chuỗi việc làm có tính toán: Kế hoạch 3 kịch bản được phê duyệt từ cuối năm 2025, lưới và nguồn đóng điện đúng mùa, tích nước, sửa chữa tổ máy hoàn tất trước mùa hè.
 |
| Các đại biểu Công bố báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026. (Ảnh: BCT) |
Về xăng dầu, ngay sau khi tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa, tổ công tác về an ninh năng lượng được thành lập ngày 4/3/2026. Hai cơ sở lọc dầu sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn xăng dầu trong chín tháng, Dung Quất chạy khoảng 123%, Nghi Sơn khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi. Khai thác dầu, condensate của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam đạt 115% kế hoạch chín tháng, khí về bờ đạt 120%. Nguồn dầu thô được đa dạng hóa từ một lên hơn mười loại; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.
Hơn 64.000 tỷ đồng đã được chi để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Tại thời điểm ngày 26/10, giá xăng bán lẻ tại Việt Nam bằng khoảng 63% mức bình quân thế giới, thấp nhất trong nhóm 16 nền kinh tế được so sánh. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh chưa gồm thuế giá trị gia tăng.
Báo cáo cũng chỉ rõ, thể chế về lĩnh vực năng lượng được khơi thông đồng bộ: 9 văn kiện của Đảng; 3 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội; 4 nghị định, 4 nghị quyết của Chính phủ; 3 chỉ thị, 1 công điện của Thủ tướng Chính phủ; 3 thông tư của Bộ Công thương. Năm 2026 cũng là năm đầu tiên tiết kiệm năng lượng được đặt thành chỉ tiêu cụ thể, tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc, tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng.
Báo cáo gồm 6 phần: vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức; bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị. Báo cáo thường niên gắn với từng kỳ diễn đàn, mỗi năm một thông điệp, xuất bản song ngữ để đến với bạn đọc quốc tế.
Năm phụ lục công bố cùng Báo cáo đi sâu vào từng lĩnh vực. Phụ lục về điện nêu bật kết quả năm 2026 là một kỳ tích của quản trị, điều hành điện lực. Phụ lục về xăng dầu cho thấy nguồn trong nước được huy động ở mức cao, xăng E10 được bán trên toàn quốc từ tháng 6/2026, giúp giảm ước khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Phụ lục về giá điện, giá xăng dầu làm rõ tổ hợp công cụ cắt đỉnh giá, gồm Quỹ bình ổn giá và năm đợt giảm thuế; tháng 3/2026, giá điện hộ gia đình bằng khoảng 45% bình quân thế giới. Phụ lục về tiết kiệm năng lượng xác định đây là nguồn cung rẻ nhất, nhanh nhất cho giai đoạn 2027-2030. Phụ lục về bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu phân loại 177 nước, trong đó 33 nước khủng hoảng nặng, 69 nước căng thẳng cao.
Báo cáo cho biết bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành, El Nino có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền bắc năm 2027 dự báo 32.693-34.865MW.
 |
| Các đại biểu phiên tọa đàm "An ninh năng lượng - Khơi thông nguồn lực, nâng cao tự chủ, tạo động lực tăng trưởng" . (Ảnh: Đại Lộc) |
Điểm nhấn của Diễn đàn là tọa đàm "An ninh năng lượng - Khơi thông nguồn lực, nâng cao tự chủ, tạo động lực tăng trưởng", tập trung thảo luận bài toán cung ứng năng lượng phục vụ tăng trưởng trong giai đoạn mới; cơ cấu nguồn năng lượng quốc gia đáp ứng yêu cầu tăng trưởng và chuyển dịch năng lượng; kinh nghiệm quốc tế về chính sách mua bán điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, góp phần phát triển thị trường điện cạnh tranh. Việc công bố báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026 và ra mắt Chuyên trang An ninh năng lượng không chỉ khẳng định bản lĩnh quản trị, bảo đảm ổn định năng lượng quốc gia của Việt Nam trước các biến động toàn cầu, mà còn góp phần nâng cao nhận thức xã hội, hướng tới phát triển bền vững.
Tại diễn đàn, các chuyên gia trao đổi các nội dung tập trung vào khả năng cung ứng năng lượng phục vụ mục tiêu tăng trưởng, cơ cấu nguồn năng lượng quốc gia trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và kinh nghiệm quốc tế về chính sách mua bán điện từ các nguồn năng lượng tái tạo, góp phần phát triển thị trường điện cạnh tranh.
Việc thúc đẩy các nguồn năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng điện và hoàn thiện cơ chế huy động vốn được xem là những hướng đi cần được nghiên cứu, triển khai đồng bộ. Cùng với đó, công tác dự báo, điều hành dựa trên dữ liệu và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong hệ thống năng lượng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực.
 |
| Các tư liệu, thông tin, trưng bày nhiếp ảnh về công tác quản lý, phát triển và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia... (Ảnh: Đại Lộc) |
 |
| Các tư liệu, thông tin, trưng bày nhiếp ảnh về công tác quản lý, phát triển và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia... (Ảnh: Đại Lộc) |
Kết luận Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 7/11/2026, Bộ trưởng Công thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, trong mọi trường hợp phải cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, cho phát triển kinh tế và đời sống Nhân dân. Các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027 phải thực hiện bằng được; ma trận công việc phải đi liền với ma trận trách nhiệm, ma trận rủi ro; việc thiết kế giải pháp là để phòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.
 |
| Quang cảnh phiên tọa đàm. (Ảnh: BCT) |
Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 không chỉ là dịp đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu bảo đảm nguồn cung mà còn mở ra không gian trao đổi về những vấn đề dài hạn của ngành năng lượng. Từ yêu cầu tự chủ nhiên liệu, phát triển hạ tầng đến chuyển dịch năng lượng và tiết kiệm năng lượng, các giải pháp cần được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với mục tiêu tăng trưởng xanh.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng và các rủi ro khí hậu ngày càng khó dự báo, bảo đảm an ninh năng lượng không thể chỉ được đánh giá bằng khả năng cung ứng đủ điện, xăng dầu trong từng thời điểm. Quan trọng hơn là xây dựng được hệ thống năng lượng có khả năng thích ứng, vận hành ổn định, sử dụng hiệu quả tài nguyên và từng bước giảm tác động đến môi trường.