"Giọt nước tràn ly" từ những vụ tấn công liên tiếp
Phát biểu tại nghị trường Quốc hội sáng 30/10, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định ngành y tế đang phải đối mặt với "nhiều áp lực chưa từng có", trong đó vấn nạn bạo hành nhân viên y tế là một điểm nóng nhức nhối. Chỉ riêng trong năm 2025, cả nước đã ghi nhận 6 vụ hành hung nhân viên y tế.
Đỉnh điểm là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, khi một nữ điều dưỡng bị đâm nhiều nhát trong lúc làm nhiệm vụ. Bộ trưởng Đào Hồng Lan gọi đây là "hồi chuông cảnh tỉnh, là giọt nước tràn ly", một minh chứng đau xót cho thấy nếu không có giải pháp pháp lý mạnh mẽ hơn, bạo hành sẽ không dừng lại.
Thực tế cho thấy, các vụ tấn công không chỉ giới hạn ở các bệnh viện tuyến trung ương mà đã lan rộng đến cả các trạm y tế cơ sở, với nhiều hình thức từ đe dọa, lăng mạ đến tấn công thể chất trực tiếp. Hậu quả không chỉ là tổn thương thể xác và tinh thần cho y bác sĩ, mà còn đe dọa trực tiếp đến an toàn của những bệnh nhân khác đang cần cấp cứu.
Lỗ hổng pháp lý và chế tài chưa đủ sức răn đe
Một trong những nguyên nhân chính khiến tình trạng bạo hành không thuyên giảm là do khung pháp lý hiện hành còn bất cập. Bộ trưởng Đào Hồng Lan chỉ ra, hầu hết các vụ việc mới chỉ bị xử lý như hành vi "gây rối trật tự công cộng" hoặc dừng ở mức xử phạt hành chính.
Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi cố ý gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ bị phạt tiền từ 5.000.000 đến 8.000.000 đồng. Mức phạt này được cho là quá nhẹ, không đủ sức răn đe.
Để khởi tố hình sự tội "Cố ý gây thương tích" (Điều 134 Bộ luật Hình sự), cơ quan chức năng bắt buộc phải dựa vào kết quả giám định tỷ lệ thương tật. Đây là rào cản lớn trong nhiều vụ tấn công tuy không gây thương tích nghiêm trọng nhưng lại làm gián đoạn công tác cứu người và gây tâm lý bất an sâu sắc.
Đề xuất áp dụng tội danh "chống người thi hành công vụ"
Trước thực trạng đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan và nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị cần có một giải pháp pháp lý đột phá: áp dụng tội danh "Chống người thi hành công vụ" (Điều 330 Bộ luật Hình sự) đối với hành vi hành hung nhân viên y tế.
Theo Điều 330, hành vi "dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ" có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm.
Mấu chốt của đề xuất là tội danh "Chống người thi hành công vụ" được cấu thành ngay tại thời điểm có hành vi cản trở, không phụ thuộc vào hậu quả thương tích. Việc này sẽ gỡ bỏ rào cản về giám định, giúp cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý hình sự các đối tượng côn đồ, manh động ngay tại bệnh viện.
"Mỗi nhân viên y tế đang trực tiếp chiến đấu giành lại sự sống cho người bệnh. Họ cần được pháp luật và xã hội bảo vệ như bảo vệ sinh mạng con người", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Cần một giải pháp tổng thể
Bên cạnh việc siết chặt chế tài pháp lý, các chuyên gia cũng cho rằng cần giải pháp đồng bộ để giải quyết vấn đề tận gốc. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện quy trình đón tiếp tại bệnh viện để giảm căng thẳng, đào tạo kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống cho nhân viên y tế, và tăng cường vai trò của lực lượng an ninh, nhân viên công tác xã hội tại các "điểm nóng" như khoa cấp cứu.
Kinh nghiệm từ các quốc gia như Anh, Canada hay Mỹ cho thấy, việc ban hành các đạo luật chuyên biệt hoặc tăng nặng hình phạt đối với hành vi tấn công nhân viên y tế đã mang lại hiệu quả tích cực.
Đề xuất của Bộ Y tế được kỳ vọng sẽ tạo ra một lá chắn pháp lý đủ mạnh, không chỉ để trừng phạt mà quan trọng hơn là để răn đe và phòng ngừa, qua đó xây dựng một môi trường y tế an toàn, nơi những người thầy thuốc có thể toàn tâm cống hiến cho sự nghiệp cứu người.