Theo thống kê từ Bệnh viện Nhi Trung ương, tình hình nhiễm cúm A ở trẻ em đang có dấu hiệu gia tăng đột biến kể từ tuần thứ 35 của năm 2026. Nếu ở tuần 35 chỉ ghi nhận 106 ca cúm A dương tính, thì đến tuần 40, con số này đã vọt lên 779 ca. Kéo theo đó, số lượng bệnh nhi có chỉ định nhập viện cũng tăng mạnh từ 18 ca lên 124 ca chỉ trong khoảng thời gian ngắn.
Bệnh lý tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm
Nhiều người thường có tâm lý chủ quan, coi cúm đơn thuần là tình trạng sốt, ho vài ngày rồi tự khỏi. Tuy nhiên, theo ghi nhận y khoa, virus cúm gây tổn thương trực tiếp lên hệ hô hấp, có khả năng dẫn đến viêm phổi do virus. Bệnh đặc biệt nguy hiểm với các nhóm đối tượng dễ tổn thương như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền (hen, bệnh tim mạch, đái tháo đường...).
Trong những trường hợp trở nặng, bệnh nhân có thể gặp phải các biến chứng về thần kinh, tim mạch hoặc tình trạng bội nhiễm vi khuẩn dẫn đến viêm phổi nặng, nhiễm khuẩn huyết và suy đa tạng. Đối với nhóm nguy cơ cao, một đợt cúm hoàn toàn có thể biến thành một biến cố sức khỏe đặc biệt nghiêm trọng.
Hệ lụy cộng đồng và nguy cơ lặp lại chuỗi lây truyền
Cúm có khả năng lây lan rất nhanh qua đường hô hấp, đặc biệt bùng phát mạnh ở các không gian kín, tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, bệnh viện hay công sở. Một trẻ mắc bệnh tại trường có thể mang virus về lây cho gia đình, và từ đó tiếp tục tạo thành các chuỗi lây nhiễm mới tại nơi làm việc của cha mẹ.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt bùng phát cúm không chỉ tính bằng số ca bệnh mà còn là cái giá phải trả của toàn xã hội: tỷ lệ học sinh nghỉ học, người lao động nghỉ việc tăng cao, kéo theo sự sụt giảm năng suất và áp lực quá tải lên hệ thống điều trị, từ giường bệnh đến nhân lực hồi sức. Đặc biệt, vì virus cúm liên tục biến đổi và miễn dịch cộng đồng suy giảm theo thời gian, nếu không có biện pháp ngắt chuỗi lây nhiễm, dịch bệnh rất dễ rơi vào vòng lặp "bùng phát – lắng xuống – bùng phát lại".
Biện pháp chủ động ngắt chuỗi lây nhiễm
Theo TS.BS Lê Kiến Ngãi, Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương, để kiểm soát cúm hiệu quả, không thể chỉ phụ thuộc vào nỗ lực điều trị tại các bệnh viện. Biện pháp phòng ngừa quan trọng và mang tính bền vững nhất ở cấp độ cá nhân là chủ động tiêm vaccine cúm hàng năm.
Bên cạnh đó, việc thực hiện các thói quen vệ sinh dịch tễ cơ bản như: rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, hắt hơi, và đặc biệt là tự giác cách ly, nghỉ học, nghỉ làm khi có triệu chứng bệnh là vô cùng cần thiết. Loại bỏ tâm lý chủ quan "chỉ là cúm nhẹ vẫn đi làm, đi học" chính là cách mỗi cá nhân đóng góp một mắt xích quan trọng để cắt đứt chuỗi lây truyền, bảo vệ sức khỏe cho chính gia đình và cộng đồng.