Ngày 25/8, Bệnh viện Nhi Đồng 2 TPHCM thông tin về một bé trai 11 tuổi, ở P. Linh Xuân TPHCM bị vỡ tinh hoàn. Bé nhập viện vì đau bìu phải tăng dần sau khi bị một người bạn đá vào vùng bìu khoảng 15 giờ trước đó.
Bìu không sưng, không bầm tím nhưng tinh hoàn đã bị vỡ
Các bác sĩ cho biết trẻ không sốt, không nôn ói và đặc biệt vùng bìu bên ngoài không sưng đỏ hay bầm tím rõ rệt. Những biểu hiện này dễ khiến phụ huynh nghĩ rằng chấn thương không nghiêm trọng.
Tuy nhiên, tại Khoa Niệu, qua thăm khám, các bác sĩ nhận thấy tinh hoàn phải của trẻ lớn khoảng gấp đôi bên trái, trẻ đau nhiều khi chạm vào. Siêu âm cho thấy cấu trúc nhu mô tinh hoàn và mào tinh phải không đồng nhất, gợi ý tổn thương bên trong.
Dựa trên cơ chế chấn thương, diễn tiến đau, kết quả thăm khám và hình ảnh siêu âm, BS.CK2 Phan Tấn Đức và BS.CK1 Nguyễn Thị Kim Nga nhận định bệnh nhi bị chấn thương tinh hoàn phải, nghi ngờ vỡ tinh hoàn. Các bác sĩ quyết định phẫu thuật thám sát cấp cứu cho bệnh nhi.
Trong quá trình phẫu thuật, ê-kip ghi nhận bao trắng tinh hoàn bị rách, nhu mô tinh hoàn lộ ra ngoài tại vùng giữa tinh hoàn phải. Các bác sĩ đánh giá và bảo tồn tối đa phần nhu mô còn khả năng sống, đồng thời khâu phục hồi bao trắng tinh hoàn cho bệnh nhi.
Sau phẫu thuật, trẻ giảm đau, tình trạng ổn định và được xuất viện vào ngày hôm sau. Trẻ được hẹn tái khám, theo dõi chức năng và sự phát triển của tinh hoàn trong thời gian dài.
Theo các bác sĩ, điểm đáng lưu ý trong trường hợp này là chấn thương tinh hoàn nghiêm trọng nhưng biểu hiện bên ngoài rất kín đáo. Vì vậy, phụ huynh không nên dựa vào việc bìu không sưng, không bầm tím để loại trừ tổn thương bên trong.
Chấn thương tinh hoàn có thể xảy ra khi trẻ bị đá, té ngã, va đập trong lúc chơi thể thao hoặc chịu tác động trực tiếp vào vùng sinh dục. Trong đó, vỡ tinh hoàn là tình trạng lớp bao trắng chắc bao quanh tinh hoàn bị rách, khiến nhu mô tinh hoàn có thể thoát ra ngoài.
Đây là tổn thương cần được phát hiện và xử trí sớm nhằm bảo tồn tối đa phần nhu mô tinh hoàn còn sống.
Siêu âm kết hợp Doppler màu có vai trò quan trọng trong đánh giá cấu trúc và tưới máu tinh hoàn. Tuy nhiên, việc quyết định điều trị không chỉ dựa vào một hình ảnh siêu âm mà cần kết hợp cơ chế chấn thương, diễn tiến triệu chứng, thăm khám lâm sàng và hình ảnh học.
Trong trường hợp xác định vỡ tinh hoàn hoặc vẫn nghi ngờ vỡ tinh hoàn cao dù kết quả siêu âm chưa thể kết luận chắc chắn, phẫu thuật thám sát sớm có thể được chỉ định để đánh giá mức độ tổn thương và bảo tồn phần nhu mô còn khả năng sống.
Đau bìu kéo dài sau chấn thương cần được khám sớm
Trẻ lớn đôi khi ngại kể với cha mẹ khi bị chấn thương vùng sinh dục. Một số trẻ cũng cố chịu đau vì xấu hổ hoặc nghĩ rằng chấn thương không nghiêm trọng. Điều này có thể làm chậm thời điểm trẻ được khám và điều trị.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi sau chấn thương vùng bìu xuất hiện các dấu hiệu như đau tinh hoàn hoặc đau bìu kéo dài, đau tăng dần; một bên tinh hoàn hoặc bìu to bất thường; đau nhiều khi chạm vào; bìu sưng, bầm tím; buồn nôn hoặc nôn kèm đau bìu.
Trẻ đi lại khó chịu, thường xuyên ôm hoặc né tránh vùng bìu, hoặc xuất hiện bất kỳ thay đổi bất thường nào ở vùng sinh dục sau chấn thương cũng cần được đánh giá.
Đặc biệt, ngay cả khi da bìu gần như bình thường nhưng trẻ vẫn đau kéo dài sau chấn thương, phụ huynh không nên chờ thêm vài ngày để theo dõi tại nhà.
Mục tiêu của phẫu thuật không chỉ đơn thuần là "giữ lại tinh hoàn", mà quan trọng hơn là bảo tồn tối đa phần nhu mô tinh hoàn còn khả năng sống và hoạt động.
Ngay cả khi phẫu thuật bảo tồn thành công, trẻ vẫn cần tái khám theo kế hoạch vì tinh hoàn bị chấn thương có nguy cơ giảm kích thước hoặc teo về sau. Việc theo dõi có thể bao gồm đánh giá sự phát triển của tinh hoàn, cấu trúc nhu mô và tưới máu, đặc biệt khi trẻ bước vào tuổi dậy thì.
Qua trường hợp trên, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 2 lưu ý phụ huynh: bìu không sưng, không bầm tím không có nghĩa tinh hoàn không bị tổn thương. Khi trẻ đau tinh hoàn kéo dài hoặc đau tăng dần sau chấn thương, cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.
Phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng trong việc bảo tồn nhu mô tinh hoàn, góp phần bảo vệ chức năng sinh sản và nội tiết của trẻ về lâu dài.