Đau họng là triệu chứng rất phổ biến và thường liên quan đến các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, dấu hiệu tưởng chừng đơn giản này lại có thể là lời cảnh báo của bệnh ung thư nguy hiểm.
Trường hợp của ông Văn (60 tuổi) là ví dụ điển hình khi chỉ từ triệu chứng đau họng kéo dài đã phát hiện ung thư amidan giai đoạn 4 liên quan đến virus HPV.
Phát hiện ung thư amidan giai đoạn 4 từ dấu hiệu đau họng
Ông Văn xuất hiện tình trạng đau họng, nuốt đau một bên kéo dài nhiều tuần. Nghĩ rằng mình chỉ bị viêm amidan thông thường, ông tự dùng thuốc kháng sinh nhưng các triệu chứng không cải thiện.
Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám, GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, phát hiện amidan trái có khối u bất thường. Khối tổn thương cứng chắc, bề mặt sùi loét và thâm nhiễm, khác hoàn toàn với hình ảnh viêm amidan thông thường.
Kết quả sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tế bào vảy dạng đáy amidan liên quan virus HPV. Xét nghiệm hóa mô miễn dịch cũng cho thấy khối u dương tính với HPV.
Khối ung thư đã xâm lấn và di căn hạch cổ
Các kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận khối ung thư amidan bên trái đã xâm lấn khoang cạnh hầu, cơ khẩu cái lưỡi, cơ chân bướm trong và lan rộng sang nhiều mô mềm lân cận.
Không chỉ dừng lại ở đó, siêu âm Doppler vùng cổ phát hiện nhiều hạch cổ bất thường thuộc các nhóm II, III, IV và VI. Kết quả chọc hút tế bào bằng kim nhỏ xác nhận các hạch này đã chứa tế bào ung thư.
 |
| Ảnh minh họa. |
Để đánh giá mức độ lan rộng của bệnh, bác sĩ tiếp tục chỉ định chụp CT chuyên sâu. May mắn, khối u chưa ghi nhận dấu hiệu di căn xa đến các cơ quan khác.
Sau khi tổng hợp các kết quả, ông Văn được chẩn đoán mắc ung thư amidan liên quan HPV giai đoạn T4N3. Đây là giai đoạn muộn khi khối u đã xâm lấn các cấu trúc lân cận và di căn đến hạch bạch huyết vùng cổ.
Do người bệnh có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường, các bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa bằng xạ trị trước nhằm thu nhỏ khối u, sau đó sẽ đánh giá khả năng phẫu thuật.
HPV là nguyên nhân quan trọng gây ung thư amidan
Theo các chuyên gia, ung thư amidan là một trong những dạng ung thư vùng hầu họng thường gặp. Trong những năm gần đây, tỷ lệ các trường hợp ung thư liên quan đến virus HPV có xu hướng gia tăng.
Virus HPV (Human Papillomavirus) được phát hiện trong khoảng một nửa số ca ung thư amidan. Trong đó, HPV type 16 được xem là chủng virus có liên quan chặt chẽ nhất đến sự hình thành và phát triển của bệnh.
Các nhà khoa học cho rằng HPV có thể tồn tại dai dẳng trong mô amidan trong thời gian dài. Khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác, virus có thể thúc đẩy quá trình biến đổi tế bào và hình thành ung thư.
Tuy nhiên, điểm tích cực là ung thư amidan dương tính với HPV thường đáp ứng điều trị tốt hơn so với nhóm không liên quan HPV nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.
 |
| Ảnh minh họa. |
Những dấu hiệu cảnh báo ung thư amidan không nên chủ quan
Theo GS Chung Thủy, ung thư amidan giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng nên rất dễ bị bỏ qua.
Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau họng kéo dài, nuốt vướng, nuốt đau một bên, đau lan lên tai, nổi hạch cổ, amidan hai bên không đều hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi khối u đã phát triển lớn hoặc xuất hiện hạch cổ bất thường, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Các chuyên gia cho biết tiên lượng sống của người bệnh phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện. Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới gần 90%. Ngược lại, ở giai đoạn muộn, tỷ lệ này giảm xuống dưới 20%.
Làm gì để giảm nguy cơ mắc ung thư do HPV?
Phần lớn các trường hợp nhiễm HPV ở người có hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ tự đào thải trong vòng 1-2 năm. Tuy nhiên, nếu virus tồn tại kéo dài, đặc biệt là các chủng nguy cơ cao như HPV 16 hoặc HPV 18, nguy cơ mắc nhiều loại ung thư sẽ tăng lên đáng kể.
Các bệnh ung thư liên quan HPV bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư amidan, ung thư hầu họng, ung thư hậu môn và ung thư dương vật.
Để phòng ngừa, các chuyên gia khuyến cáo nên tiêm vaccine HPV đúng độ tuổi, duy trì quan hệ tình dục an toàn, khám sức khỏe định kỳ, giữ vệ sinh răng miệng tốt và tăng cường sức đề kháng.
Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau họng kéo dài, đau tai một bên, nuốt vướng hoặc nổi hạch cổ bất thường, người dân cần đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm. Việc phát hiện ung thư amidan ở giai đoạn đầu có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị và khả năng kéo dài thời gian sống cho người bệnh.