I-ốt quan trọng như thế nào với cơ thể?
I-ốt là nguyên liệu để tuyến giáp sản xuất hormone thyroxin, giúp điều hòa chuyển hóa năng lượng và phát triển thể chất, tinh thần. Thiếu i-ốt làm giảm sản xuất hormone, khiến tuyến giáp phì đại gây bướu cổ, thậm chí suy giáp nếu kéo dài. Ngoài ra, i-ốt còn tham gia tổng hợp protein, chuyển hóa beta-caroten thành vitamin A và hỗ trợ hấp thu đường.
Nhu cầu i-ốt theo từng độ tuổi
Nhu cầu i-ốt thay đổi theo từng giai đoạn phát triển:
Người trưởng thành: khoảng 150mcg/ngày.
Phụ nữ mang thai: khoảng 200mcg/ngày.
Phụ nữ cho con bú: khoảng 209mcg/ngày.
Trẻ 0-6 tháng tuổi: 40mcg/ngày (trẻ bú mẹ hoàn toàn nhận i-ốt qua sữa mẹ).
Trẻ 6-12 tháng: 50mcg/ngày.
Trẻ 1-3 tuổi: 70mcg/ngày.
Trẻ 4-9 tuổi: 120mcg/ngày.
Trẻ 10-12 tuổi: 140mcg/ngày.
Từ 14 tuổi trở lên: 150mcg/ngày.
Trẻ em và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là hai nhóm có nguy cơ thiếu i-ốt cao nhất, đồng thời cũng là nhóm chịu hậu quả nặng nề nhất nếu thiếu hụt vi chất này.
Thiếu i-ốt gây ra bệnh gì?
Thiếu i-ốt được xếp vào nhóm “các rối loạn do thiếu i-ốt”, với hai biểu hiện điển hình là bướu cổ và đần độn. Tuy nhiên, hậu quả thực tế còn nghiêm trọng hơn nhiều.
Trong giai đoạn bào thai
Thai nhi hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn i-ốt từ mẹ. Nếu người mẹ thiếu i-ốt nặng trong thai kỳ, thai nhi có nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn, thiểu năng trí tuệ, đần độn bẩm sinh hoặc bướu cổ sơ sinh. Những tổn thương này không thể phục hồi.
Ngoài ra, phụ nữ mang thai thiếu i-ốt còn đối mặt với nguy cơ sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh con nhẹ cân.
Ở trẻ em và người trưởng thành
Trẻ thiếu i-ốt có thể chậm phát triển trí tuệ, giảm khả năng học tập.
Người lớn dễ mắc suy giáp, bướu cổ.
Sức lao động suy giảm, cơ thể mệt mỏi kéo dài.
Thiếu i-ốt nặng trong thời gian dài có thể gây thiểu năng tuyến giáp, ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe và chất lượng sống.
Bướu cổ - dấu hiệu cảnh báo phổ biến
Bướu cổ do thiếu i-ốt, còn gọi là bướu giáp đơn thuần, thường ít triệu chứng ở giai đoạn đầu. Dấu hiệu phổ biến là cổ to bất thường, cảm giác nghẹn khi nuốt. Nếu kèm suy giáp, người bệnh có thể mệt mỏi, táo bón, khàn tiếng, rụng tóc, giảm trí nhớ. Bệnh có thể chẩn đoán và điều trị hiệu quả nếu khám kịp thời.
Phòng ngừa thiếu i-ốt bằng cách nào?
Bổ sung thực phẩm giàu i-ốt
Nguồn thực phẩm tự nhiên giàu i-ốt gồm: Rong biển; Cá biển như cá tuyết, cá ngừ; Tôm, hải sản; Sữa chua, sữa và các sản phẩm từ sữa; Trứng; Một số loại trái cây sấy khô như mận khô.
Việc duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối giúp cơ thể hấp thu đủ lượng i-ốt cần thiết mỗi ngày.
Sử dụng muối i-ốt đúng cách
Giải pháp đơn giản và hiệu quả nhất là sử dụng muối i-ốt thay cho muối thường trong nấu ăn. Muối i-ốt không làm thay đổi mùi vị thực phẩm và an toàn cho cả người không thiếu i-ốt nếu dùng ở mức hợp lý.
Tuy nhiên, cần lưu ý không lạm dụng. Dung nạp quá nhiều i-ốt có thể gây rối loạn chức năng tuyến giáp, làm tăng nguy cơ suy giáp hoặc cường giáp.