Tại các phiên làm việc gần đây nhằm gỡ vướng cho ngành y tế, Chính phủ đã định hướng nhiều giải pháp quyết liệt để xử lý các vấn đề "nóng" nhất. Trọng tâm thảo luận xoay quanh công tác quản lý mua sắm, đấu thầu thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế và bài toán cơ chế tài chính để bảo đảm duy trì hoạt động khám chữa bệnh.
Nhìn lại bối cảnh thực tế, sau khi "cơn bão" COVID-19 đi qua, những khoảng trống về nguồn lực của hệ thống y tế đã bộc lộ rõ nét. Nhiều cơ chế, chính sách cũ lộ rõ sự bất cập; điển hình là mô hình tự chủ bệnh viện vốn từng được xem là điểm sáng nay cũng gặp khó khăn, thậm chí không còn phù hợp ở một số khía cạnh. Sự lúng túng trong đấu thầu thiết bị y tế, tình trạng thiếu hụt nhân lực và chậm giải ngân vốn đầu tư công đang tạo sức ép trực tiếp lên chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Để xử lý tận gốc vấn đề, Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan được yêu cầu rà soát chi tiết từng điều khoản luật, nghị định, thông tư. Thay vì chờ đợi sửa đổi toàn diện mất nhiều thời gian, giải pháp "một luật sửa nhiều luật" hoặc "một nghị định sửa nhiều nghị định" được đề xuất áp dụng ngay cho các vướng mắc cấp bách. Song song đó, chủ trương tự chủ bệnh viện sẽ được đánh giá lại toàn diện, gắn với lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế. Cơ quan quản lý định hướng sẽ thúc đẩy tự chủ mức độ cao tại các đô thị lớn, qua đó dành nguồn ngân sách nhà nước để hỗ trợ cho các cơ sở y tế vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn.
Nhấn mạnh tính chất then chốt của việc đổi mới chính sách, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định: "Y tế là lĩnh vực đặc biệt nên cơ chế, chính sách phải đặc biệt". Lãnh đạo Chính phủ chỉ rõ, sự thiếu hụt hướng dẫn minh bạch, chậm thích ứng với quy luật thị trường là nguyên nhân dẫn đến các vướng mắc về đấu thầu hiện nay. Tự chủ bệnh viện phải bảo đảm được hai yếu tố: sự công bằng cho người bệnh khi tiếp cận dịch vụ và thu nhập xứng đáng cho đội ngũ y bác sĩ.
Có thể thấy, việc vực dậy động lực và tháo gỡ rào cản cho ngành y tế không chỉ là nhiệm vụ nội bộ của Bộ Y tế mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Một hành lang pháp lý minh bạch, có tính đặc thù và bám sát thực tiễn sẽ là nền tảng vững chắc để hệ thống y tế phục hồi năng lực, sẵn sàng ứng phó với các thách thức dịch bệnh trong tương lai và bảo đảm tốt nhất sứ mệnh chăm sóc sức khỏe nhân dân.