Diễn biến nhanh, dễ nhầm lẫn triệu chứng
Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, đơn vị đang điều trị cùng lúc hai ca viêm não Nhật Bản có biến chứng nặng. Cả hai bệnh nhi (10 tuổi và 16 tuổi) đều nhập viện trong tình trạng suy giảm tri giác, hôn mê, phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở và buộc phải mở khí quản để duy trì sự sống.
Trường hợp thứ nhất là bệnh nhi nam 16 tuổi (ngụ tại Vĩnh Long). Bệnh khởi phát với biểu hiện mệt mỏi, sốt, nôn ói và đau đầu. Giai đoạn đầu, bệnh nhi được cơ sở y tế địa phương chẩn đoán sốt xuất huyết ngoại trú. Tuy nhiên, bệnh diễn tiến nhanh sang ngày thứ 3, trẻ nói sảng, chóng mặt, buộc phải đặt nội khí quản tại tuyến dưới trước khi chuyển lên TP.HCM. Kết quả xét nghiệm ELISA dương tính với virus viêm não Nhật Bản. Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhi có tiêm phòng ở giai đoạn dưới 3 tuổi nhưng không được ghi nhận tiêm các mũi nhắc lại sau đó.
Trường hợp thứ hai là bé trai 10 tuổi (ngụ tại Cà Mau), nhập viện sau 3 ngày sốt cao 41 độ C, đau họng và co giật tại nhà. Khi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trẻ đã rơi vào hôn mê. Kết quả chụp MRI sọ não cho thấy tổn thương đồi thị và vỏ não, xét nghiệm khẳng định dương tính với viêm não Nhật Bản. Tiền sử tiêm chủng vaccine viêm não Nhật Bản của bệnh nhi này chưa được gia đình xác định rõ.
Theo ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố đã tiếp nhận 7 ca viêm não Nhật Bản, trong đó có 2 trường hợp tử vong và 2 ca đang điều trị tích cực nêu trên.
Tuyệt đối không bỏ qua các mũi vaccine nhắc lại
Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm virus cấp tính lây truyền qua muỗi Culex, thường gia tăng vào thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa. Khi xâm nhập, virus tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với sốt siêu vi, viêm amidan hay sốt xuất huyết. Hiện tại, y học chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho căn bệnh này; phác đồ chủ yếu tập trung vào hồi sức tích cực, kiểm soát co giật và hạn chế tối đa tổn thương não.
Đánh giá về các ca bệnh gần đây, BS.CKII Kiều Quốc Thanh (Quyền điều hành Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố) nhận định, điểm chung của các ca nặng là đều rơi vào nhóm trẻ lớn. Đây là độ tuổi dễ bị gia đình bỏ sót lịch tiêm chủng do lầm tưởng rằng các mũi tiêm khi còn nhỏ đã đủ tạo miễn dịch suốt đời.
Theo khuyến cáo y tế, để duy trì "lá chắn" bảo vệ, trẻ cần được tiêm chủng đúng lịch và đủ liều. Đối với loại vaccine bất hoạt trong Chương trình tiêm chủng mở rộng, sau 3 mũi tiêm cơ bản, trẻ cần được tiêm nhắc lại mỗi 3 năm một lần cho đến năm 15 tuổi. Đối với các loại vaccine thế hệ mới (sống giảm độc lực), phụ huynh cần tuân thủ lịch tiêm nhắc theo hướng dẫn cụ thể của cơ sở y tế.
Các chuyên gia khuyến cáo, trong trường hợp mất sổ tiêm chủng hoặc không nhớ rõ lịch sử tiêm của con, phụ huynh nên đưa trẻ đến các trung tâm tiêm chủng để được tra cứu và tư vấn tiêm bù. Song song với phòng bệnh đặc hiệu bằng vaccine, các gia đình cần chủ động vệ sinh môi trường sống, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh và cho trẻ ngủ màn để cắt đứt nguồn lây truyền từ muỗi.
Đặc biệt, phụ huynh không tự điều trị tại nhà khi trẻ có dấu hiệu sốt cao kéo dài kèm đau đầu, nôn ói, co giật hoặc lơ mơ. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa kịp thời để chẩn đoán và can thiệp, tránh những di chứng thần kinh không thể hồi phục.