Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà cho biết, việc Quốc hội ban hành Luật Phòng bệnh và Chính phủ ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong tình hình mới.
Đây không chỉ là yêu cầu về hoàn thiện thể chế, mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW về công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Trong đó, nhấn mạnh nhiệm vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, tạo lập và quản lý Sổ sức khỏe điện tử thống nhất trên toàn quốc.
 |
| TS.BS Vũ Mạnh Hà - Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. (Ảnh: BYT) |
Thể chế hóa chủ trương nêu trên, Nghị định số 165/2026/NĐ-CP đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.
Bộ Y tế cũng đã ban hành Công văn số 3401/BYT-KCB ngày 12/5/2026 hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân nhằm tạo cơ sở để các địa phương triển khai thống nhất.
Tuy nhiên, qua tổng hợp bước đầu, nhiều địa phương, đơn vị vẫn còn khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, nhất là các nội dung liên quan đến tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc; bố trí nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất; thu thập, cập nhật và liên thông dữ liệu khám sức khỏe; tạo lập, quản lý và khai thác Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID; cơ chế phối hợp giữa ngành Y tế với các cơ quan, đơn vị liên quan tại địa phương.
"Bộ Y tế xác định tinh thần triển khai phải thực chất, đồng bộ, tránh hình thức; bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe định kỳ thuận lợi, hiệu quả và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe đồng bộ, liên thông, phục vụ công tác quản lý, dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho nhân dân", Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Tại hội nghị, các đại biểu được phổ biến những nội dung trọng tâm của Nghị định số 165/2026/NĐ-CP.
Theo đó, Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh có nhiều điểm mới liên quan đến y tế trường học, phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng, phát triển nhân lực y tế dự phòng và cơ chế tài chính cho lĩnh vực phòng bệnh.
Đối với công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm, từ ngày 1/7/2026 sẽ không còn thực hiện “công bố dịch” như trước đây. Theo quy định mới, nếu dịch bệnh vẫn nằm trong khả năng kiểm soát của ngành Y tế thì cơ quan y tế sẽ chủ động thông tin và tổ chức chống dịch. Trường hợp dịch vượt quá khả năng ứng phó của ngành Y tế sẽ xử lý theo các cấp độ của Luật Phòng thủ dân sự.
Luật Phòng bệnh cũng quy định Nhà nước bảo đảm chi đầu tư và chi thường xuyên cho hệ thống y tế dự phòng. Từ ngày 1/7/2026, ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm 100% kinh phí hoạt động thường xuyên của các cơ sở y tế dự phòng, bao gồm tiền lương, phụ cấp, chế độ ưu đãi nghề và các khoản đóng góp theo quy định.
Bên cạnh đó, Quỹ phòng bệnh được hình thành trên cơ sở kế thừa Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục được mở rộng phạm vi hoạt động. Quỹ sẽ hỗ trợ các nội dung như khám sàng lọc, khám sức khỏe định kỳ, dinh dưỡng, phòng chống rối loạn sức khỏe tâm thần, bệnh không lây nhiễm và cấp học bổng cho sinh viên lĩnh vực y tế dự phòng, y tế công cộng và dinh dưỡng.
Luật Phòng bệnh cũng đưa ra nhiều chính sách phát triển nguồn nhân lực cho y học dự phòng, y tế công cộng và dinh dưỡng.
Ngoài ra, người đang công tác tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn khi học sau đại học các lĩnh vực y học dự phòng, y tế công cộng, dinh dưỡng cũng được cấp học bổng. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ học bổng, trợ cấp cho sinh viên, học viên.
Tại hội nghị, Bộ Y tế cũng hướng dẫn công tác tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc; bố trí nhân lực, kinh phí khám chữa bệnh; thu thập, liên thông dữ liệu cũng như việc tạo lập, quản lý Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID.
 |
| Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BYT) |
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đề nghị các địa phương cần bám sát tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, Nghị định số 165 của Chính phủ, Chỉ thị số 17 của Thủ tướng Chính phủ.
Để bảo đảm quy định được triển khai đồng bộ, hiệu quả và đi vào thực tiễn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế giao Cục Phòng bệnh, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phối hợp với các đơn vị liên quan, các địa phương để hoàn thiện hướng dẫn chuyên môn.
Đồng thời theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai trên phạm vi toàn quốc; kịp thời tham mưu, báo cáo Lãnh đạo Bộ những khó khăn, vướng mắc phát sinh và đề xuất các giải pháp để tháo gỡ; giao Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, hướng dẫn cơ chế tài chính, mức chi, quản lý, giá và thực hiện thanh quyết toán thuận lợi cho các cơ sở y tế, chủ động tổng hợp nguồn lực kinh phí từ các địa phương để báo cáo Bộ Tài chính có phương án triển khai.
Đồng thời, giao Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia chủ trì với các đơn vị liên quan hướng dẫn kết nối, liên thông dữ liệu khám sức khỏe và bảo đảm đồng bộ với Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID và bảo đảm an toàn thông tin theo quy định của pháp luật. Trung tâm tăng cường các giải pháp hướng dẫn để kết nối dữ liệu, đảm bảo "đúng, đủ, sạch, sống", dùng chung.
Giao Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Vụ Kế hoạch - Tài chính và các nhà trường đào tạo chuyên ngành y xây dựng định mức về học phí, sinh hoạt phí, theo Luật Phòng bệnh và Nghị định 165.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách liên quan trực tiếp đến các quy định pháp luật, các văn bản hướng dẫn của Bộ cũng như của Trung ương.
Cùng với đó, đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quan tâm, chỉ đạo quyết liệt việc triển khai, khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể, xác định rõ lộ trình, trách nhiệm, phối hợp liên ngành và bố trí nguồn lực phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Việc triển khai cần bảo đảm thực chất, đồng bộ, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận thuận lợi các dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và từng bước hình thành hệ thống dữ liệu sức khỏe liên thông toàn quốc.