Bạch hầu là một bệnh nhiễm trùng cấp tính nguy hiểm do trực khuẩn bạch hầu (Corynebacterium diphtheriae) gây ra. Bệnh đặc trưng bởi sự xuất hiện của các giả mạc màu trắng xám, dai và dính chắc tại tuyến hạnh nhân, họng, thanh quản hoặc mũi. Khác với viêm họng thông thường, lớp giả mạc này phát triển rất nhanh, có thể lan rộng gây bít tắc đường thở, khiến trẻ suy hô hấp. Nguy hiểm hơn, độc tố của vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây ra các biến chứng như viêm cơ tim, tổn thương thần kinh dẫn truyền và trụy mạch nếu không được phát hiện sớm.
Vi khuẩn bạch hầu có sức sống khá tốt ở môi trường bên ngoài và lây lan cực mạnh qua đường hô hấp. Phụ huynh cần cảnh giác cao độ với hai con đường lây nhiễm chính:
- Lây trực tiếp qua giọt bắn: Đây là con đường phổ biến nhất. Khi người bệnh (hoặc người lành mang trùng) ho, hắt hơi, hay thậm chí chỉ nói chuyện bình thường, hàng ngàn giọt bắn chứa vi khuẩn sẽ phát tán vào không khí và xâm nhập trực tiếp vào hệ hô hấp của trẻ.
- Lây gián tiếp qua vật trung gian: Vi khuẩn bạch hầu có thể bám trên đồ chơi, tay nắm cửa, sàn nhà hoặc vật dụng cá nhân. Trẻ nhỏ với thói quen đưa tay lên mắt, mũi, miệng sau khi chạm vào các bề mặt này sẽ vô tình đưa vi khuẩn vào cơ thể.
Trước sự nguy hiểm của dịch bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt là các gia đình có con nhỏ, không được chủ quan. Việc phòng bệnh cần được thực hiện đồng bộ qua 4 biện pháp then chốt:
- Tiêm vắc-xin đầy đủ và đúng lịch: Đây là biện pháp phòng bệnh đặc hiệu và hiệu quả nhất. Hãy đảm bảo trẻ được tiêm đủ các mũi cơ bản (trong vắc-xin 5 trong 1 hoặc 6 trong 1) và các mũi nhắc lại theo hướng dẫn của chương trình tiêm chủng mở rộng.
- Vệ sinh cá nhân và môi trường: Thường xuyên rửa tay cho trẻ bằng xà phòng và nước sạch. Vệ sinh nhà cửa, lau rửa đồ chơi và các bề mặt trẻ hay tiếp xúc bằng dung dịch sát khuẩn thông thường.
- Cách ly và hạn chế tiếp xúc: Khi trẻ có dấu hiệu bệnh hoặc tại khu vực có dịch, cần hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người. Đeo khẩu trang là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn chặn giọt bắn.
- Giữ môi trường thông thoáng: Vi khuẩn thường phát triển mạnh trong môi trường ẩm thấp, bí bách. Hãy mở cửa sổ, đảm bảo nhà ở đủ ánh sáng mặt trời và không khí lưu thông để giảm thiểu mật độ vi khuẩn.
Bạch hầu là bệnh có thể dự phòng và điều trị được nếu phát hiện sớm. Thay vì hoang mang, cha mẹ hãy trang bị kiến thức đúng đắn và tuân thủ lịch tiêm chủng để tạo nên "vòng tròn miễn dịch" vững chắc cho con yêu. Khi trẻ có các dấu hiệu sốt, đau họng, sưng hạch cổ, hãy đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.