Bộ GD-ĐT cho hay, tình trạng thiếu giáo viên đã đến mức báo động, ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai chương trình giáo dục. Theo thống kê, tính đến tháng 5/2025, cả nước còn thiếu 102.097 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức, và các báo cáo gần đây cho thấy con số này có thể lên tới hơn 120.000 người.
Theo Bộ GD-ĐT, tình trạng này gây quá tải cho đội ngũ hiện có, làm giảm chất lượng dạy và học, đặc biệt thiếu trầm trọng ở bậc mầm non và các môn học mới của chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Một điểm mới trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đột phá phát triển giáo dục - đào tạo là trao quyền cho giám đốc Sở GD-ĐT được tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, thuyên chuyển, biệt phái nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh.
Theo Bộ GD-ĐT, tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ kéo dài nhiều năm chưa được giải quyết do thẩm quyền tuyển dụng, biệt phái hiện phân cấp cho UBND cấp huyện đối với mầm non, tiểu học và THCS. Điều này gây “phân mảnh” quản lý: khi một huyện thừa, huyện khác thiếu giáo viên thì không thể điều động do khác thẩm quyền.
Ngoài ra, việc tuyển dụng không do ngành giáo dục chủ trì dẫn tới tuyển sai cơ cấu môn học; bài thi chung như các ngành khác nên không đánh giá được năng lực sư phạm của ứng viên muốn trở thành giáo viên.
Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển giáo dục – đào tạo cũng đưa ra nhiều chính sách về nhân lực ngành giáo dục.
Theo đó, Chính phủ sẽ quy định chế độ phụ cấp ưu đãi đặc thù, bảo đảm mức tối thiểu theo Nghị quyết 71-NQ/TW: 70% cho giáo viên mầm non, phổ thông và trung học nghề; 30% cho nhân viên trường học; 100% cho nhà giáo ở các cơ sở giáo dục người khuyết tật, trường chuyên biệt và vùng đặc biệt khó khăn.
Các địa phương được phép xây dựng cơ chế tuyển dụng, sử dụng và đãi ngộ linh hoạt, cạnh tranh, không nhất thiết theo thang bảng lương viên chức chung, nhằm thu hút và trọng dụng chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học quốc tế và trí thức người Việt ở nước ngoài.