Sáng 10/4, tại phiên thảo luận tổ về các nội dung liên quan đến kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhìn nhận giai đoạn 5 năm vừa qua là một nhiệm kỳ "hết sức vất vả" khi đại dịch COVID-19 làm đình trệ mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, nhờ sự đồng hành của Quốc hội với các nghị quyết chuyên đề chưa từng có tiền lệ và Chương trình phục hồi phát triển kinh tế, ngành y tế đã được hỗ trợ 14.000 tỷ đồng để củng cố hệ thống.
 |
| Bộ trưởng Bộ Đào Hồng Lan. |
Bộ trưởng khẳng định, sự ổn định của ngành Y tế thời gian qua có đóng góp rất lớn từ việc tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, đặc biệt là trong công tác mua sắm, đấu thầu và cải cách thủ tục hành chính.
Tuy nhiên, Bà Đào Hồng Lan thừa nhận áp lực rất lớn khi thời gian giải quyết hồ sơ bị siết chặt (như hồ sơ mỹ phẩm chỉ có 3 ngày), đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của đội ngũ chuyên gia. Muốn bảo vệ và khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm thì hệ thống thể chế phải minh bạch, rõ ràng.
"Hiện nay, ngay cả trong việc xử lý các dự án tồn đọng cũng bộc lộ nhiều vướng mắc về thể chế. Trong một giai đoạn, các quy định pháp luật còn chồng chéo, thiếu thống nhất giữa các luật, nên khi triển khai thực hiện, đến lúc rà soát lại lại phát sinh vướng mắc từ chính các văn bản pháp luật", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.
Quan trọng nhất, bà Đào Hồng Lan nhìn nhận chúng ta rút ra được bài học gì để khi gặp tình huống tương tự, cán bộ có cơ chế để thực hiện
Dẫn chứng về dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 hoàn thành phần thô nhưng chưa thể hoạt động, Bộ trưởng cho biết dự án tồn đọng kéo dài tới 10 năm, trong đó sai phạm đã phát sinh ngay từ khâu ký hợp đồng.
"Nếu chỉ đặt yêu cầu không hợp thức hóa sai phạm thì sẽ rất khó xử lý dứt điểm. Chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận là thừa nhận, chấp nhận những sai phạm đã xảy ra để làm cơ sở đề ra giải pháp tháo gỡ. Đồng thời, cần xác định rõ những cán bộ tham gia xử lý, khắc phục trên nền các sai phạm cũ sẽ không bị coi là vi phạm, nhằm tránh việc sau này bị quy trách nhiệm vì 'biết sai vẫn làm' trong quá trình giải quyết tồn đọng", Bộ trưởng nói.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, điều cốt lõi là phải đưa ra được giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm không có yếu tố tham nhũng, tiêu cực, và dám làm vì lợi ích chung. Nếu không, để một công trình lớn tiếp tục tồn đọng kéo dài sẽ gây hệ lụy nghiêm trọng hơn.
Nữ Bộ trưởng phân tích thêm, dù đã làm việc rất tích cực, thậm chí xuyên cả Tết, nhưng đến nay dự án vẫn chưa thể đưa vào hoạt động. Nguyên nhân là khi xử lý từng dự án cụ thể, đặc biệt là dự án bệnh viện, còn phát sinh rất nhiều thủ tục tiếp theo cần hoàn tất.
"Về phần xây dựng, công trình đã cơ bản hoàn thành, điều kiện cơ sở vật chất rất tốt, có thể nói không khác một khách sạn 5 sao, khang trang, sạch đẹp. Tuy nhiên, để đạt được kết quả này đã mất tới 10 năm, 10 tháng với rất nhiều nỗ lực của các bộ, ngành và các nhà thầu", Bộ trưởng thông tin.
Bên cạnh đó, một trong những mấu chốt quan trọng là liên quan đến hoàn thiện phòng cháy, chữa cháy. Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, công trình được xây dựng từ 10 năm trước nên các quy định về phòng cháy, chữa cháy áp dụng theo luật cũ.
Nay khi thực hiện thẩm định lại, phải tuân theo quy định mới với yêu cầu chặt chẽ hơn, dẫn đến phát sinh nhiều vướng mắc. Có hạng mục buộc phải điều chỉnh, như tháo dỡ tường, bổ sung cửa, rồi thực hiện lại quy trình phê duyệt.
"Sau một thời gian rất dài, phương án phòng cháy chữa cháy đã được phê duyệt. Tuy nhiên, sau khi phê duyệt lại phải tiếp tục thi công điều chỉnh, tháo dỡ, cải tạo một số hạng mục để đáp ứng yêu cầu mới", Bộ trưởng Bộ Y tế nói.
Vẫn theo lời Bộ trưởng, khi đã chấp nhận xử lý trên nền các tồn tại cũ và được Chính phủ cho phép, thì cần mạnh dạn thẩm tra, thực hiện theo cơ chế đó. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khoảng 5.000 dự án tồn đọng sẽ là 5.000 câu chuyện khác nhau.
"Nếu không có quyết tâm cao, chỉ dừng lại ở việc thanh tra đề xuất giải pháp thì chưa đủ, khâu tổ chức triển khai mới là thách thức lớn, đặt ra trách nhiệm rất nặng nề cho các bộ, ngành và địa phương", Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói thêm.