Tết Nguyên đán là dịp lễ lớn và quan trọng nhất trong năm của người Việt. Trong những ngày này, dân gian quan niệm cần phải lưu tâm, kiêng kỵ nhiều điều để tránh xui xẻo và mong cầu may mắn suốt cả năm.
GS.TS Từ Thị Loan - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam - cho rằng, tuy chưa có nghiên cứu khoa học về tính chính xác của những tục lệ này nhưng phải hợp lý thì mới được người dân tin và làm theo suốt nhiều thập kỷ.
"Những trí khôn dân gian đã được tích lũy từ nhiều đời. Bản thân những phong tục hay kiêng kỵ cũng phải hợp lý mới có thể tồn tại và được mọi người tuân thủ. Nếu nó bất hợp lý hay phiền phức thì người ta đã bỏ đi từ lâu rồi", GS khẳng định.
 |
| Chuyên gia cho rằng những điều kiêng kỵ vào ngày đầu năm phải hợp lý và chính xác mới được tin và làm theo đến tận hiện tại. Ảnh: Internet |
Cũng theo GS.TS Từ Thị Loan, những điều kiêng kỵ đúng đắn đã được chắt lọc, kiểm chứng qua thời gian chính là tượng trưng cho thuần phong mỹ tục của dân tộc. Khi làm theo những điều này, bản thân mỗi người sẽ có sự an định về tinh thần, từ đó mọi việc cũng sẽ được hanh thông, may mắn.
Giáo sư chia sẻ chính gia đình mình cũng vẫn tuân thủ và tin theo những điều kiêng kỵ như tránh quét nhà, cắt tóc... ngày đầu năm. Ngoài ra, theo tục lệ dân gian, mọi người cần chú ý không làm những điều dưới đây để có một năm may mắn, thuận lợi:
Kiêng làm vỡ đồ dùng
Làm vỡ các vật dụng như gương, bát đĩa, ấm chén trong những ngày đầu năm được xem là điềm báo cho sự chia ly, mất mát và những điều không may mắn. Vì vậy, cần cẩn trọng khi sử dụng đồ dùng để tránh những sự cố không mong muốn.
Kiêng nói những điều xui xẻo
Lời nói trong những ngày đầu năm được cho là có ảnh hưởng đến vận may của cả năm. Vì vậy, nên tránh nói những điều tiêu cực, xui xẻo, thay vào đó là những lời chúc tốt đẹp, may mắn, thái độ hoan hỉ, cởi mở, gương mặt tươi cười, vui vẻ.
Điều này vừa giúp bản thân có tâm thái tích cực, vừa khiến mọi người xung quanh thoải mái, dễ chịu.
Kiêng bỏ thừa thức ăn
Một trong những điều cần kiêng kỵ trong ngày Tết là tránh bỏ thừa thức ăn. Bởi theo quan niệm dân gian, điều này có thể mang lại điềm xấu như đói khát, mất mùa, khó khăn về tài chính... trong cả năm.
Bên cạnh đó, nhiều gia đình làm kinh doanh cũng kiêng kỵ việc chống đũa vào bát để tránh công việc bị chậm trễ, làm ăn thua lỗ.
 |
| Dân gian quan niệm bỏ thừa thức ăn có thể khiến cả năm đói khát, khó khăn về tài chính... Ảnh: Lan Anh |
Kiêng vay mượn tiền bạc
Việc vay hoặc cho mượn tiền trong những ngày đầu năm được cho là sẽ mang lại xui xẻo, khiến cả năm gặp khó khăn về tài chính, làm ăn không thuận lợi. Do đó, nên tránh các hoạt động vay mượn trong dịp này.
Kiêng cho lửa và nước
Theo quan niệm dân gian, lửa tượng trưng cho sự may mắn, ấm áp, còn nước được ví như dòng chảy của tài lộc trong gia đình. Vì vậy, người Việt thường tránh cho lửa và nước vào những ngày đầu năm để giữ lại sự đủ đầy, thịnh vượng và tránh hao hụt tiền tài trong suốt cả năm.
Kiêng mặc quần áo màu đen, trắng
Vào những ngày đầu năm, nên hạn chế mặc quần áo màu đen hoặc trắng bởi đây là những màu gắn liền với điều xui rủi, tang tóc, không may mắn.
Thay vào đó, nên ưu tiên chọn những bộ trang phục có màu sắc rực rỡ, tươi vui, đặc biệt là màu đỏ và màu vàng. Màu đỏ tượng trưng cho may mắn và hạnh phúc, trong khi màu vàng biểu trưng cho sự thịnh vượng và tài lộc.
Kiêng đóng cửa nhà ngày mùng 1
Theo quan niệm dân gian, việc để cửa nhà mở vào ngày Tết, đặc biệt là mùng 1, mang ý nghĩa chào đón thần linh và tài lộc.
Trong phong thủy, cửa chính được xem là lối vào của năng lượng tốt lành. Nếu đóng cửa vào ngày Tết là đang bất kính với thần linh và ngăn cản thần tài ghé thăm, khiến gia đình gặp khó khăn, thiếu thốn trong cả năm.