Trong và sau mưa bão, lũ lụt sẽ có rất nhiều vi sinh vật, bụi, rác, chất thải… theo dòng nước tràn ra nhiều nơi, gây ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh. Những dịch bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ là: tiêu chảy cấp, bệnh đường hô hấp, bệnh về mắt, bệnh ngoài da, sốt xuất huyết.
Theo đó, Cục phòng bệnh - Bộ Y tế, đề nghị các cơ quan, đơn vị và người dân chủ động, tham gia thực hiện các biện pháp phòng chống bệnh, dịch trong và sau bão lụt và mưa lũ, cụ thể như sau:
1. Nguyên tắc
a) Thực hiện các biện pháp dự phòng chủ động để đảm bảo an toàn trước mùa mưa bão và khi xảy ra bão, lũ lụt.
b) Tìm hiểu thông tin và chủ động thực hiện khuyến cáo về các biện pháp giữ an toàn trong bão, lũ lụt, các biện pháp phòng chống tai nạn, dịch bệnh, đảm bảo an toàn thực phẩm trong mùa bão lũ của các cơ quan y tế và chính quyền.
 |
| Khuyễn cáo các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong mưa bão, lũ lụt. |
2. Khuyến cáo về biện pháp phòng chống dịch chung
a) Đảm bảo lựa chọn thực phẩm và chế biến thực phẩm an toàn, hợp vệ sinh, ăn thức ăn nấu chín và nước đun sôi.
b) Thường xuyên rửa tay với xà phòng trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
c) Vệ sinh cá nhân hàng ngày, rửa chân sạch và lau khô các kẽ ngón chân sau khi tiếp xúc với nước lũ, nước bị nhiễm bẩn.
d) Tiêu diệt loăng quăng/bọ gậy, diệt muỗi bằng cách đậy kín các bể, thùng chứa nước, thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn, loại bỏ các phế thải như chai, lọ, lốp ô tô… hoặc các hốc nước tự nhiên để không cho muỗi đẻ trứng
đ) Mắc màn khi ngủ kể cả ban ngày
e) Thau rửa bể nước, giếng nước, dụng cụ chứa nước và dùng hóa chất để khử trùng nước ăn uống và sinh hoạt theo hướng dẫn của nhân viên y tế
g) Thực hiện nguyên tắc nước rút đến đâu làm vệ sinh đến đấy, thu gom, xử lý và chôn xác xúc vật theo hướng dẫn của nhân viên y tế
h) Khi có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh, cần đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế gần nhất.
3. Phòng chống các bệnh thường gặp
3.1. Phòng chống bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa
Các bệnh thường gặp: Tiêu chảy do vi khuẩn E. coli, tả, lỵ, thương hàn, bệnh viêm gan A. Bệnh xuất hiện do sử dụng nguồn nước không hợp vệ sinh, thực phẩm bị ô nhiễm.
 |
| Phòng chống bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa. (Ảnh: BYT) |
Phòng bệnh:
- Đảm bảo xử lý nước ăn uống, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân. Thực hiện nguyên tắc"Ăn chín, uống chín", đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
- Đảm bảo đủ nuớc sạch cho ăn uống, sinh hoạt. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh.
- Xử lý tốt nguồn phân, chất thải, rác thải và xác động vật chết.
- Uống hoặc tiêm vắc xin phòng bệnh khi có chỉ định đối với các bệnh đã có vắc xin.
3.2. Phòng chống bệnh đường hô hấp
Các bệnh thường gặp: Cảm lạnh, cúm, viêm họng, viêm đường hô hấp
Phòng bệnh:
- Giữ ấm khi thời tiết lạnh, nhất là ở trẻ em và người già
- Hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện bị cúm, viêm đường hô hấp.
- Đảm bảo đủ dinh dưỡng
- Chẩn đoán và điều trị kịp thời để hạn chế biến chứng và tử vong
3.3. Phòng chống bệnh về mắt
Các bệnh thường gặp: Đau mắt đỏ, viêm bờ mi, viêm tuyến lệ.
 |
| Phòng, chống các bệnh thường gặp về mắt: Đau mắt đỏ, viêm bờ mi, viêm tuyến lệ. (Ảnh: BYT) |
Phòng bệnh:
- Không rửa mặt hoặc tắm bằng nước bẩn.
- Không để trẻ em tắm gội, chơi đùa với nước bẩn.
- Rửa tay bằng xà phòng với nước sạch.
- Không dùng chung khăn mặt và chậu chung với người bị đau mắt đỏ.
- Tra thuốc nhỏ mắt (Chloramphenicol 0,4% hoặc Argirol 1%) cho tất cả những người có nguy cơ tiếp xúc với nước bẩn.
- Chú ý diệt ruồi vì ruồi truyền bệnh đau mắt đỏ từ người bệnh sang người lành.
3.4. Phòng chống bệnh ngoài da (nấm chân, tay và một số bệnh nhiễm khuẩn ngoài da)
Các bệnh thường gặp: Nấm chân, tay, viêm lỗ chân lông, hắc lào, lang ben, ghẻ lở, mụn nhọt.
 |
| Phòng, chống các bệnh ngoài da. (Ảnh: BYT) |
Phòng bệnh:
- Không tắm gội và giặt quần áo bằng nước bẩn. Nếu không có nước giếng đã được khử trùng thì phải đánh phèn hoặc lọc nước bằng cát.
- Không mặc áo quần ẩm ướt.
- Không bơi lội, tắm gội hoặc chơi đùa trong nước ngập vì nước rất bẩn, ngoài gây bệnh ngoài da mà còn gây ra bệnh đường tiêu hoá do nuốt phải nước bẩn.
- Hạn chế lội vào chỗ nước bẩn tù đọng. Nếu bắt buộc phải lội vào nước bẩn thì ngay sau đó phải rửa ngay bằng nước sạch và lau khô, nhất là các kẽ ngón tay, ngón chân.
3.5. Phòng chống bệnh sốt xuất huyết (bệnh do muỗi truyền)
Bệnh thường gặp: Sốt xuất huyết (bệnh do muỗi truyền).
 |
| Phòng, chống bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: BYT) |
Phòng bệnh:
- Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt kể cả ban ngày.
- Diệt lăng quăng, bọ gậy, xử lý các dụng cụ chứa nước không cho muỗi đẻ trứng.
- Phun hoá chất diệt muỗi ở các nơi có nguy cơ cao hoặc khu vực có ổ dịch sốt xuất huyết
- Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.
 |
| Thông tin hướng dẫn phòng, chống dịch bệnh sau mưa bão, lũ lụt. (Ảnh:BYT/TTXVN) |
4. Đẩy mạnh tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh
Cùng với việc đảm bảo công tác chuyên môn về y tế để phòng chống dịch bệnh trong mùa mưa bão, ngành y tế Hà Nội còn đẩy mạnh công tác truyền thông đến người dân bằng nhiều hình thức đa dạng về các biện pháp phòng chống dịch bệnh trước, trong lụt bão, mưa lũ.
- Đó là người dân đảm bảo lựa chọn thực phẩm và chế biến thực phẩm an toàn, hợp vệ sinh, ăn thức ăn nấu chín và nước đun sôi. Tuyệt đối không sử dụng gia súc, gia cầm chết làm thức ăn hoặc chế biến thực phẩm. Đối với khu vực bị ngập lụt, sạt lở gây chia cắt, có phương án đảm bảo cung cấp lương thực, thực phẩm, nước uống đảm bảo an toàn; khuyến khích người dân sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, ăn ngay như lương khô, mỳ gói, nước uống đóng chai.
Các chuyên gia, bác sĩ cũng khuyến cáo, người dân thực hiện các biện pháp phòng, chống một số bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ, ngập lụt như: phòng, chống bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa (tiêu chảy cấp, tả, lỵ, thương hàn, bệnh viêm gan A); phòng, chống bệnh đường hô hấp (cảm lạnh, cúm, viêm họng, viêm đường hô hấp); phòng chống bệnh đau mắt đỏ; phòng, chống bệnh ngoài da (nấm chân, tay và một số bệnh nhiễm khuẩn ngoài da); phòng chống bệnh sốt xuất huyết... Khi có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh, phát bệnh, cần nhanh chóng đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế gần nhất.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh có nguy cơ xảy ra trong và sau lụt bão, mưa lũ, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đề nghị đồng chí Giám đốc Sở Y tế khẩn trương chỉ đạo triển khai một số nội dung công tác cụ thể như sau:
- Tiếp tục thực hiện nghiêm các Công văn số 3180/BYT-PB ngày 24/5/2025 của Bộ Y tế về đẩy mạnh phòng, chống bệnh sốt xuất huyết, tay chân miệng, COVID-19 và dịch bệnh mùa mưa bão, Công văn số 3461/BYT-KH-TC ngày 05/6/2025 của Bộ Y tế về chủ động công tác y tế ứng phó với thiên tai, mùa mưa bão năm 2025.
- Chỉ đạo các đơn vị cần tập trung thực hiện các biện pháp dự phòng chủ động để đảm bảo an toàn khi xảy ra mưa lũ, ngập lụt, các biện pháp phòng chống tai nạn, dịch bệnh, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường trong mùa bão lũ của các cơ quan y tế và chính quyền.
- Tổ chức giám sát, phát hiện kịp thời và xử lý triệt để các ổ dịch bệnh truyền nhiễm xảy ra tại vùng bị bão, mưa lũ, ngập lụt, sạt lở đất; thực hiện báo cáo tình hình dịch bệnh về Cục Phòng bệnh (Hotline: 096 3851919, email: baocaobtn@gmail.com) theo quy định tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 của Bộ Y tế.
- Đề nghị Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tổng hợp và báo cáo kết quả triển khai các hoạt động phòng chống dịch bệnh về Cục Phòng bệnh để tổng hợp báo cáo Lãnh đạo Bộ Y tế theo quy định.